گروه نرم افزاری آسمان






مسمومیت کبد -معمولاً بیماری‌های کبدی را به مصرف الکل یا موادمخدر ارتباط می‌دهند، اما واقعیت این است که بیش از ۱۰۰ نوع بیماری کبدی وجود دارد که در اثر عوامل بسیار گوناگونی ایجاد می‌شوند. در اینجا بعضی از نشانه‌های اولیه مشترک در بیماری‌های کبدی را می‌آوریم.
کبد بزرگترین عضو و بزرگترین غده در بدن انسان است و در بسیاری از اعمال بدن از تولید پروتئین تا انعقاد خون و تنظیم سطح کلسترول، گلوکز و متابولیسم آهن نقشی حیاتی دارد. علاوه بر این کبد با فیلتر کردن مداوم خون، آن را سم‌زدایی و تمیز می‌کند. کبد، پس از مغز پیچیده‌ترین عضو بدن است که حفظ سلامت آن بسیار ضروری است. یک نکته‌ی منحصر به فرد و بسیار مثبت این است که کبد می‌تواند خودش را ترمیم کند، یعنی بسته به علت آسیب و زمان رسیدگی به آن، کبد می‌تواند کاملاً بهبود یابد و ترمیم شود. بعضی از شایعترین نشانه‌های اولیه بیماری‌های کبدی در زیر توضیح داده شده است:
۱٫زرد شدن پوست : در این حالت تمام پوست بدن از جمله ناخن‌ها و چشم‌ها زرد می‌شود. و این به دلیل وجود بیلیروبین (رنگدانه‌ای در صفرا) است. صفرا در کبد تولید می‌شود و برای فرآیند هضم غذا لازم است. اگر کبد بیمار باشد و نتواند سموم ورودی به خون را تصفیه کند، بیلیروبین در خون انباشته می‌شود و رنگ پوست را زرد می‌کند.
۲٫تغییر رنگ ادرار و مدفوع : این تغییر رنگ می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات مختلفی باشد، اما اغلب نشانه‌ی مشکلات کبدی است. اگر بدن را همیشه پرآب نگه‌ دارید، ادرار همیشه باید کم‌رنگ باشد. اما در بیماری یرقان، بیلیروبین خود را در رنگ تیره‌ی ادارار نشان می‌دهد. علاوه بر این عملکرد نامناسب کبد ممکن است باعث بی‌رنگی، خونی رنگ شدن یا سیاه شدن مدفوع شود.
۳٫درد و نفخ شکم : باز هم تغییرات، نشانه‌های کلیدی بیماری‌ها هستند. اگر درد و نفخ مداوم در ناحیه شکمی داشته باشید، ممکن است نشانه‌ی مشکل کبدی باشد. علاوه بر این ممکن است بطور پیوسته احساس نفخ و گاز در شکم داشته باشید؛ که تا مرحله‌ی جمع شدن مایعات در شکم نیز پیش برود. در این حالت مایعات در دیواره‌های شکمی جمع می‌شوند و فشار اضافی به ریه‌ها وارد می‌کنند که سبب دشواری تنفس می‌شود. برای درمان باید آب را به کمک جراحی خارج کرد.
۴٫حساسیت پوست : یکی از نشانه‌های شایع بیماری کبدی، حساسیت زیاد پوست است که با خارش یا تحریک‌پذیری پوست در تماس آشکار می‌شود. این مشکلات گاهی با استفاده کرم مرطوب‌کننده رفع می‌شود، اما اغلب این مشکلات پوستی تا برطرف شدن مشکل کبدی همچنان باقی می‌مانند.
۵٫رفلاکس اسید : اگر بطور فزاینده و مکرر دچار رفلاکس معده به همراه سوءهاضمه بدون استفراغ هستید، نشانه‌ی خوبی نیست و نیاز به بررسی بیشتری برای شناخت عامل آن وجود دارد.
۶٫اسهال : البته اسهال ممکن است دلایل بسیاری داشته باشد، اما چنانچه بطور مکرر روی دهد ممکن است در اثر بدکار کردن کبد باشد که مرکز سیستم گوارش در بدن است.
۷٫خستگی مفرط : البته در اینجا منظور خستگی بیش از حد نیست بلکه بیشتر، بی‌حالی یکباره و ضعف عمومی بدن مورد نظر است. اگر کبد وادار به پرُکاری شود، اثرش در کل بدن به صورت ضعف عمومی و بیحالی شدید نمایان می‌شود. اگر این نشانه را به همراه نشانه‌های دیگری که ذکر شد داشته باشید، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.
۸٫بی‌اشتهایی بی‌مقدمه : این مورد نیز نشانه‌ی مبهمی است که ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد. اما نکته کلیدی این است که آیا نشانه‌های دیگر را هم دارید یا نه؟ البته تا نشانه‌های دیگر بیماری کبدی مشخص شود ممکن است خیلی دیر باشد، پس بهتر است در این مورد با یک پزشک مشورت کنید.
۹٫احتباس آب در بدن : معمولاً در قسمت‌های پایینی پاها نمایان‌تر است و اگر انگشت خود را بر ناحیه‌ی متورم فشار دهید، اثر آن برجای می‌ماند و پوست به حالت اولیه برنمی‌گردد.
۱۰٫احساس ناخوشی ‌: توصیف این حالت مشکل است، اما با حالت معمولی که هر روز داریم کاملاً متفاوت است، و به نوعی احساس می‌کنیم که حال عمومی‌مان خوب نیست. چنین حالتی به این دلیل است که کبد سموم را به خوبی تصفیه نمی‌کند و سموم در خون باقی می‌مانند و باعث سردرد، مشکلات پوستی، خشکی پوست و ناخوشی نامعلوم در کل بدن می‌شوند.



سموم کبد

از مصرف بعضی از این سموم باید کاملاً پرهیز کرد و مابقی را باید با احتیاط مصرف کرد.
مصرف بیش از حد مکمل آهن : ممکن است سبب آسیب جدی به کبد شود. زیرا بدن، راهی برای دفع آهن اضافی ندارد، درنتیجه آن را در اندام‌ها و بافت‌های بدن از جمله کبد انباشته می‌کند. انباشته شدن آهن در کبد سبب آزردگی کبد و در نهایت «سیروز» کبدی می‌شود. علاوه بر این، آهن اضافی خطر ابتلا به سرطان کبد را نیز افزایش می‌دهد. معمولاً بیش از ۴۵ میلی‌گرم آهن در روز برای افراد بالای ۱۴ سال توصیه نمی‌شود. برای کودکان و اطفال باید کمتر از این مقدار باشد و فقط با تجویز پزشک مصرف شود.
نکته‌ای در مورد بیماری هموکروماتوز : هموکروماتوز یا بیماری سرریز آهن در خون، یک بیماری مادرزادی است که در آن بدن بیش از حد نیاز آهن جذب می‌کند و آن را در اندام‌های مختلف از جمله کبد ذخیره می‌کند. اگر این بیماری درمان نشود منجر به آسیب کبدی خواهد شد. بنابراین به محض تشخیص این بیماری در فرد باید برای جلوگیری از عوارض بیشتر از جمله بیماری‌های کبدی، سیروز، نارسایی کبد، سرطان کبد، بیماری‌های قلبی، آرتروز و دیابت، حتما به درمان آن اقدام نمود.
مصرف بیش از حد مکمل‌ها :‌ یک رژیم غذایی متنوع به اندازه‌ی کافی ویتامین و مواد معدنی به بدن ما می‌رساند. اما بعضی از افراد ممکن است برای جبران کمبود بعضی از مواد معدنی و ویتامین‌ها نیاز به مکمل داشته باشند. اما دوز بالای مکمل‌ها را نباید هیچگاه بدون دستور پزشک مصرف کرد. اگراز مکمل‌ها استفاده می‌کنید به خاطر داشته باشید که ممکن است عوارض جانبی یا تداخل دارویی داشته باشند. مصرف بیش از حد مکمل‌ می‌تواند به کبد آسیب برساند. بهتر است از پیش از مصرف هر نوع مکملی از پزشک مشورت بخواهید.
سیگار : با مصرف سیگار احتمال آسیب کبدی و ابتلا به سرطان کبد افزایش می‌یابد. همچنین توانایی کبد برای دفع سموم کاهش می‌یابد. همچنین مصرف سیگار اثرات منفی بعضی از داروها بر کبد را افزایش می‌دهد.
کانابیس : استفاده مداوم از کانابیس سبب آسیب کبدی می‌شود. همچنین تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف کانابیس عملکرد سیستم ایمنی را مختل می‌کند و در نتیجه احتمال ابتلا به انواع بیماری‌ها افزایش می‌یابد. به این ترتیب، کانابیس را نباید بطور مکرر و مداوم مصرف کرد. افراد مبتلا به هپاتیت C که هر روز کانابیس مصرف می‌کنند، به احتمال بیشتری مبتلا به فیبروز شدید می‌شوند که به سیروز منتهی می‌شود.
مواد مخدر : در حالی که موادی مانند هروئین و مورفین به خودی خود برای کبد مضر نیستند، اما موادی که با آنها ترکیب می‌شوند به کبد آسیب می‌رسانند. آمفتامین، کوکائین و اکستازی مواد مخدری هستند که منجر به آسیب کبدی و در نهایت نارسایی کبدی می‌شوند.
مصرف بیش از حد ویتامین A : آیا می‌دانید که ۵۰ تا ۸۰ درصد کل ویتامین‌‌A در بدن در کبد ذخیره می‌شود؟ به همین دلیل است که مصرف بیش از حد آن می‌تواند به کبد آسیب برساند. میزان مصرف ویتامین A به سن و جنس فرد بستگی دارد. اگر زیاد الکل مصرف می‌کنید، سابقه بیماری کبدی دارید، کلسترول بالا یا کمبود پروتئین شدید دارید، باید مقدار کمتری ویتامین A مصرف کنید. میزان مصرف مجاز روزانه برای بزرگسالان ۳۰۰۰ میکروگرم و برای خردسالان خیلی کمتر از این مقدار است. حتماً برای مصرف این مکمل با پزشک مشورت کنید.
بعضی از داروهای تجویزی : کبد نقش مهمی در فرآوری داروها دارد و بعضی از داروها مانند کدئین، کورتیکواستروئیدها (برای کاهش التهاب)، تتراسایکلین، بنزودیازوفن (برای کاهش استرس و اضطرب) برای کبد زیان‌آور هستند. و بعضی از داروها مانند دیازوپام و تمازوپام باید با احتیاط مصرف شوند. فقط داروهایی را که پزشک تجویز می‌کند مصرف کنید و از خوددرمانی بپرهیزید. به یاد داشته باشید که بسیاری از داروها اگر به میزان توصیه‌شده‌ی پزشک مصرف شوند، خطری برای کبد ندارند.
استامینوفن : مصرف استامینوفن بدون تجویز پزشک، بطور طولانی مدت یا با دوز بالا می‌تواند باعث آسیب کبدی شود. میزان مجاز مصرف استامینوفن برای بزرگسالان بدون سابقه بیماری کبدی ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیگرم در هر ۴ تا ۶ ساعت ، و حداکثر ۴۰۰۰ میلی‌گرم در شبانه روز است. اما افراد مبتلا به بیماری‌های کبدی نباید بیش از ۲۰۰۰ میلیگرم در روز استامینوفن مصرف کنند. کسانی که الکل مصرف می‌کنند، باید به ندرت استامینوفن مصرف کنند. زیر الکل شکل فرآوری استامینوفن در کبد را تغییر می‌دهد و منجر به انباشته شدن سموم در کبد می‌شود.
نمک : حتماً می‌دانید که مصرف زیاد نمک، فشار خون را افزایش می‌دهد، اما می‌دانستید که فشارخون بالا با بیماری کبدچرب مرتبط است؟ سعی کنید میزان نمک / سدیم رژیم غذایی تان را به حداکثر یک قاشق چایخوری (۲٫۳ گرم) در روز برسانید.
نکته : اضافه وزن، چاقی، غذاهای چرب (با چربی‌های اشباع) نیز باعث آسیب کبدی و بیماری‌های کبدی می‌شود.