گروه نرم افزاری آسمان






ترکمنستان


خلاصه:

ترکمنستان (به ترکمنی: Türkmenistan) کشوری در آسیای میانه است. این کشور تا سال ۱۹۹۱ با نام جمهوری شورایی ترکمنستان یکی از جمهوری‌های تشکیل دهندهٔ اتحاد شوروی بود. ترکمنستان از جنوب با افغانستان و ایران، از شمال با ازبکستان و قزاقستان و از باختر با دریای خزر همسایه و از طریق این دریا با کشورهای جمهوری آذربایجان و روسیه نیز همسایه‌است. نام کشور «ترکمنستان» از دو بخش «ترکمن» و «ستان» تشکیل شده که به معنای «سرزمین ترکمن‌ها» است. بیشتر مردم این کشور از قوم ترکمن هستند و به زبان ترکمنی (شاخه‌ای از زبان‌های ترکی‌تبار) صحبت می‌کنند.
۸۰٪ درصد مساحت ترکمنستان را صحرای قره‌قوم تشکیل می‌دهد. در این بیابان در هر جا که آب وجود داشته است روستاها و شهرهای بزرگ و پر جمعیتی به وجود آمده است و دارای آب و هوای خشک است؛ ولی ناحیه رشته کوه کپه داغ در جنوب کشور و نزدیکی مرز ایران آب و هوای مناسبی دارد و عشق آباد، مرو و سایر شهرهای مهم در این ناحیه هستند. ترکمنستان دارای منابع بزرگ گاز است که آن را به کشورهای مختلف از جمله ایران صادر می‌کند.


موضوعات:

1-نام گذاري و اطلاعات کلي
2-تاريخ
3-جغرافيا
4-جامعه و آداب و رسوم
5-اقتصاد
6-فرهنگ و هنر
7-ورزش
8-سياست
9-توان نظامي و نيرو هاي مسلح
10-سطح آموزش و توليد علم
11-پزشکي و سلامت
12-رسانه هاي عمومي
13-راه و ترابري


1-نامگذاري

1-1-معني لغت

1-2-نام گذاري در زبان هاي ديگر

1-3-مساحت,جمعيت,منطقه زماني,واحد پول,دين رسمي,زبان رسمي,پيش شماره,نماد ملي,شعار ملي,مرز خاکي,مرز دريايي,بلندترين نقطه,پرچم

مساحت:
۴۸۸٬۱۰۰کیلومتر

جمعيت:
۵٬۱۷۱٬۹۴۳

منطقه زماني:
CET (ساعت جهانی+۵)
- تابستانی (DST) CEST (ساعت جهانی)

واحد پول:
منات ترکمنستان (TMM)

زبان رسمي:
ترکمنی

دين رسمي:

پيش شماره:
+۹۹۳

نماد ملي:





شعار ملي:
ترکمنستان مستقل و بی‌طرف

مرز خاکي:

مرز دريايي:

مرز دريايي:

بلندترين نقطه:
عشق آباد

پرچم:




سرود ملی:




2-تاريخ

ترکان در حدود نه قرن قبل از میلاد مسیح در نواحی ترکستان، غرب چین، جنوب مغولستان، شمال خزر و ایران قدیم می زیسته اند. آنها امپراطوری بزرگی به نام گوگ ترکها که مقرش در ارخون بود تشکیل دادند.
نخستین فرمانروای آنها بومین نام داشت. ترکها بعدها به دو دسته ترکان غربی و ترکان شرقی تقسیم شدند (552 میلادی)، سپس آنها با هم متحد شدند و بزرگترین امپراطوری را در تاریخ آسیا بوجود آوردند که در بعضی از تواریخ اسلام از آنها به نام های یأجوج و مأجوج، خزرها، سکاها و ... نام برده اند. از ترکان غربی به نام های هونها و بجناک ها و از ترکان شرقی به نام های طفقاچ ها و باشقیردها و خزرها نام برده شده است. ترکان شرقی باز به دسته هایی چون اوغوزها، قره قالپاق ها، غوزها، قزاق ها، ازبک ها، قیرقیزها و تاتارها تقسیم شده اند.
ترکمن های فعلی از اوغوزهای شرقی و ترکان آذربایجان از اوغوزهای غربی هستند. تعدادی از این ترکان در قرون اولیه اسلامی از جنوب مغولستان و غرب چین به طرف جنوب سرازیر شدند، این گروه از مهاجران ترک، همان اوغوزها یا غوزها بودند که بعدها به ترکمن معروف گردیده اند و به علت طبیعت نابهنجار ینی سئی و ویرانی ناحیه شمال مجبور به مهاجرت و ترک موطن کردند و بر آن شدند که پس از گذشتن از رودخانه آمو دریا و سیر دریا، قره قوم، قزل قوم و دشت قبچاق در حدود ترکمنستان و ترکمن صحرای فعلی ماندگار شوند.
امروزه در شمال خراسان، در درشت ترکمن صحرا، منطقه وسیعی از خاک ترکمنستان، در قسمت زیادی از افغانستان و چین زندگی می کنند.

ترکمن ها از آدم تا اغوزخان
حضرت آدم نخستین انسان روی زمین بود. بعد از وی شیث بزرگترین پسر او، جانشین وی و پیامبر شد. او در حدود 912 سال زندگی کرد. انوش فرزند وی پس از پدر رهبر و پیامبر شد. سپس قینان و پس از او مهلائیل فرزند قینان رهبر و پیامبر بود و در زمان او فرزند آدم زیاده شده و در منطقه وسیعی پراکنده شده بودند. او در شهر سور در بابل زندگی می کرد و مردم در آن زمان در کوه ها و جنگلها می زیستند.
مهلائیل از آنها خواست که روستاها و شهرها را بنا کنند و به کشاورزی بپردازند، پس مردم به کاشتن گندم و جو همت گماشتند. بعد از او پسرش بارد یا ادریس رهبری کرد و بعد از وی نیز پسرش اخنوش پیامبر مردم شد و پس از او متوشلخ و پس از او لامق و پس از لامق حضرت نوح (ع) رهبری مردم را بر عهده گرفت. حضرت نوح دارای سه پسر به نام های یافث، سام و حام بود.
یافث جد مشترک ترک ها و زردپوستان است که در شمال زندگی می کردند. سام که در خاورمیانه می زیست جد اعراب و ایرانیان است و حام نیز که در هندوستان به سر می برد، جد سیاه پوستان است. بنابراین این سه برادر جد مشترک تمام انسان های امروزی هستند. یافث دارای هفت پسر بود که یکی از آنها ترک نام داشت و جد تمام ترک هاست. ترک چهار پسر داشت، تونگ یکی از پسران او دارای فرزندی به نام الیجه خان بود، دیب باقوی خان پسر او، پدر گوگ خان بود. او نیز پسری به نام آلینجه خان داشت که دارای دو پسر به نام های مغول و تاتار بود که به ترتیب اجداد مغول ها (زرد پوستان) و تاتارها هستند. مغول چهار پسر به نام های قراخان، آورخان، گورخان و گوز خان داشت. قراخان پس از ازدواج صاحب پسری به نام اغوز خان شد که جد مشترک ترکمن هاست.
پس از فوت اغوز، گون خان پسر بزرگ او جانشین وی شد، طوایف گوگلان از نسل دو پسر او و دو پسر دیگر اغوز، آی خان و یلدوز خان هستند. ترکمن ها عقیده دارند که دو گروه ترکمن که در ایران به سلطنت رسیدند یعنی سلجوقیان و غزنویان از نسل گون خان بوده اند. گروهی از ترکمن ها نیز به اولاد مشهوراند.
آیرونز آنها را قبایل مقدس می نامد. این گروه به چهار قسمت تقسیم می شود که هر کدام از آنها خود را فرزندان یکی از خلفای راشدین (رضی الله عنه) می دانند.
عده ای از مورخین معتقدند که اغوزها اجداد تمام ترک هایک اغوز، اویغور،اونق، قارلوق (که غزنویان از این قوم بودند)، قوتلون، قیماق، قرقیز، ختائی، قیچاق، تاتار، ترکمن، ازبک، سلجوق، قره قوینلو، آق قوینلو، صفوی، افشار و قاجار هستند.


تاریخ باستانی محدوده جغرافیایی ترکمنستان امروزی از حدود ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد با ورود اقوام ایرانی از تبار هند و اروپایی به منطقه آغاز می‌شود.
تاریخ مکتوب ترکمنستان با پیروزی و فتوحات هخامنشیان در این سرزمین که جزئی از تاریخ ایران است، آغاز می‌گردد.

ایرانی‌تباران این خطه جغرافیایی به صورت چادرنشینی و نیمه-ایلیاتی زندگی می‌کردند. آب و هوای خشک بیابانی و زمین‌های استپ عامل زندگی کوچ‌نشینی در آسیای مرکزی و اوراسیا بوده است؛ نوعی زندگی که پرورش و نگهداری اسب نقش بسزایی در فرهنگ و آدابشان داشته است. برخی از این اقوام شناخته شده ایرانی شامل ماساگت‌ها، سکاها، سغدها (اجداد خوارزمشاهیان) می‌باشند. ترکمنستان همواره محل گذری برای اقوام مهاجم و مهاجر جنوبی همانند تمدن‌های میان رودان، ایلام و تمدن دره سند بوده است.

اکثر ساکنین ترکمنستان در خلال استیلای ترکان غز یکتاپرست بودند. ترکان غز زبان ترکی ترکمنی را با حکمرانی بر این منطقه رفته‌رفته ترویج دادند. در دوران حکومت ترکان، فرهنگ اسلام که توسط اعراب به ترکمنستان آورده شده بود با آداب و رسوم محلی ایرانی ادغام گردید و بعدها این فرهنگ مخلوط شده، به نوبه خود تحت تأثیر و تغییر زمامداران ترک نظیر دودمان سلجوقیان قرار گرفت. در طول قرون وسطی، یورش چنگیزخان و مغول‌ها ترکمنستان را ویران نمود و بعدها این ویرانی با تهاجم رقابت گونه تیمور لنگ و ازبک‌ها بر این سرزمین، ادامه پیدا کرد.

مورخین اسامی طوایف اوغوز و سمبل و اونقون آن ها را مشخص کرده اند. به نظر آن ها "بوز اوق ها" شامل طوایف: قایی ، بیات، آلقا اولی، قرا اولی، یازیر، دودورغا، دوگر، یپارلی، اوشار، بگدلی، قیزیق و قارقین هستند. " اوچ اوق ها " نیز شامل طوایف: بایندیر،پچنک، چاولدور،چپنی، سالور، ایمور، آلا یونتلی، یورگیر، ایگدیر، بوگدیز، ییوا و قنیق می باشند.
نام " اوغوز"ابتداء در سنگ نوشته های "ینی سئی" آمده است. در آن سنگ نوشته – که در کنار رود " بارلیق" کشف شده است - از طوایف " آلتی اوغوز" صحبت شده است. در زمان تهیه ی آن - که به " اوز ییگن آلپ توران" اختصاص دارد - اوغوز ها در هیئت شش قبیله، تحت حاکمیت " گوک ترکان" می زیسته اند.

از قرن 6/م، اوغوز ها به عنوان بخشی از ترکانی که تحت حاکمیت" گوک ترکان" بوده اند، متحد شده، در کناره های رود های" تولا" و "سلنگا" خان نشین" دوقوز – اوغوز را تاسیس نمودند. پس از آنکه در سال 682/م، خاقان نشین " گوک ترک" توسط " قتلوغ شاد( ایلتریش خاقان) احیاء شد، اوغوز ها حاکمیت ایشان را نپذیرفتند.لذا مورد تهاجم قرار گرفته، مغلوب گشتند، با این حال زیر بار " گوک ترکان" نرفتند. ایلتریش خاقان چند لشگر کشی علیه اوغوز ها به راه انداخت و " باز خاقان" را به قتل رساند و مرکز اوغوز ها یعنی" اوتوکن" و حوالی آن را متصرف گردید. اوغوز ها مجبور به قبول حاکمیت گوک ترکان شدند و در لشگر کشی آنها علیه قرقیز ها مشارکت نمودند. در زمان " بیلگه خاقان" بر ضد گوک ترکان قیام کردند ، ولی شکست خوردند و عقب نشستند. بعد ها با " دوقوز تاتار ها" متحد شده، با گوک ترکان جنگیدند ، ولی مغلوب شده به سمت "چین" کوچ نمودند. مدتی بعد، بار دیگر به مساکن اولیه ی خود بازگشتند.
گوک ترکان که در نتیجه ی این جنگ ها دچار ضعف شده بودند، در سال 745/م به دست " اویغور ها" ساقط شدند. در این برهه "اوغوز ها" به اویغورها مساعدت نمودند و جزو مهم ترین قبایلی بودند که " دولت اویغور" بر آن ها تکیه داشت... پس از سقوط " دولت اویغور" به غرب کوچیدند و در بیابان های شمال رودخانه ی" سیر دریا ( سیحون) مستقر شدند. در قرن 10/ م در کنار کوچ نشینی، به زندگی " یکجا نشینی" نیز پرداختند. اوغوزان کوچ نشین عمدتآ به پرورش گوسفند،اسب،شترو گاو اشتغال داشتند.
اوغوزان یکجا نشین در شهر های" سابران"( قراجوق)، سغناق، قرناق، و " سوتکنت" اقامت داشتند.در قرن 10/م هنوز به دین اسلام در نیامده بودند، و بر اساس مقتضیات اعتقادیشان، عبادت می کردند و آئین هایی داشتند. اما از دیدگاه زندگی ، جنبه های هماهنگ با اسلام نیز وجود داشت. به خالص بودن نژادی اهمیت می دادند. بالخاصه گناهانی مثل " زنا " را با "مرگ"کیفر می دادند.
در اوایل قرن 10/م در اطراف "ما وراء النهر"مستقر شده،دولتی تاسیس نمودند که توسط حاکمی با عنوان" یبغو" اداره می شد. امور دولت و ملت در یک " مجلس مشورتی" حل و فصل می گشت. فرمانده نظامی ، با عنوان" سو باشی" نماینده ی "یبغو و نایب " او ، با عنوان" تگین " و مامورانی با عناوین" اینال" و " ترکن" وجود داشتند. در این زمان شهر عمده ی اوغوزان " ینی کنت" بود.در دوره ی " دولت یبغو" اوغوز ها به دو قسمت" اوچ اوق" و بوز اوق" تقسیم شده بودند.
اغوزان در اواخر قرن10/م با تشرف به دین اسلام، به قدر کفایت قدرتمند شدند و با همسایگانشان: پچنک ها و خزر ها، جنگیده ، آنها را مغلوب ساختند. طوایف اوغوزی که مسلمان شده و تحت حکومت: سلجوق بگ" بودند، بخاطر مقاصد شوم حاکم " دولت اوغوز یبغو" به خراسان عزیمت نمودند.
نقش اساسی را درتشکیل دولت سلجوقی،قبایل اوغوز برعهده داشتند.در نیمه ی قرن11/م ایران، عراق، آناتولی و سوریه تصرف گردید، و مرزهای دولت سلجوقی از " رود سیحون" تا" دریای مدیترانه" گسترش یافت.سلجوقیان همت خویش را صرف ترویج و گسترش دین اسلام نمودند. در هر جا که پا نهادند، از حق و حقیقت، عدالت، علم و تمدن، حمایت نمودند.آنها به خاطر خدمت به انسان ها و گسترش علم و تمدن، تعداد بسیار فراوانی مسجد، مدرسه، کاروانسرا، حمام و پل ساختند.
امروزه، ترکانی که در: ترکمنستان، ترکیه،آذربایجان، افغانستان، عراق و سوریه، زندگی می کنند، همگی از نسل " اوغوز خان" می باشند.
2-1-دوره نياتاريخي(عصر آهن,عصر برنز,عصر مس)

عصر آهن:

عصر برنز:

عصر مس:

2-2-دوره پيشا تاريخي(نوسنگی,ميان سنگي,پارينه سنگي)

نوسنگی:

ميان سنگي:

پارينه سنگي:

2-3-چهار هزار سال قبل از ميلاد مسيح تا ميلاد مسيح(آغاز تمدن,شهر نشيني و تجارت)

آغاز تمدن:

شهر نشيني وتجارت:

2-4-ميلاد مسيح تا جنگ هاي صليبي(تاريخ باستان,تمدن ها,قرون وسطا,پيدايش اسلام)

تاريخ باستان:

تمدن ها:

پيدايش اسلام:

مبارزه ترکمن ها و غزنویان

بیهقی می نویسد: « ... این ترکمانان در حدود خوارزم پراکنده اند، و بیشتر قصد بلخ و تخارستان می کنند، باید نیرو زیاد فرستاد تا اینان شکست آیند، که قصد دارند از جیحون بگذرند. سال 426 ه.ق فوجی از ترکمانان قوی به حدود ترمذ آمدند و غارت کردند و چهارپایان براندند، جنگ بین «بگ تکین» سپاه سالار ترمذ و ترکمانان از چاشتگاه تا نماز مغرب ادامه داشت آنگاه ترکمانان هزیمت اختیار کردند، بگ تکین به دنبال آنان برفت، ترکمانی تیر انداخت و بر وی اصابت کرد و بعد از سه روز مرد. روز دوشنبه هشتم صفر خواجه احمد عبدالصمد با ترکمانان جنگی بروز دادند، ترکمانان در رمیده به کوه بلخان رفتند چند حاجب مقدم و با نام، بدنبال ایشان برفت و از جمله عبدوس کدخدای مشیر و مدبر بود. آنان چند روزی در باب اینکه نگذارند ترکمانان وارد خراسان شوند با ترکمانان مذاکره کردند و بالاخره بازگشتند. در این ایام ترکمانان قزل و بوقا به خدمت سلطان مسعود آمدند و در جنگ مکرانی ها در خدمت سلطان بودند و رهبر آنها یارق تغمش بود ...»
وقتی بیهقی از شورش ترکمنها و به اصطلاح از فساد نام می برد درباره مظالمی که از سوی دستگاه غزنوی بر آنان وارد می شد چیزی نمی نویسد مگر گرفتن 24 هزار گوسفند به عنوان مالیات و گروگان داشتن رهبران ترکمن ها، در ایامی که مسعود در استرآباد بود خبر از شورش ترکمانان رسید، در ناحیه سرخس، فراوه و نسا، امیر طوس به مسعود نوشته که گروهی از ترکمانان بر این ناحیه آمدند و من امر دادم تا اسبان و چهارپایان به سوی آنان بتازند. روز بعد بونصر مشکان به دربار امیر مسعود آمده از ورود ترکمانان سلجوقی به نسا و مرو خبر داد. امیر مسعود گفت: این هم نتیجه آمدن به استرآباد، ستور زین کنید و به سوی خراسان روانه شویم این سلجوقیان و نیالیان سواری ده هزار از جانب مرو هستند که به نساء آمدند و ترکمانان که آنجا بودند و دیگر فوجی از خوارزمیان مانع آنها نشدند. ترکمن ها قبل از حرکت به سوی خراسان با اعلام قبلی و با نوشتن نامه در خواست حرکت می کنند و با هرگونه برخورد نظامی مخالف بودند. ترکمن ها قصد جنگ نداشتند ولی وقتی مسعود به نیشابور رسید عده ای از درباریان مسعود که کینه شدیدی از ترکمن ها داشتند و دائم به مسعود اخبار دروغ می فرستادند او را به جنگ با ترکمن ها تحریک کردند، حتی در شهر به او گزارش دادند که ترکمانان نسا و باورد آرام اند و قصد جنگ ندارند با این وجود سلطان حمله را آغاز کرد.
« و نماز دیگر روز سه شنبه 21 شعبان، مردی از لشکر مسعود آمد که ترکمانان را بشکستند، قریب هفتصد، هشتصد سر در وقت ببریدند و بسیار مردم دستگیر و غنیمت بسیار گرفتند. در این ایام سه رسول از ترکمانان به نیشابور آمدند، یکی یبغو و دیگری طغرل و سومی داوود و دانشمند بخارا با ایشان بود. آخرین قرار بر آن شد که ولایت نسا و باورد و دهستان، محل سکونت آنها باشد و سه نفر فوق در خدمت دربار (گروگان) باشند، دهستان به نام داوود، نسا به نام طغرل و فراوه به نام یبغو نوشته شد و سه خلقت درست کردند چنانکه رسم ترکمن ها بود، کلاه دو شاخ و لوا و جامه دوخته به رسم غزنویان و اسب و استام و کمر به رسم آنها و جامه های نابریده از هر دستی هر یکی را سی تا.
روز آدینه نوزدهم محرم 428 هجری دو رسول ترکمان را به لشکرگاه آوردند یکی دانشمند بخاری مردی سخنگو و دیگر ترکمانی از نزدیکان او، آنها گفتند که ترکمانان تا حال هیچ فسادی نکردند و ما حاضریم هر گونه خدمتی به انجام برسانیم ولی رسول امیر مسعود جواب داد، این ترکمانان، خراسان را غربال کردند حال ناحیه دیگر، حال برو به سر کردگانت بگو میان ما و شما شمشیر حکم می کند و ما حاضر برای جنگ هستیم. روز سه شنبه قره صفر رسید که داوود سر کرده این ترکمان با چهار هزار سوار ساخته از راه رباط رزن، غور و سیاه کوه قصد غزنین دارد، مسعود گفت: هرگز این قوم راستی نیاید و به وزیر خود گفت تو به سوی هرات رو و ما با سپاهی گران در غزنین با داوود مقابله خواهیم کرد، روز بعد خبر رسید که آن خبر دروغ بود و حقیقت چنان بود که سواری در حدود 150 ترکمان بدان حدود بگذشتند، با آمدن این خبر حرکت مسعود به غزنین باطل گردید.
اخبار دروغ حکام محلی سبب حمله و کشتار و غارت اموال ترکمن ها می شد و آنها نیز در عکس العمل آن به کاروان های تجار حمله می کردند و آنان می نوشتند «ترکمن های غارتگر». در پنچ شنبه 22 ربیع الاول نامه هایی رسید از خراسان که ترکمانان در آن حدود پراکنده اند و شهر تون را غارت کردند و ابولحسن عراقی که سالار کرد و عرب است و بی خبر از اوضاع ترکمانان، عده زیادی را در پی آنان فرستاد که همگی تلف شدند. امیر مسعود وزیرش را روانه خراسان کرد و گفت: هر جا رسیدید نه نسل بگذارید نه حرث.»
زمانی که مسعود برای سرکوب احمد نیالتکین به هند رفته بود، ترکان غز دوباره سر به طغیان برداشتند. تاش فراش در نیشابور 50 تن از سر کردگان آنها را از جمله یغمر را به قتل رساند. ترکان به دامغان و ری و سمنان هجوم آورده و آنجا را غارت کردند. ابوسهل و تاش فراش و حاکم گرگان نیز که نزدیک ری به غزها رسیده بودند ضربه ای دیگر بر آنها وارد آوردند. ترکان مغلوب و 2000 نفر اسیر دادند و بقیه فرار کردند. سال بعد (429 ه.ق) لشکر مسعود در خراسان در مقابل شورشیان ترکمنهای سلجوقی به رهبری طغرل تار و مار شدند. بوسهل حمدوی و صاحب دیوان سوری با اموال بسیار فراری شدند و به گرگان آمدند. کالیجار در این زمان در استرآباد بود. وی از واقعه مطلع شد، بلافاصله به گرگان آمد و آنها را با تمام اموال به استرآباد فرستاد تا در امنیت بیشتری قرار داشته باشند. در سال 430 ه.ق زمانی که سلطان مسعود در استرآباد بود خبر شورش ترکمانان در سرخس و نسا از راه رسید. وی آماده نبرد شد. حمدوی صاحب دیوان جدید گرگان نیز به استرآباد آمد. پس از مشاوره به این نتیجه رسیدند که قبل از رسیدن ترکمانان به استرآباد و گرگان، حمله را آغاز نمایند.
مسعود یکی از سرداران خود به نام سیاشی را به جنگ آنها فرستاد، وی در نسا مغلوب و به هرات گریخت. سپس مسعود حاکم گرگان را به دفع آنها فرستاد، وی نیز مغلوب و به قتل رسید، سال بعد در نبرد دندانقان ترکمانان سلجوقی پیروزی عظیم بدست آوردند و تا سال بعد ولایات طبرستان و گرگان و آذربایجان را متصرف شدند. سلطان مسعود در سال 432 ه.ق زمانی که قدرت غزنویان شدیداً رو به افول بود، درگذشت. بعد از مسعود تا سال 582 ه.ق غزنویان به صورت دولت کوچک محلی در غزنین به حیات خود ادامه دادند.


قرون وسطا:

میر تیمور که داماد امیر حسن بیگ ترکمن بود پس از برپا کردن قدرتی در تاتارها و ازبک ها و ترکمن های تکه و یموت و بخصوص ساریق و سالورها و ترکمن های دیگر، ترکستان را با خود همدست نموده با این نیروی عظیم تاتار و ترکمن به ایران و هند و تا کرانه های رود ولگا و از طرف مغرب تا دمشق و دشت آناطولی، یورش های تاریخی خود را آغاز کرده و نواحی نامبرده را به زیر سم سواران ترک و ترکمن در هم کوبید.
تیمور که در زبان ادبیات ترکمن به نامهای تیمور کور تکه یا دمیرخان و غیره معروف است، مردی دلیر، قدرتمند و سیاستمدار است و از طرف پدر نسبت اش به تاتارها و چنگیز می رساند و به همین علت نیز با ترکمن های ساروق و سالور و تکه بسیار مهربان بود و حتی یا دختر امیر حسن بیگ رئیس ایل ترکمن های سالور که نسبت خود را به تویلی خان پسر چنگیز می رساندند ازدواج کرده و بدین وسیله ترکمن ها، تاتارها و ازبک ها را سالها در جنگ و ستیز با همدیگر بودند متحد کرده و نیروی بسیار عظیمی از اتحاد این قبایل تهیه و تدارک نمود و این امر موجب پیشرفت کار او گردید.
تیمور مدتی با ترکمنان رابطه حسنه داشت و حتی آنها را در لشکر کشی های سال 794 هجری با خود همراه نمود، ولی مدتی بعد بسیاری از ترکمنان آق قویونلو را در سمنان و شاهرود قتل عام کرد.
در لشکر تیمور هزاران سوارکار دامدار از جمله ترکمن ها به اجبار کشته شدند. آنان در لشکرکشی های دور و دراز تیمور هم شرکت داشتند به عنوان مثال در لشکرکشی سال 794 هجری شیخ داود ترکمن هم شرکت داشت. در این سال ترکمن های بایات علیه سیاست ظالمانه تیمور قیام کردند. شورشیان خود را طرفدار تقتامیش خان سرکرده اردوی طلائی اعلام و با زدن سکه به نام وی و خواندن خطبه این مسئله را به اثبات رساندند. قیام توسط میرانشاه پسر تیمور سرکوب گردید، وی از کله کشته ها مناره ساخت.
تیمور در سال 808 هجری در هجوم به ختای از دنیا رفت، با مرگ وی امپراطوری او نیز پراکنده گردید. درباره جنبش ترکمن ها علیه تیموریان اطلاعاتی هست که به دوران ما رسیده است. بعد از مرگ تیمور، ترکمن ها از جنگ بین خان ها استفاده کرده و در مناطق اوغورچ کنار دریای خزر و در دهستان شورش برپا کردند. در سال 812 و 813 هجری به سمت کوه های بلقان کوچ کردند. ریش سفیدان ترکمن ها نزد شاهرخ تیموری آمده و از وی اختیار سرزمین های خود را بدست آوردند و در اواخر قرن نهم هجری دهستان به صورت متروکه درآمده از حالت شهر بودن خارج شد.

مبارزات ترکمن ها با هلاکو
طبق نوشته های شجره تراکمه، قهرمانی ارساری بای (در روایات ترکمنی ارساری بابا) نقش مهمی دارد. اصل وی از طایفه سالیر بوده ولی بعدا به صورت سرکرده نظامی در کوه های بلقان بر طوایف خود رهبری کرده است.
سالر بودن وی به تحقیق معلوم نیست چون که ارساری خود زمانی تحت تابعیت طایفه سالر بوده است. او مسلمان بوده و کتابی به نام «معین المرید» را از شیخ شرف خوجه به قیمت 40 شتر خریداری کرده است، (1) این کتاب در سال های 714- 713 هجری نوشته شده و به زمان حیات ارساری بای مربوط می شود. درباره رویارویی ارساری بای با اردوی طلایی خبری در دست نیست ولی در اواخر قرن هشتم در ایام جنگ های داخلی، لشکر ترکمن های بلقان توانستند اختیارات بیشتری کسب کنند. مسلمان شدن بیانگر مخالفت وی با اندیشه اشراف و خان های مغول و مردمی بودن ارساری بای که دین مردم را پذیرفته است.
روایات ترکمنی می گویند که هلاکو خان از دختر ارساری بای تقاضای ازدواج نمود. این روایت بیانگر آن است که هلاکو می خواست این طایفه را به خود ملحق سازد. کمی بعد فردی به نام «قاما» بر سر ارساری ها یورش آورد. ارساری در لب چاه دوکر (شاید توارقیر باشد چون قبر وی هنوز هم آنجا است) کشته شد، دخترش اسیر و طایفه اش نابود گردید. تاریخ این واقعه شاید در سال 755 هجری قبل از نابودی هلاکوییان باشد.
در اواخر قرن نهم هجری ترکمن های شمال خراسان، ساکنین بالکان، اوست یورت و منقشلاق به صورت نیمه مستقل زندگی می کردند. این طوایف مانند سالر، ارساری، آل علی، آداق لی حرز و ... بودند و در مناطق وسطای ترکمن صحرا تیره تقتامیش از طایفه تکه زندگی می کردند. ترکمن های این منطقه به همان صورت نیمه دامداری- نیمه کشاورزی باقی ماندند. شکارچیان، ماهیگیران و وجود کارگاه های کوچک خانگی گواه بر این امر است، طوایف فقیر زندگی مشقت باری داشتند.
خان های ترکمن القابی نظیر «اون بگ» را همچنان نگه داشتند. سران قشون ترکمن در سالهای 60- 50 قرن دهم هجری در لشکرکشی علیه سلطان حسین شرکت داشتند، سرکرده ترکمن ها «میرشا» بود، در نبرد سلطان حسین میرخوند – مورخ- از قلعه آداق نام می برد و بارتولد آن را قلعه ترکمن ها به حساب می آورد، به این قلعه باریکه راهی منتهی می شد.
در اوایل قرن دهم هجری بخشی از ترکمن ها تحت حاکمیت اوزبک ها درآمدند. ترکمن های بلقان از وضعیت بدی برخوردار بوده و از استقلال خود بهره ای نگرفتند.



2-5-جنگ هاي صليبي تا جنگ هاي جهاني دوم(عصر مدرن)

2-6-جنگ جهاني دوم تا پايان جنگ سرد(قرن بيستم)

در دوران قاجار نیز یورش آقامحمدخان به ترکمن‌های سوین خان در شمال گرگان، قیام خواجه یوسف کاشغری که خود را سلطان ترکستان می‌نامید در منطقه استرآباد و گرگان‌رود علیه حکومت فتحعلی‌شاه، حمله آتانیاز حاکم خیوه به کمک طوایف ترکمن به سوی مشهد و سرخس در سال ۱۲۳۹ ه. ق، شورش قیات خان رهبر ترکمن‌های یموت جعفربای در ناحیه کمش‌تپه علیه حکومت ایران در سال ۱۲۴۲، و جنگ مرو در سال‌های ۸–۱۲۷۶ میان سپاه محمدشاه قاجار و ایلات ترکمن از مهمترین منازعات نظامی این دوران است.
در اواخر قرن نوزدهم، ترکمنستان امروزی به شکلی اساسی به وسیله استیلا و یورش امپراتوری روسیه دچار تغییر اساسی شد و چند دهه بعد پس از انقلاب ۱۹۱۷ روسیه با شکل گیری اتحاد جماهیر شوروی، از یک جامعه قبیله‌ای اسلامی به یک جامعه لنینیسمی مطلقه تبدیل شد.
در سال ۱۹۹۱ میلادی ترکمنستان به استقلال رسید. صفر مراد نیازوف یکی از رهبران محلی کمونیست، خود را به عنوان رهبر مطلقه و بلامنازع ترکمنستان اعلام کرد.

در سال ۱۹۹۱ میلادی ترکمنستان به استقلال رسید. صفر مراد نیازوف یکی از رهبران محلی کمونیست، خود را به عنوان رهبر مطلقه و بلامنازع ترکمنستان اعلام کرد. او ترکمنستان تازه استقلال یافته را به شکلی کامل، تحت اقتدارگرایی مطلق خود درآورد. او تا پایان زمامداری خود (۲۰۰۶ میلادی) که با مرگش به پایان رسید در برابر دموکرات‌های سابق اتحاد جماهیر شوروی که رقیبان وی بودند، مقاومت می‌کرد.




2-7-تاريخ معاصر(قرن 21)

ترکمنستان در آذر ۱۳۷۰ (اکتبر ۱۹۹۱) با رأی مردم در همه پرسی استقلال، موجودیت خود را به عنوان یک کشور مستقل اعلام نمود و رسماً نام «ترکمنستان» را برای کشور خود برگزید. قانون اساسی ترکمنستان نیز در ۱۸ مه ۱۹۹۲ در چهاردهمین نشست مجلس ترکمنستان به تصویب رسید. بر اساس این قانون اساسی، ترکمنستان کشوری دمکراتیک و لائیک و اداره آن به شکل جمهوری ریاستی است. صفرمراد نیازف اولین رئیس جمهور کشور بود. رئیس جمهور کنونی کشور قربان قلی بردی محمداف است.

حکومت ترکمنستان جمهوری ریاستی و تک‌حزبی است و رئیس جمهور اختیارات گسترده‌ای دارد. رئیس جمهور ترکمنستان و شخص اول این کشور از هنگام استقلال تا سال ۲۰۰۶ صفرمراد نیازف بود. رئیس جمهور کنونی کشور قربان قلی بردی محمداف است. سیاست ترکمنستان بیطرفی در مسائل جهانی و منطقه‌ای است. بر پایه‌ گذارش‌های سازمان گزارشگران بدون مرز در سال ۲۰۱۲، ترکمنستان پس از کشورهای اریتره و کره شمالی، کمترین میزان آزادی رسانه‌ها را در جهان دارا بوده است. ترکمنستان یکی از منزوی‌ترین کشورهای جهان بشمار می‌رود و از نظر شمار بازدیدکننده خارجی دارای یکی از کم بازدیدکننده‌ترین‌ها محسوب می‌شود.
براساس قانون اساسی ترکمنستان، رئیس جمهور مقامات قوه مجریه و قضایی را منصوب می‌کند و نیز نامزدهای انتخابات مجلس را تصویب می‌نماید. مدیریت در محل‌ها از سوی استانداران صورت می‌گیرد. بر اساس قانون اساسی، استانداران در حکم نمایندگان رئیس جمهور هستند و زیر نظر رئیس جمهور فعالیت می‌نمایند و نیز از سوی خود رئیس جمهور منصوب و یا برکنار می‌گردند.

قوه مجریه: بر اساس قانون اساسی ترکمنستان، رئیس جمهور که به طور مستقیم توسط مردم انتخاب می‌شود، رئیس کابینه وزیران ترکمنستان است.
قوه مقننه: بر اساس قانون اساسی کشور، در ترکمنستان دو ارگان قانون گذاری وجود دارد:

خلق مصلحتی (شورای مردم):خلق مصلحتی همایش نمایندگان ملت است. سالی یک بار جلسه دارد. بخشی از اعضای آن انتخابی و بخش دیگر نیز بر اساس سمت خود به عضویت آن در می‌آیند. رئیس جمهور، هیئت دولت، نمایندگان مجلس، رئیس دیوان عالی، رئیس دادگاه عالی اقتصادی، دادستان کل، استانداران و خلق وکیل لری (نمایندگان هر کدام از مناطق مسکونی) عضو این مجلس هستند. رئیس خلق مصلحتی رئیس جمهور است.
مجلس نمایندگان: پارلمان ترکمنستان ۵۰ نماینده دارد که هر پنج سال یک بار از پنجاه حوزه انتخاباتی انتخاب می‌شوند. مجلس ابتکارات رئیس جمهور و تصمیمات خلق مصلحتی را به‌عنوان قانون تصویب می‌نماید و برنامه‌های کابینه وزیران، بودجه کشور و گزارش‌های اجرای بودجه را تأیید می‌نماید.





2-8-فهرست حاکمان(پادشاهان و سلاطين,نخست وزيران , رئيس جمهوران)

پادشاهان و سلاطين:

نخست وزيران:

رئيس جمهوران:

2-9-فهرست جنگ ها

2-10-آثار باستاني

3-جغرافيا

ترکمنستان با مساحت ۴۸۸٬۱۰۰ کیلومتر مربع پنجاه و دومین کشور بزرگ جهان بوده و کمی از کشور اسپانیا کوچکتر است. این کشور در بین عرض‌های جغرافیایی ۳۵ و ۴۳ درجه شمالی و ۵۲ و ۶۷ درجه شرقی قرار دارد. در جنوب و جنوب غربی ترکمنستان، رشته‌کوه‌هایی قرار دارند که تا کناره‌های دریای خزر کشیده شده‌اند. در شمال این کشور جلگه پست توران قرار دارد. ۸۰ درصد این کشور را صحرای قره‌قوم پوشانده و مرکز این کشور میان جلگه‌های توران و صحرای قره‌قوم احاطه گردیده است. محدوده کوپه داغ از امتداد مرزهای جنوب غربی آغاز که در کوه‌ریزه به ارتفاع ۲٬۹۱۲ متر می‌رسد و تا مرزهای جنوب شرقی در استانهای لباب و بَلخان و مرزهای ازبکستان ارتفاع رشته‌کوه کوپه داغ، کوه آرالان به ارتفاع ۱٬۸۸۰ متر ادامه دارد. رودهای مهم ترکمنستان از کشورهای همسایه یعنی ایران و افغانستان سرچشمه می‌گیرند. از مهمترین رودخانه‌های ترکمنستان تجن، آمودریا اترک و مرغاب بوده که از ارتفاعات کوپه داغ سرچشمه می‌گیرند. ترکمنستان دارای آب و هوای بیابانی نیمه‌گرمسیری بوده و بیشتر این سرزمین خشک است. در فصل زمستان، هوا معتدل و خشک بوده و بیشترین بارندگی در ماه‌های ژانویه و می اتفاق می‌افتد. پرباران‌ترین بخش ترکمنستان پهنه‌های کوه‌های کوپه داغ است. طول خط ساحلی ترکمنستان در دریای خزر ۱٬۷۶۸ کیلومتر بوده و مهمترین بندر آن شهر ترکمن‌باشی (کراسنووُدْسْک) است.





3-1-موقعيت جغرافيايي

این کشور در قاره آسیا واقع شده است


3-2-همسايگان

3-3-اقيانوس ها,دريا ها,درياچه ها,تالاب ها

اقيانوس ها:

دريا ها:

درياچه ها:

تالاب ها:

3-4-جزاير,بنادر,رود ها,کوه ها,جنگل ها,کوير ها

جزایر:

بنادر:

کوه ها:

رود ها:

جنگل ها:

کویر ها:


33-5-حيوانات

3-6-گياهان , ميوه ها

گياهان:

ميوه ها:

3-7-آب و هوا(ميزان بارندگي,دماي هواو...)

3-8-زمين شناسي(گسل ها و....)

3-9-زيست بوم ها

3-10-مراکز تفريحي

3-11-تقسيمات کشوري
نوع حکومت این کشور جمهوری است و بر اساس آخرین تقسیم‌بندی کشوری دارای ۵ استان است:


آخال
بلخان
داش‌اغوز
لباب
مرو


3-12-زير ساخت ها

3-13-مساحت,محيط,مرزآبي,مرز خشکي

مرزآبي:

مرز خشکي:

4-جامعه و آداب و رسوم

هر ملتی به آداب و سنت هایی پای بند است که از آباء و اجداد گذشته برای آنها به ارث رسیده است.

در بعضی از جوامع انسانی پای بندی به این آداب و سنن از اهمیت زیادی برخوردار است. و در بعضی دیگر در اثر بی توجهی و گذشت زمان، آداب و سنن رایج در میان آن قوم به فراموشی سپرده می شود و اثری از آداب و رسوم و سنت های گذشتگان برجای نمی ماند.

هر جامعه ای با آداب و رسوم خاص خودش شناخته می شود. مثلا در جوامع غربی یک سلسله آداب و سنن حاکم است و در جامعه شرقی - با توجه به روحیه های افراد و عوامل فرهنگی گوناگون - نوع خاصی از آداب و سنن جریان دارد.

در این مقاله جهت آشنایی مبلغان محترم به بحث از برخی سنت های رایج در میان جامعه ترکمن به ویژه کشور ترکمنستان می پردازیم:
1 - احترام فراوان به قرآن

یکی از آداب مردم ترکمنستان، احترام بسیار زیاد به قرآن و قاری قرآن است. آن ها قرآن را با احترام قرائت می کنند و قاری قرآن را در صدر مجلس می نشانند. در همه میهمانی های مذهبی و دینی (احسان به آداب و سنت های رایج در ترکمنستان

پدر و مادر و یا نذر و غیره) جهت تبرک و تیمن، قاری قرآن دعوت می کنند و قبل از انجام هر کاری، آیاتی از قرآن را تلاوت می کنند.
2 - احترام ویژه به روحانی

در بین همه مذاهب چهارگانه اهل سنت احترام به روحانی یک امر واجب و ضروری شمرده می شود، ولی در میان ترکمن ها روحانی از احترام خاصی برخوردار است. در مجالس، روحانی را در صدر مجلس می نشانند و اداره امور مجلس را به او واگذار می کنند. روحانی نیز با خواندن قرآن و سخنرانی و طرح پرسش و همچنین پاسخ به آن ها، مجالس آن ها را اداره می کند. گاهی یک مجلس فاتحه خوانی هفت روز ادامه پیدا می کند و در این مدت، روحانی مشغول تبلیغ می باشد.
3 - سفره نان

در میان ترکمن ها نان و سفره نان از احترام فوق العاده ای برخوردار است و هر کس به این امر مهم توجه نکند، بسیار مورد نکوهش قرار گرفته و سرزنش می شود. هر مسلمانی باید احترام نان و سفره را نگه دارد، نان را خرد نکند، آن را با کارد نبرد و آن را برای بیرون بردن از سر سفره بر ندارد. نان را زیر ظرف غذا قرار ندهد، با نان دهانش را پاک نکند و در سر سفره از نان به عنوان دستمال استفاده نکند، نان را به زمین نریزد و هم چنین آن را پرت نکند و ...

از آداب سفره - که ترکمن ها در رعایت نمودن آن اهتمام زیادی می ورزند - عبارتند از:

1 - شستن دست و دهان قبل از غذا و بعد از آن.

2 - در سفره قرار دادن نان و نمک و همچنین استفاده از آن به عنوان اولین غذا.

3 - آن ها نشستن بر سر سفره را طولانی نموده و این جمله را زیاد تکرار می کنند که سر سفره بودن جزو عمر محسوب نمی شود!

4 - برای دعای سر سفره اهمیت زیادی قایل هستند و آن را به صورت گروهی و یا فردی می خوانند; حتی فرزندان خردسال خود را به خواندن آن عادت می دهند.

5 - در هنگام خوردن غذا صحبت نمی کنند، آرام و ساکت نشسته و غذا را با طمانینه میل می کنند.

6 - در بیشتر موارد غذا را به صورت دسته جمعی مصرف می کنند.
4 - احترام به اموات

در جامعه ترکمنستان اموات از احترام فوق العاده ای برخوردارند. ترکمن ها به هر طریق ممکن یاد و خاطره اموات را زنده نگه می دارند و برای آن ها مجلس یادبود برپا می کنند. پس از وفات شخص متوفی، هفت روز برای او احسان کرده (مراسم فاتحه خوانی برقرار می کنند) و تا روز چهلم هر روز، روحانی به خانه اش دعوت می کنند تا برای شادی روح متوفی قرآن تلاوت کند. اهمیت زنده نگه داشتن یاد اموات و گذشتگان به حدی است که قبل از برگزاری هر نوع جشنی در یک خانواده، صاحب خانه جهت شادی ارواح گذشتگان، سفره احسان پهن می کند، روحانی را نیز دعوت می کند تا به تلاوت قرآن بپردازد و بعد از آن برنامه جشن اجرا می شود.

یکی دیگر از آداب مهم در این رابطه فرستادن صلوات و ذکر گفتن هنگام عبور از کنار قبرستان و یا قبور اولیاء و امامزاده ها می باشد. ذکر صلوات نیز حتما باید با کشیدن دست راست به صورت باشد.
5 - پول نگرفتن در هنگام شب

در صورت نیاز به گرفتن پول در شب، طرف باید پول را به زمین گذاشته و آن ها پول را از زمین بردارند و مستقیما از دست طرف مقابل نگیرند.
6 - میهمانی

اگر کسی به خانه آن ها قدم گذاشت حتما باید نان و نمک آن ها را بخورد هر چند که سیر باشد; آن ها حتما برای هر وارد شونده در هر زمان که باشد نان و نمک می آورند!

هنگام ورود به خانه ترکمن ها، جلوی در ورودی حیاط برای احوالپرسی دست دراز نمی کنند، بلکه یا باید صاحب خانه بیرون بیاید و یا میهمان به داخل حیاطشان قدم بگذارد تا احوالپرسی کنند.
7 - احترام به قبور بزرگان

به قبور امامزاده ها و اولیاء الهی و مؤمنین سابقه دار احترام زیادی می گذارند و در کنار قبور آن ها سفره احسان پهن می کنند، قربانی می دهند و جهت برآوردن حاجت هایشان به آن ها متوسل می شوند. در این میان اهمیت بسیار زیادی برای زیارت امام رضاعلیه السلام قائل اند. شاید یکی از بزرگترین آرزوهای ترکمن های متدین، زیارت امام رضاعلیه السلام باشد.
8 - برپایی مراسم جشن عید نوروز

در این ایام به دید و بازدید همدیگر می روند و به یکدیگر تبریک می گویند، سفره عید پهن نموده و غذاهای متنوع درست می کنند و به بچه ها عیدی می دهند و به شادی و چراغانی می پردازند. و همچنین به سیزده نوروز اهمیت بسیاری می دهند; در این روز با شادی فراوان به صورت دسته جمعی به دامن طبیعت رفته و غذایی آماده نموده و آن را میل می کنند.
9 - تعاون و همکاری در کارهای سنگین

این مساعدت و تعاون در امور مشکل حکم قانون پیدا کرده و همه در برابر این قانون سر تسلیم فرود می آورند و به کمک و یاری هم می شتابند.

مثلا هنگام فوت یک نفر، همه مردم سریعا در منزل او گرد هم می آیند و برای دفن و امور دیگرش همکاری می کنند. به این صورت که فردی را به عنوان صندوق دار معرفی نموده و همه افراد (اعم از فامیل و ...) وجوه لازم را در اختیار آن صندوق دار قرار می دهند. او نیز همه مخارج و هزینه های آن متوفی را تامین می کند.
10 - جشن پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله

این جشن نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. نحوه اجرای این جشن به این صورت است که سن هر فرد از افراد خانواده که به سن مبارک حضرت محمدصلی الله علیه وآله یعنی به 63 سالگی برسد، برای او جشنی به نام جشن پیامبرصلی الله علیه وآله برگزار می کنند. همه دوستان و اقوام و خویشان را دعوت کرده و با غذای مفصلی از آن ها پذیرایی می کنند. آن ها نیز هر کدام با دادن هدیه ای رسیدن آن فرد به سن 63 سالگی را به ایشان و اعضای خانواده اش تبریک می گویند.
11 - اطعام هنگام افتتاح

هنگام افتتاح هر ساختمان، مؤسسه، اداره و یا مسجدی، در آن اطعام می کنند و این کار بسیار با اهمیت است. در این اطعام فقط اعیان و اشراف دعوت نیستند، بلکه همه مردم عادی در آن شرکت می کنند.
12 - ولیمه ختنه

از دیگر آداب رایج در میان قوم ترکمن اهمیت مساله ختنه و ولیمه آن است که این قوم مسلمان این جشن را به جهت مبارزه با دشمنان این سنت اسلامی (به ویژه در زمان حکومت کمونیست ها) بسیار با عظمت و با شکوه فراوان برگزار کرده و در این مراسم همه اقوام و اطرافیان را جهت صرف غذا دعوت می نمایند. آن ها نیز با هدایای خویش، این سنت نبوی را گرامی و پا برجا نگه می دارند.
13 - اهمیت کلاه

از آداب رایج در بین ترکمن ها مساله کلاه و اهمیت آن است که در مجالس رسمی و خصوصا مجالس دینی و هنگام قرائت قرآن و فاتحه خوانی و یا مراسم تدفین و تکفین میت حتما باید مردها بر سرشان کلاه داشته باشند و حضور بدون کلاه اهانت محسوب می شود.
14 - آسان بودن ازدواج

از آداب بسیار خوب که مشکلات بسیاری را حل می کند، آسان بودن امر ازدواج جوانان و غیر آنان است و شاید بتوان گفت به برکت سهل و آسان بودن ازدواج در این کشور، مشکلی به نام ازدواج در میان نیست و هر کس در هر شانی و مقامی و در هر وقت اراده ازدواج کند، می تواند این امر مقدس را انجام دهد. در انجام امر ازدواج شرط اساسی توافق پسر و دختر است و دیگر امور در آن دخالت چندانی ندارند.

در این گونه مراسم، به دلیل سنگینی مخارج و هزینه ها، مردم به کمک هم می شتابند و با جمع آوری پول پدر عروس و داماد را مورد حمایت مالی قرار داده و همه هزینه های جشن را تامین می کنند.

ترکمن ها معمولا در مراسم عروسی، همه مردم شهر و یا منطقه خود را - به وسیله اعلان عمومی در کوچه و خیابان و توسط بلندگو - به صرف شام دعوت می کنند.

4-1-اقوام و جمعيت
تركمنها به قبایل و تیره های متعددی تقسیم می شوند كه در ذیل نام آنها را می آوریم:
عالی ایلی، چاودار، یمرلی، ارساری، سالور، ساریق، تكه، یموت، گوكلان.
اكنون به بررسی محل زندگی و خصوصیات آنها می پردازیم با توجه به اینكه بیشترین اطلاعات در كتابهای مختلف در مورد سه طایفه تركمن یعنی تكه، یموت و گوكلان آمده است در مورد سایر طوایف تركمن فقط به معرفی و توضیحی مختصر اكتفا می كنیم.

تركمنهای عالی ایل
آل ایلی یا علی ایلی ها عمدتاً در ناحیه اندخوی در مرز شمالی افغانستان ساكن بودند، هر چند كه بخش كوچكی از این قبیله در مرز شمالی و ایالات قوچان و دره گز ایران زندگی می كردند و تابع امیر افغانستان بودند.

تركمنهای چاودار
چاودر یا چودیرها در منطقه بین مانقشلاق و خیوه زندگی می كردند تیره‌های عمده آنها از بحر خزر تا «كهنه اورگنچ» و «بولدومساز» و «پرسو» و «گوگ‌ جق مرو» متفرق می‌باشند.

تركمنهای یمرلی
یمرلی ها در سمت شرقی آمو دریا ساكن بودند.

تركمنهای ارساری
این قوم تركمن در ساحل چپ آمو دریا از بخارا گرفته تا بلخ و سرزمین داخل افغانستان سكونت داشتند. ارساری ها یكی از قبایل كثیرالعده تركمن در آسیای میانه بودند. بعد از غلبه روسها بر تركمنستان، اكثر ارساریها به دولت روسیه توسط بخارا خراج می پرداختند و تعداد كمی از آنها تبعه افغانستان بودند. اكثر آنها اسكان یافته بودند؛ آنها در روابط بین خانات بخارا و افغانستان نقش عمده داشتند و منتصب به چند تیره می شدند.
الف- قارا، ب- باكول، ج- آلاچا، هـ - اوكا.

تركمنهای سالور
سالورها یكی از قدیمی ترین قبایل تركمن بودند. احتمالاً تعداد آنها قبل از جنگها و مهاجماتی كه موقع انتقال قسمت عمده تركمنها توسط سلجوقیان از آسیای مركزی به غرب روی داد بیشتر بود. سالورها در شرق سرزمین تكه، بین سرخس و رود مرغاب، می‌زیستند. و در اواخر دوران صفوی تركمنهای سالور در ناحیه «اتك» و «آخال» مسكن گرفتند و بعد از مرگ نادرشاه حركت تدریجی خود را به سوی خراسان آغاز كردند. سالرها در دوران پادشاهی فتحعلیشاه خود را به رود تجن رساندند عباس میرزا نایب السلطنه درگیریهای زیادی با این اقوام داشته است. سرانجام وی برای ریشه كن كردن این قوم در 12جمادی الثانی 1248هـ. ق. راهی سرخس شد و عده زیادی از سالرها را اسیر كرده به مشهد آورد.
تقسیم بندی آنها به قرار ذیل است: الف- یلواج (یالاواچ) ب- قره‌مان ج- آنابوگلی.
كه هركدام از این طوایف نیز خود به شعبات مختلفی تقسیم می شوند.

تركمنهای ساریق
یك قبیله قدیمی دیگری بودند كه در ناحیه پنجده كنار رود مرغاب، شرق سالورها ساكن بودند. اینها هم مانند سالورها به شجاعت مشهورند و مانند آنها تعدادشان بعجله روبه كاهش گذاشته است. این طایفه به قبایل متعددی با نامهای خراسانلی، بیراج، سوخته، آلاشا، هرزقی تقسیم می شوند كه هركدام دارای شعبات مختلفی هستند. ساریق ها در كنار رودخانه مرغاب اشتغال دارند و به این واسطه به زراعت و باغبانی می پردازند. گله‌های زیاد گوسفند و شتر كثیر دارند كه نزدیكی رودخانه قاراتپه در دامنه شمال پاروپامسیوس خوراك فراوان به جهت آنها موجود است.

تركمنهای تكه
تكه بزرگترین و نیرومندترین قبیله تركمنهاست كه نفوذ آنها در كشورهای مجاور بلكه در میان كل مردم تركمن محسوس بود. قدرت فزاینده تكه، رهبریت تركمنها را به آنها داد. همانطوریكه در واقع اسم آنها هم تلویحاً بیانگر آن بود.
آنها در آخال و واحه های مرو، و در سرتاسر كویر و اوزبوی، از نزدیك چاههای ایگدی گرفته تا مرزهای واحه خیوه می زیستند. زمانی اكثریت جمعیت تكه در سرزمین آخال ساكن شده بودند، اما بعد از اینكه سدی روی مرغاب ساخته شد، عده ای به واحه مرو انتقال یافتند، كه بدین ترتیب مرو از واحه آخال پرجمعیت ‌تر گردید و بواسطه اسم محل سكنای خود موسوم به آخال تكه و تكه مرو شدند.
علت انتقال تكه های مرو از واحه آخال فشار جمعیت و نداشتن زمینهای زراعی كافی و عدم وجود آذوقه در آخال بوده است كه یكی از رهبران تكه بنام قوشیدخان با زدن سدی بر روی رودخانه مرغاب آن واحه را آباد می كند. و تكه های مرو در سال 1835 از آخال تكه جدا می‌شود و در مرو در كنار رودخانه مرغاب سكنی می گزینند. آنچه كه از آنها اطلاع در دسترس است اینكه در آن اوقات عده زیادی از تركمنهای تكه به راهنمائی اورازخان از زمین آخال حركت كرده به مسافت هشتاد ورست به مغرب روستای جیار كه در انتهای هری رود واقع است رسیدند.
سی سال بعد تكه ها جنگ خونریزی را با ایرانیهائی داشتند كه از طرف قاجاریه جهت تنبیه و غارت آنها فرستاده شده بودند در این جنگ - كه به جنگ مرو معروف است- تكه ها شكست سختی را بر قشون ایران وارد ساختند. بعد از شكست ایرانیها تركمنهای تكه «تراكمه ساریق وسالور را مطیع خود نمودند و تمام خاك مرو را تصرف كرده و خودرا نه تنها از تبعیت ایرانیها خلاص كردند، بلكه از تبعیت اهل خیوق نیز بیرون آمدند.
تكه ها كه از نیرومندترین و شجاعترین طایفه تركمن هستند در مقابل هجوم قشون ایرانی و روسی مقاومتهای زیادی می كنند و شكست زیادی را به این دو مهاجم قدرتمند و نیز حاكم خیوه وارد می سازند. در مورد شجاعت تكه ها در گرگان نامه مسیح ذبیحی اینگونه آمده است كه:«تنها تراكمه تكه سبب هستند كه روسها با هزار زحمت وضع حالیه خود را در آسیای وسطی تحصیل نموده اند و نتوانند روابط خود را در این ممالك وسعت دهند. كار آسانی نخواهد بود كه روسها تراكمه تكه را به اطاعت در آورند. آنچه بیشتر اسباب صعوبت انقیاد تراكمه تكه است نه تنها شجاعت آنهاست كه چندین دفعه علایم آنها به ظهور رسیده است بلكه میل زیاد آنها به آزادی می‌باشد.»
مسكن دائمی تكه ها نوار باریكی بود كه در طول كوپت داغ، از قزل آروات تا گاوارز، و دشت حاصلخیز مرغاب قرار داشت. به گفته گرودكوف، اكثر دهات تكه مخصوصاً در آخال، بوسیله دیوارهای گلی بلند احاطه شده و بصورت مكانهای استحكاماتی در مسیر رودخانه ها، گاهی تك، بعضی اوقات بصورت جفت و حتی گروههای بزرگتر قرار داشتند.
مهمترین اینها عبارتند از: در كانال گوزباشی، باگیر، قاری قالا، میراوا، گوكجه، سالیك قالا، قبچاق و عشق آباد؛ در رودخانه كوزلوخ، یمیشان، شوقالا، كیالیجار، باب آراب، گومبت لی، وایزگنت قرار داشت؛ در رودخانه فیروزی ینی سو و رولمتای بوزمین قرار داشت و سرانجام در سكیزیاب، یانگی قالا، گوك تپه ، كهنه گوگ تپه و آخال واقع بود.
تكه ها به دو تیره عمده تقسیم می شوند به نامهای توختامیش و اوتامیش، تكه های توختامیش خود به دو تیره بك و وكیل منشعب می شوند كه از هركدام تیره های متعدد دیگری انشعاب پیدا می‌كند. تكه های اوتامیش نیز به دو تیره سیچمازشامل و باخشی شامل تقسیم می شوند كه هركدام از آنها نیز به تیره های كوچكتری تقسیم می شوند.

تركمنهای یموت
یموتها از قبایل قدیمی و پرجمعیت تركمن است و آنها نیز به مانند تكه ها از طوایف نیرومند و شجاع تركمن هستند كه در مصاف جنگ با ایرانیان و تزارهای وحشی شجاعت و نیرومندی خود را بارها به ثبوت رسانیدند.
یموتها كثیرالعده و شدیداً پراكنده شده‌اند و ساكن مناطق استرآباد تا كراسنوودسك (قزل سو) سواحل شرقی دریای خزر و اطراف خیوه بودند.
در گرگان نامه مسیح ذبیحی در مورد معرفی تركمنها مطالب ارزنده ای آمده است كه مختصراً می‌آوریم. «در معرفی تركمنها ‌ ابتدا به آنهایی اشاره خواهیم نمود كه بیشتر در اطراف مشرق سكنی داشته و با روسها بیشتر مربوط بوده و معروفتر از دیگران هستند. نزدیك دریای خزر مابین رودخانه های اترك و گرگان تراكمه قره چوقا كه اصلاً یموت هستند سكنی دارند و همچنین تراكمه بایرام شالی است كه قسمت بیشتر آن در خیوق هستند و حال آنكه به همه جهت به قدر هزار خانواده از تراكمه قراچوقا در خیوق می باشند. تراكمه قراچوقا كه در نزدیكی دریای خزر زندگی می نمایند به دو قسمت تقسیم می شوند: یك قسمت آن شریف جعفربای می باشد كه به قدر هشت هزار خانواده در ساحل دریای خزر زندگی می كنند. قسمت دیگر كه موسوم به آق آتابای یا چونی است به قدر هفت هزار خانواده است كه پهلو بلكه قدری بیشتر در طرف مشرق زندگی می‌كنند. در میان عامه یموت این دو اسم مشهور مقبول است و نژاد شرف و از شرف و چونی از چونی سخت عار می‌كشند و حمایت دارند واتفاق و اتحاد ایشان در واقع سخت و موجب بسی حیرت است كه در حقیقت جزو اخلاق آنهاست.
هر خصومت و رنجشی كه درمیان آنها حاصل می شود رنجش و خصومت ایلیت است همین كه پای غیر به میان آمده تمام با هم متفق می شوند در میانه یموت نجبارا «ایگ» و نانجیب را «قول» می‌نامند. ایگ آنهایی هستند كه پدر و مادرشان یموتی است. قول آنهائی هستند كه پدرشان یموت و مادرشان از ولایت است.
سرزمین یموت محدود است از شمال به اترك، از مغرب به دریای خزر از جنوب به دهات اتك استرآباد یعنی بلوكات سدن رستاق، استراباد رستاق، كتول، فندرسك و سنگر، همه جا كنار جنگل علامت مرزی است و دشت پهناور ماوراء آن زیر تسلط تركمن ها است. و از طرف مشرق به هرهر و یاس تپه و یك باریكه خاك بی طرفی كه بین اقامتگاههای یموت و گوگلان واقع است.
نام ایل یموت ماخوذ از اسم یموت پسر اغوزجك است. یموت صاحب دو پسر به نامهای «اوتلی تمور» و «قوتلی تمور» بوده است، اتلی تمور جد عشایر یموت خیوه و قتلی تمور جد مردم یموت ساكن در ایران هستند.
یموتها در ایام چنگیزخان و تیمورلنگ اراضی فعلی را كه در دست دارند بدست آورده سكنی گرفتند. موقعی كه خاندان اتابكان حكمرانی می كردند یموت ها در منطقه شمال و شمال شرق ایران فعالیتهای زیادی در تركمن كردن منطقه داشتند.
محل استقرار اولیه یموت عبارتند از: خوجه نفس، كمش تپه، خلیج حسنقلی، چله كن (چهاركن)، چكیشلر، اترك.

در اینمورد رابینو می نویسد: «محلات ذیل بعضی از اقامتگاه های دائمی یموت است كه ذكری از آنها نشده است:
الف- پست مرز مراوه تپه در ساحل جنوبی اترك در 72 میلی شمال غربی بجنورد و بنابر اطلاع اهل محل 28 میل در مغرب بیرام الم.
ب- پست مرزی یاغی الم هشت میل در شمال غربی بیرام الوم.
ج- چاتلی در هشت فرسنگی چكشلر و 32 میلی (هشت فرسخی شمال غربی گنبدقابوس).
د- سنگرتپه در نزدیكی مصب اترك در ده میلی شمال شرقی تازه آباد.
هـ- تازه آباد در ده میلی شمال گمش تپه كه دارای هشت نه خانه متعلق به ماهیگران تركمن.
ز- آلتین تخماق تقریباً در نیم فرسخی دریا و دو فرسخی انچلی.
ح- گورك سفید در دومیلی گمش تپه و دو میلی دریا.››

ییت می‌نویسد: «یموت ها ظاهراً مردمی با ایمان و نسبت به معتقدات خود پای بند بودند، حتی خان های همراه ما نیز چندمرتبه در روز نماز خود را بجای می آوردند.»
اعتقاد كاملی به كلام ا.. مجید دارند. و در شهر صیام هرگاه مسافرت كنند تا آن مسافرت از ضروریات اسلامی نباشد روزه نمی‌خورند. به مشایخ و قضات و خوجه و صوفی خیلی احترام می‌كنند و نذورات برای آنها می برند.
بعد از قتل عام یموتهای خیوه توسط روسها در سال 1873، مقاومت آنها در برابر فشار مداوم روس و ایران در هم شكست. قسمتی از یموتها تسلیم روس و قسمتی دیگر تسلیم ایران شدند. در آن تاریخ آنها تقریباً 40000 خانوار (جمعاً 200000 نفر) بودند. در حدود 15000 خانوار اطراف خیوه و 25000 خانوار در شمال خراسان ایران و ساحل شرقی دریای خزر زندگی می كردند.
در گرگان نامه آمده است: «بزرگتر و متمول‌تر و متمدن ترین تمام طوایف یموت اول طایفه جعفربای وثانیا طایفه آتابای است. ولی هیچ طایفه به تمول و تمدن جعفربای نمی‌رسد» و عده یموت‌ها تقریباً هفت هزار خانوار است، كه یك سوم صحرانشین اند و بقیه اقامتگاه ثابت دارند، جعفربای ها ملاح و ماهیگر و تجار قبیله اند و وضع كارشان از همه بهتر است. بعد از آنها آتابای داز و دوجی و یلقی قرار دارند. پست‌تر از همه چارواهای بیابانی و سركش و فقیر تیره های قان یوخمز وایگدر می‌باشند، كه فقط معاش روزانه را در چادرهای خود موجود دارند تیره داز به افسانه‌هایی اعتقاد دارند كه به موجب آن ایشان از بازماندگان خاندان پادشاهی هستند. همسایگان آنها نیز ایشان را ارجمندترین تیره قبیله یموت می‌شمارند قبیله های یموت از حدود غربی به مشرق به ترتیب ذیل مقیم هستند. جعفربای، آتابای، یلقی، داز، دوجی، بكه، بهلكه، بدراق، ایمیر، كوچك، سلاخ، قجق، قان یوخمز و ایگدیر.
تراكمه جعفربای چون در سواحل سكنی دارند سابقاً اسباب واهمه ایرانیانی بوده اند كه در سواحل دریای خزر سكنی دارند و ایرانیها آنها را سارقین دریا و اشرار می پنداشتند.

تركمنهای گوگلان
گوگلان اسمی است با مسمی، زیرا كه گوگلان مشتق از دو كلمه گوك ولان و گوك به تركی سبز و لان به معنی جایگاه است. قبیله گوكلان سرزمین محدودی را در مصب گرگان رود در اشغال دارند. منطقه آنا از یاس‌تپه در ساحل جنوبی رودخانه در مغرب تا سرچشمه گرگان رود در یلی چشمه و دهنه گرگان رود در تنگراه و یا تخمیناً از طول جغرافیایی 55 تا 56 درجه‌ شرقی می‌باشد.
شهرهایی كه اراضی گوگلان را در جلگه گرگان مشروب می سازند، عبارتند از: آب حاجی لر، كچه قره شور كه از قلعه كافه و دوزین جاری می شوند و آب بانیل از وامنان وآب چقربیگدلی از دهنه فارسیان و فیرنگ و آب اوبه خالّی خان از دهنه تنگراه. مردم گوگلان افرادی كشاورز و در عادات خود مانند بادیه نشین ها نیستند. اینان در همان چادرهای نمدی تركمن زندگی می كردند، اما دیر و بندرت اوبه یا محل سكونت خود را عوض می كردند و در نتیجه محلی كه آنها در آن بسر میبردند بسیار كثیف و نامناسب می نمود. با روسیه تجارت گاو و گوسفند و پارچه ابریشمی دارند و درخت توت پرورش می دهند و كرم ابریشم تربیت می كنند و قدری نیز تریاك می كارند و به استعمال آن نیز سخت معتادند. مصنوعات ایشان فقط نمد و فرشهای زبر و مقداری پارچه ابریشمی است. مردمش مطیع‌تر از یموت و در خط رعیتی و زراعت طرف نسبت با یموت نیستند.
آرمینیوس وامبری درباره گوگلانها می نویسد: «اگر بخواهم از روی وضعیتی كه داشتند ومناسباتی كه بین آنها و همسایگانشان برقرار بود قضاوت نمایم باید آنها را بدیده صلح‌جوترین و متمدن‌ترین تركمنها نگاه كنم و به همین عنوان معرفی نمایم. غالب آنها از روی میل به امر زراعت مشغول هستند و خود را تابع ایران می دانند.
بهرحال اراضی گوكلان حاصلخیز و قابل، هوایش سلامت و نسبت به هوای یموت ییلاق و دارای چشمه سارهای زیادی است. و یكی از زیباترین مناطق شمال خراسان است. ولی بواسطه كمی جمعیت فرسخ ها از اراضی ایشان عاطل و بی حاصل مانده است.»
كلنل ییت كه سفری به میان گوكلان ها داشته و آنها را از نزدیك مشاهده كرده است می- نویسد:‹‹به نظر می‌رسید كه آنها تیره‌های بسیار متفاوتی از تكه ها، ارساری ها و سایر تركمن های دیگری كه تا آن موقع دیده بودم باشند بعضی از آنها بور و تعدادی نیز زرد پریده رنگ بودند و در مقایسه با تكه‌ها و ساریك‌ها ریش‌های پرتری داشتند آنها اسبهای بهتری را سوار بودند و كلاههایی از پوست بره، تقریباً بزرگتر و پهن تر از كلاههای عادی بر سرداشتند. درون آلاچیق‌های آنها نیز وضع خوبی نداشت، از قالیهای زیبایی كه تكه‌ها و ساریك‌ها بر كف چادر فرش می كنند و یا كیف هایی كه بر دیوار می آویزند، خبری نبود، علت این امر، فقر یا نداری آنها نبود، چون وضع خوبی داشتند بعضی از سران آنها ثروت زیادی داشتند، از جمله سبحان قلی‌خان رئیس ابه‌های شغال تپه» بلكه علت آن این است كه گوكلان ها مانند طایفه های دیگر هنر قالیبافی و كیف بافی و ... را نداشتند و تنها هنر آنها در زمینه صنایع دستی نمدبافی می باشد ونیز آنها همواره ساده زندگی می كردند وبه بكار بردن اشیاء قیمتی در منازل خود اشتیاق نداشتند.
گوكلان ها پیش از طوایف دیگر تركمن مطیع ایرانیان شدند زیرا «آنان در سرزمینی كه به سر می بردند به علت حملات پی در پی ایرانیان زندگی آرامی نداشتند و پیش از آنكه ایران آنها را تسلیم خود كند مورد تهاجم آقامحمدخان (پادشاه ایران) و محمد امین خان (حاكم خیوه) قرار گرفتند و تا حدود زیادی نابود شده بودند. بدین طریق آنها چاره ای جز تسلیم شدن به شاه ایران در اوائل دهه 1840 نداشتند.»

طوایف و قبایل مقدس تركمن ها
غیر از طوایف و تیره های مختلف تركمن، تركمنها دارای چهار طایفه دیگری موسوم به اولاد هستند. این طوایف چهارگانه اولاد از طوایف مقدس تركمن به شمار می آیند. زیرا آنها خود را از نسل خلفای راشدین « رضی الله تعالی عنهم اجمعین» می دانند.
این طوایف عبارتند از:
الف- شیخ از نسل حضرت ابوبكر صدیق (رض)
ب- مخدم (مختوم) از نسل حضرت عمرفاروق (رض)
ج- آتا از نسل حضرت عثمان ذی النورین (رض)
د- خوجه از نسل حضرت علی مرتضی (رض).
این طوایف چهارگانه كه از چهار یار پیامبر (ص) انشعاب یافته اند بخاطر اینكه چهار یار از یاران و خویشاوندان نزدیك رسول اكرم (ص) می باشند اولاد آنها در نزد تركمنها مقدس شمرده می‌شوند. چرا كه حضرت ابوبكر (ع) پدر زن پیامبر اكرم (ص) می‌ باشد، حضرت عمر (ع) هم پدر زن پیامبر اكرم (ص) و از طرف دیگر داماد حضرت علی (علی) می باشد. حضرت عثمان (ع) و حضرت علی(ع) هر دو داماد پیامبر اكرم (ص) می باشند. و روایت است كه می گویند آنها (اولاد) برای تبلیغ دین مبین اسلام و از طرف دیگر بعلت فرار از ظلم و جور خلفای اموی به میان تركمنها آمده اند. و تركمنها به آنها اولاد گفته و احترام بسیار زیادی نسبت به آنها قائل بودند و هستند. از میان این طوایف. آتا و خوجه پرنفوذترین آنها هستند. به جهت اینكه فرزندان این دو طایفه از نوادگان و اهل بیت رسول اكرم(ص) محسوب می شوند.
در كتاب ایرانیان تركمن آمده است: «گروهی از تركمنها نیز به اولاد مشهورند. آیرونز آنها را قبایل مقدس می‌نامد. این گروه به چهار قسمت تقسیم می شود كه هر كدام از آنها خود را فرزندان یكی از خلفای راشدین (رض) می دانند. این تنها گروهی است كه در عین تركمن بودن در شجره اصلی تركمنها جای ندارد.»
آنها در هنگام جنگهای قبیله ای بین تركمنها و حتی در سخت ترین شرایط می توانستند آزادانه در میان تمام طوایف متخاصم رفت و آمد نمایند و در دعوای آنها میانجیگری می كردند و بارها همین اولادها جدال‌ها و ستیزهای بزرگی را در میان طوایف تركمن خنثی نموده و بین گروههای متخاصم آشتی ایجاد نمودند.
ویلیام آیرونز در مورد طوایف مقدس و محل آنها می نویسد: «همواره یك كانال ارتباط میان طوایف متخاصم حفظ می گردید كه می‌شداز آن برای برقراری صلح و نیز انجام سایر مقاصد استفاده كرد. این كانال ارتباطی عبارت از قبایل كوچكی بود كه ادعا می كردند از اعقاب خلفای راشدین هستند. تمام قبایل معمولی تركمن همواره با این قبایل دارای تبار مقدس مناسبات صلح آمیز داشتند، زیرا به اعتقاد تركمنهای معمولی، یاغی شدن به آنها موجب عقوبت شدید الهی بود. اعتقاد به این عقوبت می توانست نه فقط از یاغی شدن بلكه از عمل خصومت آمیز غیرموجه علیه هریك از اعضای قبایل مقدس جلوگیری كند. هنوز هم حكایت های متعددی درباره دیوانه شدن كسانی كه اشتباهاً بجای تركمنهای معمولی به قبایل مقدس حمله كرده و اموال آنها را سرقت كرده بودند نقل می شود.
بنابراین اعضای قبایل مقدس كه اولاد خوانده می شوند. می‌توانستند به منظور تجارت یا بعنوان پیكهای سیاسی آزادانه در بین گروه های متخاصم رفت‌وآمد كنند. منزلت خاص اولادها مستلزم آن بود كه آنان در جهت برقراری صلح میان قبایل متخاصم اقدام نمایند. این نقشی بود كه تا اندازه‌ای از همه گروههای بی طرف انتظار می‌رفت، لیكن الزام اولادها به ایفای این نقش از دیگران بیشتر بود. افراد مطلع می‌گفتند، پس از آن كه حمله ای به گروههای خصم صورت می‌گرفت، اولادها گهگاه به دفاع از قربانیان حمله برمی خاستند و با مطرح كردن فقر و تنگدستی آنان خواستار پس دادن بخشی از احشامشان می شدند.
گفته می‌شود گاه بخشی از اموال غارتی واقعاً مسترد می گردید، اما هیچگاه تمام آنرا پس نمی دادند. وقتی میان دو طایفه خصومتهایی با ابعاد بزرگتر از گوسفند دزدی در می‌گرفت اولادها میان گروه‌های متخاصم رفت و آمد می‌كردند و خواهان برقراری صلح و آرامش می شدند. البته آنان همیشه در كوششهای خود موفق نبودند. مع ذلك، نقش اولادها، بعنوان یك كانال سیاسی، برای تمام یموتها ارزشمند بود و بخش مهمی از ساختار سیاسی سنتی آنان را تشكیل می داد.»
ییت می نویسد: «می‌گفتند كه یموتها به انتقام اسبی كه گوكلان ها از آنها دزدیده بودند، سعی داشتند تا به آنها ضربه ای بزنند، اما تنها چیزی كه آنها به آن برمی‌خورند دختر بچه‌ای بوده است كه دست مادر كور خود را گرفته و او را راه می برده است. آنها دختر را برداشته و با خود به غنیمت بردند به امید اینكه شاید گوكلان ها برای باز پس گرفتن وی راضی شوند تا مبلغی را به آنها بپردازند، از بدشانسی آنها این دختر متعلق به خواجه یا سید بود و زمانی كه پدر وی برای باز پس گرفتن او نزد یموتها رفت آنها بدون طلب چیزی دختر را به وی پس دادند، بسیار جالب بود كه تركمنها اینقدر به خواجه یا سید خود احترام می گذاشتند و اموال متعلق به وی را مقدس می‌دانستند و زمانی كه چیزی را به سرقت می بردند ومعلوم می‌شد كه از آن سید است خیلی زود نسبت به باز پس دادن آن اقدام می كردند. تركمنهای سید مختارند تا آزادانه بین قبایل مختلف رفت ‌و آمد كنند. ... اینان بسار مورد احترام یموتها هستند و هرگز از طرف آنها مورد هجوم و چپاول قرار نمی گیرند.»
كلنل چارلز ادوارد ییت داستانی را بیان می كند كه در آن گروهی از یموتهای قان یوخمز و ایگدر برای غارت به طرف گوكلان رفته و مقادیر زیادی از گوسفندان آنها را غارت كردند وبا پیروزی و خوشحالی به دهكده برگشتند: «بلافاصله بعد از رسیدن به دهكده، هریك از افراد سهم خود را از غنیمت بدست آمده صاحب شدند، اما چیزی نگذشت كه نگرانی ها شروع شده و شك و تردید بر دلها مستولی گردید، روی گوسفندان علامتی مشاهده شد كه براساس آن گمان می رفت آنها به خواجه یا سیدی تعلق داشته باشند، بهرحال این موضوع صحت پیدا كرد و اولین چیزی كه در این خصوص شنیدم این بود كه خواجه یا سیدها برای باز پس گرفتن اموال خود به ده مرادخان آمده بودند. مرادخان فوراً نسبت به مسترد داشتن سهم خود اقدام كرده و توبه نمود و بسیار اظهار ندامت می كرد از اینكه چرا بعد از مدتی كه غارتگری را كنار گذاشته بود بار دیگر خود را آلوده این كار كرده است، بقیه افراد گروه نیز به نوبه خود آنچه را كه بدست آورده بودند باز پس دادند. یكی از آنها كه از فرط خوشحالی با كشتن یكی از گوسفندان در شب قبل دلی از عزا در آورده بود، ناچار گردید تا یكی از گوسفندان خود را مایه بگذارد و این تمام چیزی بود كه از این غارت نصیب وی گردید. ترسی كه یموتها از سیدها دارند بسیار تعجب آور است، به محض آنكه بفهمند آنچه را كه به غارت گرفته اند از اموال سید است نسبت به پس دادن آن اقدام می كنند، تا مورد لعن و نفرین قرار نگیرند.»
این احترام و قداست سیدها نه تنها در میان یموت بلكه در میان تمامی طوایف تركمن همواره برقرار بوده است و حتی هم اكنون در میان تركمنها قبایل مقدس تركمن از احترام و عزت نسبتاً زیادی برخوردار هستند. بطوریكه در میان تركمن ها ضرب المثلی است كه می گویند «اولادینگ ایتینی كشكی گورمه» یعنی حتی سگ سید را كشكی نبین. و این ضرب المثل بخاطر ترس آنها از لعن و نفرین سیدها می باشد.



4-2-اديان


اسلام مذهب اکثر مردم کشور است. ۸۹٪ ترکمن‌ها مسلمان (اکثراً پیرو مکتب حنفی از مذهب اهل سنت) و ۹٪ پیرو کلیسای ارتدوکس روسیه هستند
.
اسلام در ترکمنستان

ترکمن ها سني مذهب و پيرو مکتب حنفي هستند، با اينحال ديگر گروه هاي مذهبي نيز در اين کشور به آداب خود مي پردازند. هنگاميکه تاخت و تاز ايراني ها و عربها در سده هاي هفتم و هشتم ميلادي، اسلام را به آسياي ميانه آورد، گروه هاي ترکيج همگي در يک زمان و به يک درجه به اسلام نگرويدند. گرويدن به اسلام به زمان و مکان بستگي داشت، براي نمونه در کانون هاي شهري آداب اسلامي با رسميت بيشتري انجام مي پذيرد درحاليکه ترکهاي بيابانگرد (مانند ترکمن ها) جنبه هاي اسلامي را با عناصري از ديگر آيينها مانند نوروز از زردشتي درهم آميخته اند و هنوز بسياري از ميراث پيش از اسلامشان را همچون نام خداي آسمان يعني "گوک" را براي ناميدن رنگهاي آبي و سبز نگه حفظ کرده اند. آغاز گرويدن ترکمن ها به اسلام در حدود قرن دهم انجام پذيرفت. درحاليکه انجام آداب ديني ترکمن ها نشانگر باور و اعتقاد ريشه دارشان ميباشد، حتي ترکمن هايي که آداب عملي را به جاي نمي آورند، خود را مسلمان مي دانند و اين امر را جزئي جداناشدني از هويت خود مي دانند. رهبران مذهبي به نام ملّا يا به قول پيروان اهل سِرِّ صوفيه، "ايشان"، خوانده مي شوند، و قاضي ها کساني هستند که شريعت اسلام را تفسير مي کنند، اما با امور روحانيت کاري ندارند. در هنگام نماز جماعت پيرترين فرد به امامت مي ايستد.
شیعیان ترکمنستان
گسترش تشیع در ترکمنستان کنونی می توان از یک سو به حضور امام رضا(ع) به عنوان هشتمین امام شیعیان در مرو نسبت داد و از سوی دیگر به دوران حکومت صفوی که مذهب شیعه را به عنوان مذهب رسمی حکومت برگزید. درآن دوران شیعیان زیادی در جغرافیای ترکمنستان کنونی زندگی می کردند. با ورود به ترکیب امپراطوری روسیه و سپس در دوره اتحاد جماهیر شوروی ، ترکیب قومی و مذهبی جمعیت ترکمنستان دستخوش تغییرات خاصی شد. علاوه بر حفظ توده اصلی جمعیت ترکمن، رشد شهر ها، ساخت راه آهن، گسترش تجارت و صنعت و ایجاد شبکه مرزی روستاهای مهاجر نشین، انگیزه ای برای مخپهاجرت بسیاری از مهاجران روسی ، اوکراینی؛ آذربایجانی و... شد تا از بخش اروپایی روسیه، از ماورای قفقاز و ایران به ماوارای کاسپین بیایند. به همراه آنها شاخه های مختلف ادیان نیز وارد این منطقه شدند. در این بین ایرانیان و آذربایجانی ها نیز همراه با خود تشیع را مجددا وارد جغرافیای ترکمنستان کردند.
در حال حاضر در ترکمنستان ۱۰۷ مسجد وجود دارد که بیشتر آن‌ها پس از استقلال تأسیس شده است. شمار شیعیان در ترکمنستان به درستی معلوم نیست اما عده‌ای تعداد آن‌ها را حدود ۵۰ هزار نفر تخمین زده‌اند که اکثر آن‌ها ایرانی الاصل هستند که در بیشتر نواحی مرزی به سر می‌برند.

مسجد امام رضا (ع) در عشق آباد، مرکز تجمع شیعیان است که به همت چند نفر آذری احداث شده است.
مرکز اصلى شیعیان روستاى باقر در ۳۰ کیلومترى عشق‌آباد است که ۲۰ هزار سکنه دارد، مرکز تجمع شیعیان روستاى باقر دو مسجد در قسمت بالا و پایین ده است که به مناسبت هاى عزا و عید مراسم خاصى در آن‌ها برگزار می‌شود. شیعیان باقر فاقد رهبرى مذهبى یا روحانى برجسته‌ای هستند که تعالیم دینى را به آن‌ها آموزش دهد و روح اسلام را در آن‌ها بدمد. شعائر اسلامى توسط پیرمردهائى آموزش داده می‌شود که از قدیم‌الایام برخى تعالیم اسلامی را به یاد دارند.

مرکز دیگر شیعیان روستاى بایرامعلی است که چند سال پیش به خاطر سفر هاشمی رفسنجانی، ‌ به روستاى رفسنجانى نامگذارى شد. ساکنان این روستا نیز مشغول ساختن یک مسجد هستند؛ اما امکانات آنان نیز بسیار محدود است.
شیعیان ترکمنستان تعدادی از جوانان را برای تحصیل در حوزه علمیه قم می فرستد و طلاب بعد از برگشت به وطن خود به تدریس در مدارس دینی ـ که با پشتیبانی حکومت تاسیس شده است ـ می پردازند. و شعائر حسینی با حضور برخی از شخصیت های مهم سیاسی، در ترکمنستان به صورت مستمر اقامه می گردد.

شیعه در ترکمنستان ۱۶ مسجد و ۱۰ حسینیه دارند که فعالیت‌های دینی خود را در آنجا انجام می‌دهند و ایران، عراق و سوریه در عشق آباد مراکز فرهنگی دارد و اساتید و روحانیونی را برای تبلیغ اعزامی می‌کنند.

شیعیان در ترکمنستان به مناصب مهمی سیاسی دست یافتند از جمله؛ «مرتضی کراروف» یکی از شیعیان ترکمنستان بود که در سال‌های ۱۹۹۶-۱۹۹۴ میلادی وزیر کشور ترکمنستان بود و «اکبر سبطییف» یکی از مشاوران ویژه صفرمراد نیازف رئیس جمهور پیشین ترکمنستان بود.
آمار شیعیان ترکمنستان
جمعیت کل مسلمانان شیعیان درصد شیعیان سال منبع
۵۲۰۰۰۰۰ - ۱۸۵۱۲۰ ۳/۵ ۲۰۰۸م آمار «مجمع جهانی اهل‏ بیت(ع)»
بیش از ۵۰۰۰۰۰ ۴۷۵۷۰۰۰ حدود ۴۷۵۰۰۰ حدود ۱ درصد ۲۰۰۹م آمار انجمن دین و زندگی اجتماعی ‏«مؤسسه ‏PEW»
مساجد و مدارس شیعیان ترکمنستان
ترکمنستان مساجد و مدارس زیادی دارد که مرکز تجمع شیعیان این کشور می باشد. در ادامه برخی از این مساجد معرفی می شود:









نماز عيد فطر در تركمنستان
مراكز و نهادهاي ديني دولتي

مهمترين مركز ، كميته امور ديني است كه وابسته به رياست جمهوري مي باشد .




مسجد ارطغرل غازي در عاصمه عشق آباد


ترکمن ها تا ظهور اسلام در سرزمین آنها، متاثر از تفکرات اجتماعی و دینی ماوراء النهر نظیر بودایی، مانویت و در بعضی مناطق تفکرات شمنی (طبیعت پرستی و اعتقاد به آسمان) بودند و مظاهر طبیعت و آسمان و زمین و آب را مورد تقدس قرار می دادند. تقدس تنگری (خدای آسمان) از اعتقادات خیلی قدیمی آنها حکایت می کند. آسمان یکی از عناصر مقدس محسوب می شد که علت آن را در ریزش باران و به دنبال آن سرسبزی و آبادانی می دانستند و برای آن مراسم سویت قازان را اجرا می کردند.
نخستین سیاحی که از مراسم دینی ترکمن ها (اغوزها) سخنی به میان آورد، احمد بن فضلان می باشد. وی در سال 309 هجری از بغداد جهت گسترش اسلام در بین ترک ها و اسلاوها به سرزمین ماوراء النهر و خوارزم می آید. ابن فضلان می نویسد:
« در جرجانیه (اورگنج را جرجانیه هم گفته اند)، هر کسی بخواهد هدیه ای به دوستش تقدیم کند می گوید: نزد ما بیا با هم صحبت کنیم من آتش خوبی در خانه دارم.»
احترام داشتن آتش در بین تمامی اقوام از جمله ترکمن ها رایج بوده است. در ضمن مسافرت وی از جرجانیه به سمت سرزمین غزها در راه هوا خیلی سرد و سرمای آن غیر قابل تحمل بود، در این موقع یکی از یاران وی رو به ابن فضلان کرده می گوید: « خدای تو از ما چه می خواهد؟ او دارد ما را از سرما می کشد». ابن فضلان می گوید: «می خواهد شما لا اله الا الله بگویید»، آنگاه وی خندید و گفت: «اگر می دانستیم چنین می کردیم.»
در ماه ذیقعده سال 309 هجری ابن فضلان نزد غزها بود، « اینان به اسلام ایمان ندارند و بزرگان خود را ارباب می خوانند وقتی یکی از ایشان بخواهد با رئیس خود در کاری مشورت کند، می گوید: ای خدا در فلان کار چه کنم؟ ایشان در کار خویش با یکدیگر مشورت می کنند، هرگاه به یکی از آنان ستمی بشود یا پیش آمد ناگواری برایش روی دهد سر خود را به سوی آسمان بلند کرده می گوید: «بیر تانگری» این لغت ترکی و به معنای خدای یگانه است. از پادشاهان و رؤسای آنها نخستین کسی را که ملاقات نمودیم «ینال کوچک» بود. وی مسلمان شده بود و به او گفته بودند اگر اسلام اختیار کنی بر ما ریاست نخواهی داشت، از این رو از اسلام دست کشید.

هرگاه مردی از ایشان بیمار شود و بمیرد برایش چاله بزرگی به شکل اطاق حفر می کنند و قرطق (عبا) و قبای او را به تنش کرده، کمربند و کمانش را بسته به یک قدح چوبی پر از شراب «قمیز» در دست او می نهند و یک ظرف چوبی از شراب در مقابلش قرار می دهند و هر چه دارد در آن اطاق نزد او می گذارند. آ«گاه او را در آنجا می نشانند (یعنی نشسته به خاک می سپارند) سقف اطاق را می پوشانند و بالای سقف را به شکل گنبد می سازند.»
فاروق سومر شکل این گنبدها را شبیه خانه های ترکمانان (آلاچیق) می داند. وی اضافه می کند: « در نزد ترکمن های کنار دریای خزر قبه هایی وجود دارد که به آن «یوسکا» می گویند». نمونه های این قبرها در زیارتگاه خالدنبی وجود دارد.
وامبری در ضمن سیر و سیاحت در نزد ترکمن هابه سال 1862 میلادی از مراسم خاکسپاری ترکمن ها سخن رانده، می نویسد: «وقتی یکی از رؤسای برجسته یعنی کسی که به دریافت لقب «باتر» (دلاور) نائل شده باشد، بمیرد، رسم است که یک «یسکا» (تپه کوچک) روی قبرش برپا می کنند. هر ترکمن باید با ریختن دست کم هفت پارو خاک در آن شرکت کند و این بناهای یادبود غالبا دارای شصت پا محیط و بیست و پنج تا سی پا ارتفاع می شود.»
در زیرنویس کتاب اشاره شده که این رسم در بین هون های قدیم وجود داشته و مجارهای امروز هم گاهی آن را به جا می آورند. امروزه ترکمن ها معتقدند که شرکت در مراسم خاکسپاری وظیفه هر فرد مسلمان است.
ابن فضلان چنین ادامه می دهد: « سپس به دام های متوفی روی می آورند و به نسبت تعداد آنان از یک تا دویست راس می کشند و گوشت آنها را بجز کله و پاچه و پوست و دم می خورند، و آنچه را که نخورند بر چوبه ای می آویزند و می گویند: «اینها دام های او هستند که سوار بر آنها به بهشت می رود». هرگاه در زمان حیاتش کسی را کشته و شخص شجاعی بوده به تعداد کسانی که به دست او کشته شده اند، شکل هایی از چوب تراشیده و در قبرش می گذارند و می گویند: اینها غلامان او هستند و در بهشت به او خدمت می کنند.»
در گذشته در قبرستان های منطقه گلیداغ و به ویژه بر سر قبر نخورلی های ساکن جرگلان خراسان، چوب هایی به شکل پر و بال پرندگان تراشیده نصب می کردند و در قبرستان خالدنبی بر سر مردگان ستون هایی از سنگ تراشیده که تا 5/2 و حتی بیشتر ارتفاع دارد و دارای بندهایی گاه یک حلقه و گاه 2 تا 3 حلقه است، گویا این حلقه ها نشانه تمول و قدرت متوفی بوده که بعدا به صورت قوچ درآمده است.

فاروق سومر از مراسم «یوق آشی» و «اولو آشی» صحبت به میان می آورد که منظور مراسمی است که در هنگام وفات مرده برگزار می شود و غذایی صرف می شود.
هنگام مرگ پهلوان او را همراه با اسب دفن می کردند و دم بقیه اسب هایش را نیز می بردیند و هنگام مرگ، ایل از چشمان خود اشک خونین جاری می ساختند (قانلی یاش) (بدینگونه که صورت خود را با ناخن خراشیده همراه با اشک، خون نیز جاری می شد.)
فاروق سومر از یک عقیده دیگر ترکمن ها سخن می گوید: «طبق یکی دیگر از باورهای غزها، آنان آب را مقدس و پاک می دانند بهمین جهت فرو رفتن در آب را گناه بزرگ می شمارند و موقع رفتن به آب نباید لباس را از تن کند - نباید تن با آب تماس یابد.)
ابن فضلان در ادامه سفر خود نزد ترکهای باشقرد (باشگرد) رفته از یکی از خصوصیات آنان یعنی پرستش قطعه چوب سخن می راند. وی می نویسد: «هر یک از ایشان تکه چوبی تراشیده و به گردن خویش می آویزند و چون قصد سفر یا برخورد با دشمن کند آن را می بوسد و بر آن سجده می گذارد و می گوید «خدایا با من چنین و چنان بکن»، در میان ایشان کسانی هستند که به وجود 12 خدا معتقدند «خدای زمستان، خدای تابستان، خدای باران، خدای باد، خدای درخت، خدای مردم، خدای چهار پایان، خدای آب، خدای شب، خدای روز، خدای مرگ و خدای زمین»، خدایی که در آسمان است بزرگترین آنها می باشد و در عین حال با سایر خدایان متفق است و هر یک از آنان از کار شریک خود رضایت دارد.»
این اعتقادات را می توان همانند خدایان متعدد یونانی دانست. همانطور که در یونان در راس خدایان مختلف زئوس قرار دارد، در اینجا هم در راس خدایان متعددی که نام برده شده خدای آسمان (تنگری) قرار دارد. امروزه در اعتقادات خرافی ترکمنها ایه (صاحب) می گویند، مثلا «گورگن ایه / خدای رود گرگان»، «قونوم ایه سی / خدای قبرستان» و ... .
یکی از سیاحان چینی به نام هسوان تسانگ در سال 629 میلادی مطابق با هشتم هجری جهت تبلیغ بودیسم از راه ترکستان به هندوستان رفته، درباره ناحیه ایسّی گول می نویسد: «برخی از ترک ها زردشتی بودند، آنها آتش را مقدس می دانند و از نشستن بر روی چوب اجتناب می کنند معتقدند که چوب حاوی آتش است.»
ابواسحق اصطخری که 340 هجری از مناطق ترک نشین دیدار کرده می نویسد: «طراز سرحد است میان ترک و مسلمان و حد اسلام تا این جایگاه است و از آنجا به خرگاه های خرلخان درشود.»
بنا به نوشته شهرستانی «مزدکیان در سمرقند و شاش (چاچ) و ایلاق منزل گزیدند به احتمال قوی مزدکیان نخستین ناشران این فرهنگ در سرزمین بین سیردریا و « چو » بوده اند.»
مسعودی در قرن چهارم هجری تغزغزان را پیرو مانویت می داند و بیرونی اعظم ترکان شرقی را پیرو مانوی می داند. بارتلد اینگونه نتیجه گیری می کند که مانویت فقط در میان مردم اسکان یافته حوزه سیر دریا که از دیگر ترکان تحصیل کرده تر بودند نائل شده است. تمیم بن بحر المطوعی جهانگرد عرب می گوید: «فقط در پایتخت تغزغران اکثریت با مانویان بوده و دیگر بخش های آن عده زرتشتیان بیشتر است.»
بعد از گسترش اسلام، امیر اسماعیل در سال 280 هجری هنگامی که بر شهر تالاس (طراز) پیروز گردید، کلیسای بزرگ آنجا را به مسجد جامع تبدیل کرد و مسجد جامع شهر مرکی هم پیشتر کلیسا بوده است.»
با وجود گسترش اسلام، رشیدالدین فضل الله، تمام اونقون ها و تمغاهای (مهر) اقوام بیست و چهارگانه اوغوزها را بیان داشته است یعنی زمان وی این علائم مراعات می شده است.
در ایام نفوذ اسلام در منطقه ماوراء النهر مقاومت هایی نظیر مقاومت «سول» انجام گرفته و حتی اوغوزها رهبرشان (یبغو) را بخاطر پذیرش اسلام، از رهبری خلع می کنند.
بارتلد در مقاله فتوحات اعراب در ماوراء النهر از مقاومت امیر سمرقند و کمک خواستن وی از خاقان چین با ذکر نامه ای به تاریخ 100 هجری نقل کرده است.
ماوراء النهر در سال 86 هجری به دست محمد قتیبه فتح گردید و در سال 92 هجری خیوه به دست مسلمانان فتح گردید.

آخوند
ترکمن ها آخوند را آخون تلفظ می کنند و این افراد تا پنجاه سال پیش قبل از 1330 در دو مرکز بزرگ اسلامی یعنی در بخارا و خیوه درس می خواندند و امروزه کلیه مراتب علمی و مذهبی ترکمن ها در حوزه ها ی علمی ایران و مراکز ترکمن نشین مثل گنبد کاووس، قره بولاق، گومیشان، گلی داغ، قارقی، آق قلا و کلاله و ... انجام می شود.
رتبه ی آخوندی را شورای آخوندهای مدرس تعیین می کند. در مرتبه ی بالاتر از آخوند، روحانیون انگشت شماری هستند که به آنها « تقصیر » اطلاق می شود، شاید بتوان واژه ی آیت الله را معادل آن قرار داد.

ملا
ملا به کسانی اطلاق می شود که در حوزه های مذهبی تحصیل می کنند و هنوز به مقام آخوندی نرسیده اند.

قاری
قاری در لغت به معنی قرائت کننده است اما ترکمن ها این لفظ را به کسانی اطلاق می کنند که حافظ کل قرآن هستند و یا در این راه تلاش می کنند.
ترکمن ها وجود قاری ها، ملاها، آخوندها را در انجام فرایض دینی و مراسم سوگواری، نعمتی بزرگ می دانند و به مقام روحانیت آنها ارج می گذراند.

ایشان
ایشان ها افرادی مذهبی هستند و خود را نماینده فرقه نقشبندی معرفی می کنند. این افراد نیز همچون آخوندها، قاری ها، ملاها از احترام خاصی برخوردار هستند.

اولاد
اوالادها افراد مقدسی هستند که خود را از بازماندگان خلفای راشدین می دانند. این افراد نیز محترم هستند و به چهار گروه تقسیم می شوند:
1- شیخ: شیخ ها نسب خود را به حضرت ابوبکر می رسانند.
2- مختوم: مختوم ها نسب خود را به حضرت عمر می رسانند.
3- آتا: آتاها نسب خود را به حضرت عثمان می رسانند.
4- خوجه: خوجه ها نسب خود را به حضرت علی می رسانند.


4-3-زبان ها

4-4-مراسم(جشن ها,اعياد و...)
رگزاري حج‌‌ در تركمنستان

‚با استقلال تركمنستان در پي فروپاشي اتحاديه جماهير شوروي در سال 1991ميلادي برگزاري حج‌‌ در اين كشور زير نظارت دولت تازه تركمنستان قرار گرفت. آمار حاجيان كشور تركمنستان در مقايسه با ديگر كشورهاي اسلامي، اندك بوده و سالانه تنها حدود 200 تن براي انجام فريضه حج به عربستان اعزام مي شوند و اين در حالي كه سهميه اين كشور براي حج تمتع 5000 تن مي باشد .

حج‌‌گزاري مردم تركمنستان زير نظر شوراي مفتي‌گري و دولت اين كشور انجام مي¬شود و هزينه آن بر عهده دولت است و تنها شماري از مردم براي حج انتخاب مي¬شوند كه مورد تأييد واقع شوند . البته افراد سالمند از اولويت بيشتري برخوردارند. اين حاجيان با يك هواپيما به عربستان اعزام مي‌شوند و در ايام حج از امكانات و خدمات مناسب بهره مي‌برند.

از آداب و رسم‌هاي تركمن‌ها براي سفر حج، دعوت بزرگان فاميل و اعلام قصد سفر و اجازه گرفتن از آنان، دادن وليمه به آشنايان و بستگان، رفتن به مكان‌هاي زيارتي پيش از آغاز سفر، و بدرقه مردم از حاجي هنگام حركت او است . در پي بازگشت حاجي از سفر ، مردم به استقبال او مي‌روند و كلاه مخصوصي را كه نزديكانش براي او دوخته‌اند، بر سرش مي‌گذارند. سپس به خانه حاجي مي‌روند. اين ديدارها تا حدود يك ماه ادامه مي‌يابد.

4-5-ميانگين سني

4-6-غذا ها و نوشيدني ها

غذا ها:
گول بوروک (نوعي بوروک با گوشت)
بوروک اسفناج
قاتقلی بوروک
بیشمه
ویت لی آش / شیر برنج
چکدرمه




تصویری از چکدرمه
بولامه

بوروک





تصویری از بوروک

نوشيدني ها:
دوغ شتر

ترکمنها از شیر شتر اکثرا برای تهیه دوغ شتر استفاده می کنند. چونکه برای ترکمنها هیچ چیزی نمی تواند در گرمای سخت و طاقت فرسای بیابان بهتر از دوغ شتر باشد. شیر شتر را با دست می دوشند. مهمترین امتیاز مصرف دوغ شتر طبیعی بودن و مفید بودن آن در درمان بیماریهایی مانند سل و معده و فشار خون می باشد. از شیر شتر به غیر از دوغ شتر آق آران، سوزمه، پنیر و کره نیز عمل می آید که همگی در برنامه غذایی ترکمنهای صحرا نشین جایگاه خاصی دارد.
دوغ شتر را با ترشاندن شیرشتر درست می کنند و برای تهیه دوغ حتما باید شیر شتر تازه باشد. شیر شتر را داخل ظرفی لعابدار یا داخل کوزه می ریزند و روی آن مایه ی از قبل ترشانده شده که مزه ی ترشی آن 100 الی 150 درجه باشد را اضافه می کنند و به مدت 3 دقیقه مواد را هم می زنند بعد از هم زدن مقدار 5/1 برابر یا 2 برابر مواد آب اضافه می کنند در این روش دوغ شتر بطور طبیعی گازدار و ازته می شود. در این هنگام مزه ی ترش شیر شتر در مدت 30 دقیقه 60 الی 70 درجه می رسد و در روی مواد حالت کف غلیظ شکل می گیرد که اصطلاحا به آن آق آران می گویند. آق آران را از روی مواد بر میدارند باقیمانده آن نیز دوغ شتر خواهد بود پس از آن برای گاز دار کردن و بیشتر شدن مزه ی ترش آن دوغ شتر را به مدت 4 الی 12 ساعت در دمای 20 الی 25 درجه بطور سر بسته نگهداری می کنند.
مزه ترش آق آران در این مدت به 18الی20 درجه و دوغ شتر به 90 الی 100 درجه می رسد و بوی مخصوص و خوشی از آن بیرون می آید که این بو نیز نشانه ی آماده شدن آن می باشد.
این روش تجربه ایست گرانبها برای ترکمنها که بتوانند از شیر شتر با روش ترشاندن آن مایعی بسیار مفید و طبیعی برای سلامتی خود بدست بیاورند.
ترکمنها مثالی دارند (دویه مالینگ، دنیا مالینگ) یعنی اگر شتر داشته باشی انگار دنیا رو داری. اهمیت شیر شتر در سلامتی انسانها را می توانیم در افسانه آق پامیق ببینیم. آق پامیق با نیتی پاک و الگو شدن به دیگران می تواند برادران خود را را با خوراندن شیر شتر از مرگ نجات دهد.
شتر حیوانی با کرامت و احترام در بین ترکمنهاست که در بین ضرب المثلها و سخنان ترکمنها از شتر به نیکی سخن به میان میاورند. (حاتاردا نر بولسو یوک یرده قالماز) یعنی در ردیف کاروان شتر شتر نر اگر باشد آن بار هیچ وقت روی زمین نمی ماند. این فقط یک مثال ساده نیست بلکه به عنوان وصیت و نصیحت ایست به جوانان که همیشه به عنوان یار و غمخوار به افراد ضعیف کمک کنند و دست نیازمندان را بگیرند و به آنها کمک کنند. همچنین در داستان (شاصنم غریب) متن «کجبانی چکماگه آق مایا گرگ» اهمیت بالای این جانور آرام را در میان را نشان می دهد. در میان ترکمنها نقل است (دویه چالی درده داری) یعنی دوغ شتر دوای دردهاست. امیدواریم با نوشیدن دوغ شتر غیر از بر آورده شدن تشنگیمان روحمان هم به آرامش برسد.


4-7-اقليت هاي قومي و مذهبي

4-8-اماکن مذهبي

مسجد حضرت رسول (ص)
مسجد امام خمینی
مسجد محمدرسول الله(ص)
مسجد امام علی(ع)
مسجد حضرت رسول (ص)
مسجد حضرت رسول (ص) در شهر کاکا در ۱۲۰ کیلومتری عشق آباد قرار دارد. در حال حاضر امور زیر در مسجد حضرت رسول (ص) شهر کاکا انجام می‌گیرد: اقامه نماز در سه نوبت، برگزاری کلاس قرآن برای جوانان و نوجوانان و همچنین برگزاری مراسم اعیاد و وفیات معصومین (ع)خصوصا ایام محرم و صفر البته ایام محرم و صفر.
مسجد امام خمینی
مسجد امام خمینی در روستای رفسنجانی واقع در ۴۵ کیلومتری مرو، این مسجد در سفر اول آقای هاشمی رفسنجانی به آن کشور توسط دو رئیس جمهور، در زمینی به وسعت ۳۵ هکتار کلنگ آن به زمین زده شد و در سال ۱۳۷۶ توسط دو رئیس جمهور آقایان رفسنجانی و نیازاف افتتاح گردید. در حال حاضر امور زیر در آن مسجد انجام می‌گیرد: اقامه نماز در سه نوبت، برگزاری کلاس قرآن برای جوانان و نوجوانان و برگزاری مراسم اعیاد و وفیات معصومین (ع)خصوصا ایام محرم و صفر البته ایام محرم و صفر.
مسجد محمدرسول الله (ص)
مسجد محمدرسول الله (ص) که در شهرستان یولاتان در ۷۰ کیلومتری شهر مرو و ۲۵۰ کیلومتری مرز افغانستان قرار دارد مجوز این مسجد زمان گورباچف توسط محمد اسدالله اف پیرمرد ۷۰ ساله و علاقمند به مسائل دینی اخذ گردیده بود و در سال ۷۹ با حمایت جامعه المصطفی تجدید بنا گردید. در حال حاضر امور زیر در آن مسجد انجام می‌گیرد: اقامه نماز در سه نوبت، برگزاری کلاس قرآن برای جوانان و نوجوانان و برگزاری مراسم اعیاد و وفیات معصومین (ع).
مسجد امام علی (ع)
مسجد امام علی (ع) در شهر بایرامعلی واقع در ۳۰ کیلومتری شهر مرو، این مسجد به صورت حسینیه قبل از فروپاشی فعالیت داشته است این .مسجد دارای مجوز رسمی است. این مسجد یک بار دچار آتش سوزی شد ولی با حمایت مادی و معنوی دوباره به شکل بسیار جالب و دارای گنبد و مناره ساخته شد.


4-9-سن ازدواج

4-10-طلاق

4-11-تعطيلات رسمي

4-12-اعتياد

4-13-خودکشي

4-14-فرار از خانه

4-15-مرگ و مير

4-16-بازی های محلی
آلتی قویون بأش گچی
ساناواچ لار 3
ساناواچ لار (2)
قورد توتمیش
آیدماجه لار / گفتنی ها
چاغالارینگ اویون آیدیم لاری
كبه بام
اخمل
مونجوق آتدی لار (2)
ساناواچ لار
پلله م باشی ( چورله ن- چورریگ - اوینام كسسیر)
مونجوق آتدی لار
غوشاق آتدی
قارماك
ساقچی / نگهبان
قره گوردوم/ گیزگن پچک
آراکسیر
آی گرک گؤن گرک
یارالیم
لأله
ثارجه قاوون
آشیق اویین



5-اقتصاد

ترکمنستان در فهرست چهار کشور بزرگ تولیدکننده گاز طبیعی و چهار کشور تولیدکننده نفت در شوروی سابق قرار دارد. ذخائر اثبات شده نفت و گاز این کشور ۲۰۰۰ میلیارد متر مکعب گاز مقام چهاردهم جهان و ۵۴۶ میلیون بشکه نفت است. بیشتر ذخایر نفتی کشور در غرب ترکمنستان از جمله در پهنه دریای خزر متمرکز شده‌است. ذخایر گاز طبیعی تقریباً در سراسر خاک کشور پراکنده‌است. رشد اقتصادی این کشور در سال ۲۰۰۷ براساس آمار صندوق بین‌المللی پول حدود ۱۱٫۵٪ بوده‌است که آن را جزو کشورهای دارای رشد اقتصادی بالا می‌سازد.

شغل بیش تر مردم ترکمنستان کشاورزی و دام پروری است. این کشور از نظر تولید پنبه در جهان معروف است. قالی بافی از صنایع دستی مهم ترکمنستان است.
معادن نمک کلسیم در منطقه قویرداق وجود دارد. ذخایر نمک‌های طبیعی دریایی در خلیج قره‌بوغاز متمرکز است. در این منطقه موادی همچون میرابیلیت و دیگر مواد پر ارزش وجود دارد. بیشتر زمین‌های کشاورزی ترکمنستان را دشت قره قوم تشکیل می‌دهد که اغلب برای چراندن گوسفند قره‌گل مورد استفاده قرار می‌گیرد. در زمین‌های کشاورزی کشور محصولاتی همچون پنبه، میوه و تره بار و انگور پرورش می‌شود. امور پرورش کرم ابریشم نیز توسعه یافته‌است. در طی سال‌های اخیر، تولید گندم نیز افزایش خوبی داشته‌است.

ترکمنستان اقتصادی رو به رشد دارد و با توجه به منابع سرشار نفت و گاز و پنبه از طریق سرمایه‌گذاری مشترک صنایع پایین دست را گسترش داده‌است و جزو معدود کشورهایی است که فراورده‌های نفتی صادر می‌کند؛ و با فراوری محصول پنبه و با اتکا به نیروی کار خود صنایع فعال نساجی پیشرفته‌ای دارد که از بازار فروش بالایی در سطح جهان برخوردار می‌باشد و با فروش سالانه مقدار زیادی گاز به کشورهایی چون اوکراین و روسیه و چند کشور دیگر از جمله ایران، اقدام به کسب درآمدهای سرشار می‌کند.

از آنجا که ترکمنستان یک کشور محاط در خشکی است، برای ترانزیت کالا از خاک کشورهای همسایه استفاده می‌کند. خط آهن ترکمنستان به شهر سرخس (در شمال خاوری ایران) متصل است و از آنجا تا بندرعباس امتداد دارد. پنبه، پارچه‌های نخی، پوست، قالی و نفت از جمله کالاهایی اند که این کشور به کشورهای دیگر جهان صادر می‌کند.




ساختمان وزارت نفت و گاز ترکمنستان در عشق‌آباد




5-1-ميزان بودجه و هزينه

5-2-درامد ها و توليد ناخالص

5-3-صنايع

5-4-معادن

5-5-کشاورزي و باغ داري

5-6-دامپروري ,پرورش آبزي,پرورش طيور

دامپروري:

پرورش آبزي:

پرورش طيور:

5-7-بانک ها

5-8-پول ملي

5-9-واردات

5-10-صادرات

5-11-قاچاق

5-12-بيکاري

5-13-فقر

5-14-اختلاس,پولشويي

5-15-تحريم اقتصادي

6-فرهنگ و هنر

مراسم روزهای فرهنگی ترکمنستان در جمهوری اسلامی ایران با حضور معاون فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و سفیر جمهوری ترکمنستان در فرهنگستان هنر برگزار شد.

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگ ایسنا،‌ احمد قربانف - سفیر ترکمنستان در ایران - در این مراسم گفت: روزهای فرهنگی ترکمنستان در ایران نشانی از عزم و اراده روسای جمهور دو کشور برای توسعه هرچه بیشتر روابط فرهنگی است. برگزاری این روزها موجب توسعه همه‌جانبه روابط بین دو کشور می‌شود.

او در بخش دیگری از سخنانش اظهار کرد: همچنان که هر سال روزهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ترکمنستان برگزار می‌شود، امسال نیز متقابلا روزهای فرهنگی ایران در ترکمنستان برگزار شد. امیدواریم به همت مسؤولان فرهنگ ایران، این مراسم در سال‌های آینده نیز ادامه داشته باشد.

قربانف از رییس فرهنگستان هنر به‌خاطر فضای خوبی که برای این مراسم اختصاص داده است و همچنین از سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌دلیل تعامل خوبی که برای برگزاری این نوع نشست‌ها داشته‌اند، قدردانی کرد.

در ادامه این مراسم که 29 اردیبهشت‌ماه در «تالار ایران» فرهنگستان هنر برگزار شد‌، سیدمحمدحسین هاشمی - معاون فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی - نیز بیان کرد: روزهای فرهنگی بنا به عزم و اراده مسؤولان دو کشور برگزار شده و این روزها موجب آشنایی هرچه بیشتر مردم ما با فرهنگ، هنر و ادبیات‌ کشور دوست و همسایه، یعنی ترکمنستان خواهد شد.

او اضافه کرد: امیدوارم روزهای فرهنگی ترکمنستان در سال‌های آینده نیز برگزار شود.

در ادامه این مراسم، ترانه‌ها و موسیقی‌های محلی توسط هنرمندان موسیقی ترکمنستان اجرا شد و گروه «ذکر خنجر کودکان ترکمن ایران» کاری از بنیاد «مختوم قلیِ گنبد» را به اجرا درآورد.

همچنین ساعت 16 امروز فیلم سینمایی «عروس صحرایی» در تالار ایران فرهنگستان هنر به‌نمایش درمی‌آید و بعد از آن در طبقه سوم فرهنگستان هنر نشستی ادبی با حضور شاعران دو کشور ایران و ترکمنستان برگزار می‌شود. این مراسم با اجرای موسیقی سنتی همراه است و حضور برای عموم در این مراسم آزاد است.

به گزارش ایسنا، در نمایشگاهی که به‌مناسبت روزهای فرهنگی ترکمنستان در ایران برگزار شده، مجموعه‌ای از صنایع دستی ترکمنستان، از جمله زیورآلات سنتی‌، لباس و شال‌های سوزن‌دوزی‌، تابلوهای گلیم و قالی‌بافی به‌نمایش گذاشته شده است.

نمایشگاه صنایع دستی روزهای فرهنگی جمهوری ترکمنستان در جمهوری اسلامی ایران تا 31 اردیبهشت ماه در فرهنگستان هنر برپاست.





















6-1-نوازندگي (موسيقي ,ساز,تنبک و...)

6-2-نگارگري(نقاشي,طراحي,مينياتورو...)

6-3-بافندگي(فرش بافي,ريسندگي,پارچه و..)

در این گروه سوزن دوزی های پاچه شلوار زنانه، یقه و سر آستین، سوزن دوزی انواع روسری مانند کورته، کلاه دختران و پسران « بوریگ و تاخیه» و سوزن دوزی های بازوبند «گل باق» و کیسه دعا قرار دارد.





سوزن دوزی:




نمونه سوزن دوزی

مهم ترین فراورده های سوزن دوزی ترکمن شامل سوزن دوزی پیراهن، شلوار زنانه، کلاه، قبا و بقچه می باشند که مهم ترین نقوش به کار رفته در سوزن دوزی های مربوط به آنها را می توان چنین برشمرد:
1- گل نقش: این طرح بشتر روی کلاه سوزن دوزی می شود.
2- بورمه چیگین: بیشتر در قسمت های انتهایی پاچه شلوار زنانه و کلاه سوزن دوزی می شود.
3- قوچق، قوچاق: این نقش بر روی شلوار زنانه، کلاه، روی یقه و سر آستین ها و روسری دوخته می شود.
4- تیرا نابورون: اکثر بر روی کلاه و شلوار زنانه سوزن دوزی می شود.
5- چاقماق: این طرح اکثر بر روی پاچه شلوار زنانه دوخته می شود.
6- ساری ایچیان: بر روی پاچه شلوار زنانه به صورت پی در پی سوزن دوزی می شود.
7- بستانی: بیشتر در دوخت کلاه کاربرد دارد.
8- باغ نقش: این طرح بیشتر بر روی پاچه شلوار زنانه سوزن دوزی می شود.
9- گل پاییدی (گل شکفته): بیشتر بر روی یقه پیراهن زنانی که بچه دار نمی شوند به امید بچه دار شدنشان و به طور کلی بر روی پاچه شلوار زنان سوزن دوزی می شود.
10- قوش قانات،دورت گوز، قویموق، قیچی، علم نقش، اردک نقش، موی نقش، کعبه نقش، توتار نقش، عمره، شلپه نقش، برگ، ییلان اوک، قوراما، گول، کرد ناقش، تکه نقش، دویه کله، آلاجا: این نقش جملگی بر روی پارچه شلوار زنانه سوزن دوزی می شوند. (کلته و آق آتابای، سوزن دوزی ترکمن، ص21 تا 26)
در میان تمامی موارد ذکر شده پس از کلاه، بر دمپای شلوارهای زنانه، دور یقه و روی سینه پیراهن زنانه بهترین سوزن دوزی ها را می توان دید که به دلیل اهمیت این پوشاک، سوزن دوزی های روی آنها نیز متنوع تر و شاد تر هستند.
امروزه بیشتر پارچه های سوزن دوزی شده و لباس های سنتی که مردم ترکمن ایران، برای مراسم خود لازم دارند، از ترکمنستان وارد می شود. زیرا تقریبا سوزن دوزی در ابعاد بزرگ درایران کنار گذاشته شده و اکثر زنان ترکمن لباسهای سوزن دوزی خود را در شهر ها به قیمت کمی به دلالان فروخته اند. در طی سال های اخیر نیز سوزن دوزی ترکمن در حال فراموشی است. به طوری که با وجود کاربرد نسبتا وسیع آن، تعداد اندکی از هنر مندان به تولید آن می پردازند.
احیا این هنر و تولید فراورده های سوزن دوزی ترکمن ضمن نگه داشتن این هنر سنتی، باعث حفظ و احیای لباس های زیبای ترکمنی می شود زیرا این لباس ها و سوزن دوزی های زیبای آنها در هر جای دنیا که باشند ما را به یاد مردم ترکمن می اندازند و در ضمن می توانند درآمدی برای قشر وسیعی از زنان و دختران ترکمن باشند.

در این گروه بافتنی های کوچک و نوار مانند قرار دارد، از جمله:

بالاق یوپ: نواری است که در انتهایی ترین قسمت پاچه شلوار زنانه قرار دارد.

اوچقور باق: بندی است که از درون لیفه شلوار عبور می کند.

ساللان چاق باق: طناب هایی که به گهواره بچه می بندند.

بقچه باق: بند هایی که دور بقچه لباس می کشند.

چویچه بورون بوریگ: بندی که در قسمت لبه کلاه دختران و پسران می کشند.

یقه یوپ: بندی از ابریشم که دو قسمت یقه را بهم وصل کرده ضمنا گل یقه را نیز بدان وصل می کنند.

چاریق باق: بندهای چاروق که از سوراخ های پوست چاروق عبور کرده به دور پا پیچیده می شود.

ترمه قوشاق: کمربندی است که از ابریشم می بافند و به روی آن زیورهایی از نقره و طلا وصل می کنند.

قانجقه باق: بندی است که رکاب را به زین متصل می سازد.

سافن طناب: طنابی است که جهت پرتاب سنگ، نوعی آلت رزمی و شکار.

ساغداق (تیردان): که تیرهای کمان را در آن قرار می دادند، علاوه بر نوع بافتنی آن، نوع چوبی آن نیز معمول بوده است.


6-4-ادبيات(شعر,کتاب و...)

شاعران:

مختومقلی فراغی
آرازمحمد شاعری
دردی شاعر
زندگى و زمانه مختومقلى فراغى شاعر بزرگ تركمن
ملانفس
سید نظر سیّدی
برخوردار ترکمن
بایرام خان
نگاهی‌ به‌ زندگانی‌ مسكین‌ قلیچ‌‌
نورمحمد عندلیب
مسكین قلیچ 2
کریم قربان نفس (2)
محمد ولی كمینه
قربان دردي ذليلي 2
كريم قربان نفس
آنا قلیچ ماتاجی
قربانعالی معروفی
شیدایی
آناقلیچ ماتاجی
ملانفس
مسکن قلیچ
قربان دردی ذلیلی
ملانفس
کمینه
مختومقلی فراغی
دولت محمد آزادی

داستان ها:

یارتئ غـولاق
اجـِکه جان
آلدانان مؤجک
آق پامیق
رمان چشمانم زنده است
پیشکش
برادر کوچک سرباز
گلنار (داستانی از فولکلور ترکمن)
روزه
معلم کوچک
قره گوز مال من است
یادت بخیر ادریس آقا! (داستانی بر اساس واقعیت)
هفت بند عشق
گل تنهای ترکمن
حق با کیست؟
بچه‌های آغزلی‌ اوبه
زیبا، مثل پنجه‌ی آفتاب
كمش دپه
تـابـوت
آی جان
بستنی
بی بی جان
کش
معلم
قودا چلیق

اشعار:

نه بولر؟
خورلاندیق
یورتیم بار
قئورانگ
بایداقیم
برقرار
دیار
مردان اوغلی
نامه دیر؟
ترکمن قیزی
باخوشی
کلاله
گنبد دیر
ترکمن سن
یاشاسین
ایل لریم بار
اولکام
نیره ده
آغزی بیرلنگیز
جانیم سن
مدد برجک گونینگدور
گچیب در
قزلجه
آخوندلر
اوغلی من
فرقی بولمز
وصيت‌لر بويونچا (به همراه دکلمه)
ترکمنینگ (به همراه ترجمه و دکلمه)
ترجمه شعری از سعدی به ترکمنی (3)
ترجمه شعری از سعدی به ترکمنی (2)
ترجمه شعری از سعدی به ترکمنی
ترجمه ی ترکمنی اگر آن ترک شیرازی ...
انـــه ديـلـيـم
انه دیل (به همراه دکلمه)
بی آجال درد (به همراه آهنگ)
یاشلیق دراماسی
زوردئر قزلجانگ

6-5-(خوشنويسي)خط

6-6-معماري(مسجد,معبد,کليسا,کاخ,آب انبارو....)

6-7-حکاکي(خاتم کاري,منبت کاري,معرق کاري,مينا کاري,سفالگري و....)

در این گروه آلاچیق سازی قرار دارد که اسکلت چوبی آن را تشکیل می دهد. علاوه بر آن انواع ظروف چوبی به نام چاناق و قاشق های چوبی (چمچه) و دوک (ایگ و ایقماچ) ، انواع سوهان چوبی (سوقی) و شانه های قالیبافی (داراق) و شانه موی سر (باش داراق) که شانه موی سر زمانی از عاج فیل ساخته می شد که به آن شرمایی داراق می گفتند و زمانی نیز از استخوان ساخته می شد. امروزه شکل پلاستیکی آن رواج دارد.
همچنین انواع الک های آرد، انواع بشکه های چوبی (چه له ک)، وسایل مشک زنی (دوره و پشک) و قایق های بادبانی که انواع مختلفی نظیر تایمل (دو نفره)، دمبول (یک نفره)، کسه بوی (قایق بزرگ جهت حمل بار) می باشد و همچنین ارابه سازی و حصیر بافی (حصیر دور آلاچیق یا قامیش) قرار دارد.
ساختن آسیاب های دستی (ال دگرمن) و همچنین دستگاه عصاری ابتدایی (جواز) از کارهای دستی مردم این سرزمین است.

6-8-ساير(عروسک سازي,شيشه گري,طلاکاري,مس گري و....)

در این گروه زیور سازی از نقر شاخص است. وسایلی که از فلز ساخته می شود، عبارتند از:

1- آزال : خیش آهنی

2- سِنّی : قیچی جهت برش پرزهای قالی

3- که سه ر : کاردک برشنخ در موقع قالیبافی

4- انواع کاردها که به جوهر پیچاق (کارد جواهر نشان) معروف است.

5- قمه : خنجر

6- قلچ : شمشیر

7- قالقان : سپر

8- قازان و تاغان : دیگ چدنی و سه پایه ای که روی آتش قرار می گیرد.

9- قووز : نوعی ساز دهنی


6-9-سينما و تئاتر

6-10-هنرمندان

مختومقلی فراغی
آرازمحمد شاعری
دردی شاعر
زندگى و زمانه مختومقلى فراغى شاعر بزرگ تركمن
ملانفس
سید نظر سیّدی
برخوردار ترکمن
بایرام خان
نگاهی‌ به‌ زندگانی‌ مسكین‌ قلیچ‌‌
نورمحمد عندلیب
مسكین قلیچ 2
کریم قربان نفس (2)
محمد ولی كمینه
قربان دردي ذليلي 2
كريم قربان نفس
آنا قلیچ ماتاجی
قربانعالی معروفی
شیدایی
آناقلیچ ماتاجی
ملانفس
مسکن قلیچ
قربان دردی ذلیلی
ملانفس
کمینه
مختومقلی فراغی
دولت محمد آزادی

6-11-مراکز فرهنگي

7-ورزش


به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در عشق‌آباد، تلویزیون ملی ترکمنستان امروز در گزارشی ضمن تائید این خبر تصریح کرد: «قربانقلی بردی‌محمداف» رئیس جمهور ترکمنستان مصوبه دولت جهت دعوت مربیان ورزشی برای کار در ترکمنستان را تائید و امضا کرده‌ است.

بر این اساس، دعوت مربیان و کارشناسان خارجی در 21 رشته ورزشی که در برنامه بازی‌های آسیای 2017 عشق‌آباد برگزار خواهد شد،حضور خواهند یافت.

آموزش ورزشکاران ترکمنی و بدست آوردن مدال‌های رنگارنگ در این تورنمت از مهمترین اهداف دعوت مربیان خارجی می‌باشد.

این منبع در بخش دیگر این گزارش درباره وضعیت ورزش ملی ترکمنستان، اعلام کرد که در سال گذشته میلادی (2015) ورزشکاران این کشور در 162 مسابقه بین‌المللی شرکت کرده و در مجموعه 411 مدال، از جمله 143 مدال طلا،98 نقره و 170 مدال برنز از آن خود کرده‌اند.

از سوی دیگر از امروز پایگاه اطلاع رسانی اینترنتی پنجمین دور بازی‌های آسیای داخل سالن و هنرهای رزمی به آدرس
در دور پنجم بازی‏‌های آسیای رزمی و داخل سالن در سال 2017، قرار است بیش از 6 هزار ورزشکار به مدت 2 هفته در 21 رشته ورزشی مسابقه دهند.

شطرنج، فوتسال، تنیس، بوکس تایلندی، سامبو، جیو جیتسو، بازی بولینگ، دوچرخه سواری، شنا، بسکتبال، وزنه‌برداری، دو و میدانی، تکواندو، کیک بوکسینگ، کشتی کمربند، بیلیارد،کنکور-پرش با اسب، اسب دوانی از مهمترین رشته‌های پنجمین دور بازی‌های آسیای در داخل سالن و هنرهای رزمی 2017 عشق‌آباد می‌باشد.

دولت ترکمنستان برای میزبانی پنجمین دوره بازی‌های داخل سالن و هنرهای رزمی آسیا -2017 تدارکات گسترده‌ای را اتخاذ کرده‏‌است، مهمترین آن ساخت و ساز یک شهرک المپیک در عشق‌‏آباد به مساحت 157 هکتار به ارزش بیش از 5 میلیارد دلار می‌باشد، فاز اول این شهرک پایان یافته و فاز دوم و سوم آن در حال اتمام است.

7-1-ورزش هاي بومي

7-2-ورزش کاران

7-3-باشگاه هاي رسمي

7-4-تيم هاي ملي

7-5-استاديوم ها

7-6-مقام ها و دستاورد هاي بين المللي

7-7-ورزش بانوان

7-8-ميزباني مسابقات بين المللي

8-سياست

سیاست خارجی ترکمنستان و اصل بی طرفی گفتگو با حسن بهشتی پور کارشناس مسائل آسیای مرکزی
بخاطرهمین برخورداری ازمنابع انرژی ، این کشور تلاش کرده از طریق جذب سرمایه گذاران خارجی امکان افزایش صادرات گاز را بدست آورد. همچنین با افزایش تولید نفت این کشوردر سالهای اخیر ترکمنستان حداقل از نظر ژئواکونومیک وضعیت خود را بهبود بخشیده است، اما این کشور برای تثبیت موقعیت خود در منطقه نیاز دارد توسعه همه جانبه و پایدار را در دستور کار خود قرار دهد. یعنی توسعه اقتصادی در این کشور اگر با توسعه سیاسی و اجتماعی و فرهنگی همراه نشود، نمی تواند به اهداف مورد نظر برسد. به عنوان نمونه به گزارش سازمان شفافیت بین المللی ترکمنستان از نظر فساد مالی و رشوه خواری وضعیت بسیار بدی دارد. بنابراین با وجود پیشرفت اقتصادی و تجربه رشد اقتصادی ۱۴ درصدی در سال ۲۰۱۱ این کشور در زمینه توزیع عادلانه درآمد وثروت هنوز دچار مشکلات اساسی است. در نتیجه با وجود رشد اقتصادی و برخورداری از منابع عظیم انرژی اکثریت مردم این کشور از لحاظ سطح رفاه و برخورداری اجتماعی با مشکلاتی روبرو هستند. با در نظر گرفتن چنین شرایط و موقعیتی است که رهبران ترکمنستان با اتخاذ سیاست بی طرفی از یک سو حساسیت درمورد خود را کم می کنند و از سوی دیگر میدان جدیدی را برای نقش آفرینی بوجود می آورند تا بتوانند میزان تاثیرگذاری خود را بر اقتصاد دنیا افزایش دهند.

بنابراین هدف و برنامه ترکمنستان محور قرار دادن اقتصاد درسیاست خارجی است که محور اصلی آن هم تولید گاز و نفت است. چرا که ترکمنستان از سایر مولفه های مهم تاثیرگذاری در سیاست خارجی بی بهره است. مگر اینکه بعدها تغییراتی در معادلات منطقه ای آسیای مرکزی و یا افغانستان به وجود آید و به وزن تاثیرگذاری ترکمنستان بیافزاید.

مرکز بین المللی مطالعات صلح: اگر به سیاست خارجی ترکمنستان در سالهای اخیر (با توجه به اصل بی طرفی) با دوران صفر مراد نیازف نگاهی مقایسه ای داشته باشیم آیا سیاست خارجی این کشور به سمت خروج از بی طرفی حرکت کرده است؟

بله. بی طرفی مطلقی که نیازوف دنبال می کرد به سمت خنثی بودن در تحولات منطقه ای و بین المللی نمود پیدا میکرد. بطوری که در مواردی ترکمنستان حتی از رای ممتنع دادن هم امتناع می کرد، زیرا رای ممتنع را نوعی موضع گیری به شمار می آورد درنتیجه درهمکاریهای منطقه ای نوعی انزوای مثبت را تجربه می کرد. تنها همکاری آن دوران عضویت ترکمنستان درطرح مشارکت برای صلح ناتو بود که آن هم پس ازتحولات یازده سپتامبربه بعد دستخوش تحولات ریشه ای شد. اصولا نیازوف با اجرای سیاست بی طرفی مطلق تلاش می کرد از یکسو از میزان تهدید علیه حاکمیت خود بکاهد و از سوی دیگر منافع ملی ترکمنستان را با ایجاد انگیزه برای سرمایه گذاران در سایه ثبات سیاسی بدست آورد. الگوی او کشور سوئیس در اروپا بود که از نظر رفاه اقتصادی و اتخاذ موضع بی طرفی تبدیل به قدرتی در اقتصاد اروپا شده و توانست از آثار مخرب دو جنگ جهانی اول و دوم خود را محفوظ نگه دارد. این خط مشی از طرفی به دلیل آنکه در رقابت های منطقه ای و بین المللی ، میزان تهدید را برضد ترکمنستان کاهش می داد مثبت بود، ولی از سویی دیگر هم منفی بود. چرا که این کشور امکانات لازم را از نظر ژئوپلتیک و ژئواستراتژیک برای اینکه قدرت منطقه ای مثل سوئیس باشد، نداشت. شاید به همین دلیل در پنج سال اخیر بردی محمد اف گام به گام تلاش کرد از موضع بی طرفی مطلق فاصله گرفته و به نوعی سیاست بی طرفی نسبی و فعال را در پیش بگیرد. بر این اساس در پنج سال گذشته ترکمنستان مناسبات خود را از سویی با امریکایی ها و از سویی دیگر و با روس ها و همسایگانی مانند ایران، قزاقستان، ازبکستان و افغانستان گسترش داد. به عنوان نمونه اخباری منتشرشد که نشان می دهد ترکمنستان پایگاه هوایی در نزدیکی شهر تاریخی مرو در اختیار نیروهای آمریکایی قرار داده است که بی سر وصدا هماهنگی های پروازی امریکا در منطقه را انجام می دهد. اما هیچ گاه این امر به طور رسمی تائید نشده است. اگر این گونه اخباردرست باشد بیانگر فاصله گرفتن این کشور از سیاست بی طرفی است. در این حال آقای بردی محمد اف در روابط با روسیه هم سعی کرده است تا در نشست هایی که روس ها آنها را پیگیری می کنند مشارکت داشته باشد. چنانچه قرارداد های متعدد در زمینه تولید و صادرات گاز با شرکت های روسی امضاء کرده و اسناد مربوط به امتیازهایی را که بصورت غیر قانونی بخاطر دادن این امتیازها از روس ها بدست آورده در ویکیلیکس منتشر شد. اما هنوز ترکمنستان در برابر درخواست عضویت درسازمان شانگهای و سازمان امنیت دسته جمعی مقاومت می کند. اما درهمین حال در رزمایش خزر با روس ها مشارکت داشت. یعنی هر چند روابط با روسیه افزایش یافته اما همکاری ها همچنان در بعد همکاری های دوجانبه محدود مانده و به سطح همکاری های منطقه ای ارتقاء نیافته است.



مرکز بین المللی مطالعات صلح: در جمهوری ترکمنستان نقش پارلمان در اتخاذ تصمیمات اساسی در سیاست خارجی تا چه حدی است ؟

در دروران نیازوف پارلمان نقش شیوخیت داشت. قوه مقننه ترکمنستان تا آن زمان ساختاری دو مجلسی داشت که براساس آن مجلس مصلحت خلق با دوهزار و پانصد وهفت عضو،عالی ترین نهاد قانونگذاری و تصمیم گیری این کشور محسوب می شد اما این مجلس درعمل تائید کننده سیاست های ابلاغی نیازاف بود به همین دلیل در نتیجه انجام اصلاحات قانون اساسی در سال ۲۰۰۸ منحل شد. مجلس نمایندگان ترکمنستان نیز با ۶۵ نماینده تنها وظیفه تهیه و تصویب قوانین عادی را بر عهده داشت که با اصلاح قانون اساسی این کشور علاوه برافزایش تعداد نمایندگان مجلس به ۱۲۵ نماینده، اختیارات قانون گذاری مجلس در ترکمنستان نیز بصورت نسبی افزایش یافته است. با اصلاح قانون اساسی دو پارلمان به یک پارلمان تبدیل شد و پارلمان جدید تنها جنبه ی شیوخیت دوران گذشته را ندارد، اما عملا در سیاست خارجی و تعین خط مشی روابط خارجی تصویب کننده اموری است که دولت درنظرمی گیرد. درهمین حال نوع تصمیم سازی و نقش رئیس جمهور در کشور باعث شده است تا در مجلس کنونی پارلمان تاثیری درتعین خط مشی سیاست خارجی نداشته باشد.

مرکز بین المللی مطالعات صلح: سیاست خارجی ترکمنستان در پیگیری اهداف و علایق منطقه ای خود تا چه حدی متاثر منابع گازی و انرژی این کشور بوده است؟

محور اصلی سیاست خارجی ترکمستان بر انرژی استوار است و استفاده از اهرم صادرات گاز در درجه نخست و در درجه دوم نفت، باعث شده تا این کشور تلاش کند به عنوان محوری برای مشارکت شرکت های چند ملیتی جایگاه خود را درمعادلات سیاسی بیشتر کند. زیرا زمانی که منافع شرکت های بزرگ که در این کشور سرمایه گذاری کرده اند با منافع حاکمان این کشور گره می خورد، تا حد زیادی قدرت های بازیگر ازحاکمیت فعلی حمایت می کنند تا منافع بلند مدت خود را در این کشور تثبیت کنند. بر این اساس محور سیاست خارجی ترکمنستان برقرای ارتباط با سایر کشورها بر اساس مناسبات اقتصادی بویژه درعرصه گازونفت شکل می گیرد. البته یادمان نرود که شرکتهای بزرگ چند ملیتی در معادلات سیاسی قدرتهای بازیگر تا آن زمانی تاثیرگذارهستند که می توانند تامین کننده منافع کشورهای قدرتمدارباشند. در مواردی پیش می آید که مانند لیبی با وجود منافع شرکت های نفتی در بقای قذافی ، به دلیل قیام مردم بازی های قدرت شکل جدیدی درعرصه سیاسی به خود گرفت.



مرکز بین المللی مطالعات صلح: در سیاست خارجی ترکمنستان، جلب سرمایه های خارجی برای اکتشاف و استخراج در بخش انرژی یعنی نفت و گاز چه نقشی دارد ؟

از اواخر دوران نیازوف و در سالهای اخیر این کشور (دوره محمد اف) ترکمنستان به خوبی توانسته است حجم زیادی از سرمایه گذاری خارجی را جذب کند. چنانچه روس ها بیشتر در حوزه گاز فعالیت دارند و اتحادیه اروپا، امریکای ها و چنین ها هم در زمینه نفت در این کشور فعال بوده اند . در این حال در زمنه انتقال گاز از این کشور بین امریکا و روسیه رقابت گسترده ای وجود دارد. چنانچه در طرح ترانس خزر (که روس ها با آن به شدت مخالف هستند) غربی ها در حال سرمایه گذاری برای حذف ایران و روسیه از این حوزه و کشیدن خط لوله گاز از راه خزر و جمهوری آذرابایجان و گرجستان و ترکیه هستند. اما اکنون این خط با چالش های جدیی مطرح است و مخالفت روسیه و ایران هم همچنان ادامه دارد.

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آیا می توان گفت اکنون ترکمنستان سیاست خارجی بر مبنای اصل بی طرفی خود را به سمت کشور خاصی متمایل نمی‌کند و با درک موقعیت و حرکت در فضای اختلافات بین روسیه و غرب از این فضاها در جهت تامین منافع خود بهره‌برداری نماید؟

اگرترکمنستان تا بدین حد هوشمندانه این رویکرد را برمی گزید موجب خوشحالی بود، اما باید گفت در سال های اخیر ترکمنستان کمتر توانسته است از تضاد بین روسیه و امریکا به نفع منافع ملی ترکمنستان بهره بگیرد بلکه برعکس برای ادامه بقای حاکمان خود، مجبور شده است تا به هر دو طرف باج دهد. یعنی امتیازهایی که به روس ها و امریکایی ها در زمینه گاز و نفت داده است بیشتر باج دهی بوده است تا ایجاد رقابت و بهره بری مناسب از آن .

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نگاه ترکمنستان به پیمان شانگهای و امنیت دسته جمعی چیست؟



در سالهای گذشته ترکمنستان بر اساس اصل بی طرفی تلاش کرده است وارد این نوع از همکاری با شانگهای و سازمان امنیت دسته جمعی نشود. این امر هم چالشی برای ترکمنستان است و هم ایجاد فرصت. نقطه منفی این امر آن است که ترکمنستان خود بطور بالقوه این امکان را ندارد که به عنوان بازیگری منطقه ای عمل کند. چرا که پشتیبانی سرزمینی، جمعیتی واقتصادی کافی ندارد. مولفه های قدرت منطقه ای امروزه فقط اقتصاد نیست بلکه تولید علم ، قدرت سیاسی ، جمعیت و نیروی کاردرکنار قدرت نظامی ، برخورداری از پشتیبانی مردمی ، وغیره است. لذا باید گفت کشورهایی مانند ترکمنستان که فاقد همه امکانات لازم برای نقش آفرینی به عنوان قدرت منطقه ای هستند به نفعشان است که در پیمان های منطقه ای قرار گیرند. مانند ارمنستان که امروزه در سایه همکاری با روسیه و سازمان امنیت دسته جمعی سیاست خود را در مقابله با جمهوری آذربایجان و ترکیه پیش می برد. با این وجود ترکمنستان چون احساس می کند که عضویت دراین دو پیمان تاثیری در افزایش قدرت و نفوذ این کشور ندارد تمایلی هم برای عضویت در این دو سازمان ندارد. دقیقا بر همین اساس می توان گفت این وارد نشدن به سازمان های امنیتی و سیاسی ، دست ترکمنستان را باز می گذارد تا از این فرصت بتواند برای ایجاد استقلال سیاسی و نقش آفرینی بهره بگیرد. بنابراین می بینم عضو نشدن در این سازمان ها زمانی فرصت خواهد بود که بتوان از آن در راستای استقلال بیشتر و تامین منافع ملی بهره گرفت. یعنی اگر قرار باشد به نام سیاست بی طرفی بخاطر برخوردار نبودن از اهرم های لازم به قدرت ها باج داده شود در واقع عضویت در سازمان های منطقه ای ترجیح بد به بدتر است.

مرکز بین المللی مطالعات صلح: به نگاه شما عشق آباد با وجود برخی از انتقادهای واشنگتن به این کشور خواستار چه نوع نقشی در تعاملات خود با امریکا است ؟

به نظر می رسد که بردی محمد اف در دوره کنونی برای تداوم حمایت و تامین منافع مردم ترکمنستان از یک طرف با روس ها کنار آمده و از سویی هم با امریکایی ها کار می کند. بر این اساس عشق آباد تلاش کرده تا روابط خود را با امریکا به گونه ای تعریف کند که حساسیت روس ها را برنیانگیزد و در عین حال هم تکنولوژی مناسب را از راه سرمایه گذاری امریکایی ها تامین کند. چرا که گسترش تولید نفت و گاز در ترکمنستان به سرمایه گذاری بیشترو فناوری پیشرفته تر نیاز دارد، اما باید توجه داشت که طبق سنت امریکایی ها تکنولوژی هم منتقل نمی شود مگر اینکه امتیازهای مورد نظر آنان به دست آید. تجربه شکست خورده شه وارد نادزه در گرجستان که علی رغم دادن امتیاز ها به آمریکایی ها نتوانست مانع طراحی و اجرای انقلاب گل رز در سال ۲۰۰۳ شود پیش روی ترکمنستان است .

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نگاه ترکمنستان به روابط خود با کشورهای مانند ترکیه و ایران چیست؟



مناسبات ایران با ترکنستان بدون اینکه ببینیم چه کسی در دو کشور در قدرت حضور داشته باشد متکی به دولتها نیست زیرا روابط به نفع مردم هردو کشور است. یعنی هر دولتی هم که در دو کشور برسرقدرت باشد ناچار است مناسبات خوبی را با کشور همسایه خود داشته باشد. در این حال از آنجا که ترکمستان به آبهای آزاد راه ندارد یکی از بهترین و با صرفه ترین راه های ارتباطی ترکمنستان چه در صدور کالا و انرژی ودسترسی به آبهای آزاد از راه ایران است. از طرف دیگریکی ازراه های مهم ایران هم برای دستیابی به آسیای مرکزی ترکمنستان است. همچنین برای ایران اینکه این کشور دارای ۱۸۶۷ کیلومتر مرز آبی با خزر است و در تعیین رژیم حقوقی دریای خزر با ترکمنستان همکاری داشته باشد، بسیار حائز اهمیت است.

درمورد روابط ترکیه با ترکمنستان، ترکیه به دلیل پیوندهای قومی و نژادی و زبانی تعلقاتی را مطرح می کند. در این حال ترکیه از ابتدا هم توانسته است وضعیت خود را در ترکمنستان تثبیت کند و در بسیاری از پروژه های عمرانی و اقتصادی این کشور حضور داشته باشد . از نظر فرهنگی نیز گروه های فرهنگی مانند فتح اله گولن و جناح نورسی های ترکیه در این کشور تبلیغ و کار می کنند . رقابت بین ایران و ترکیه در ترکمنستان وجود دارد، اما این رقابت بیشتر به نفع مردم ترکمنستان است.



مرکز بین المللی مطالعات صلح: چشم انداز سیاست خارجی ترکمنستان با توجه به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری اخیر چگونه خواهد بود ؟

به نظر می رسد ترکمنستان هم مناسبات خوبی را با روسیه، امریکا و اتحادیه اروپا ادامه دهد و هم روابط خود را با کشورهای همسایه خود مانند ایران، افغانستان، قزاقستان و ازبکستان گسترش بیشتری دهد. چرا که اصولا ترکمنستان نیاز دارد تا هم با همسایگان خود ارتباطات و روابط خوبی داشته باشد.در همان حالی که تلاش می کند با کشورهای روسیه امریکا واتحادیه اروپا برای جذب سرمایه گذاری بیشتر و روابط بازرگانی همکاری همه جانبه ای داشته باشد. در این حال آقای بردی محمداف که روز یکشنبه ۲۳ بهمن ماه برای بار دوم به عنوان رئیس جمهوری ترکمنستان انتخاب شد، در پنج سال آینده اصلاحات سیاسی و اقتصادی را در داخل ادامه می دهد و گسترش بیشتری هم در روابط خود با روسیه و غرب انجام خواهد داد .

8-1-سياست داخلي

8-2-سياست خارجي

8-3-نهاد هاي دولتي

قوه مجریه: بر اساس قانون اساسی ترکمنستان، رئیس جمهور که به طور مستقیم توسط مردم انتخاب می‌شود، رئیس کابینه وزیران ترکمنستان است.
قوه مقننه: بر اساس قانون اساسی کشور، در ترکمنستان دو ارگان قانون گذاری وجود دارد:
خلق مصلحتی (شورای مردم):خلق مصلحتی همایش نمایندگان ملت است. سالی یک بار جلسه دارد. بخشی از اعضای آن انتخابی و بخش دیگر نیز بر اساس سمت خود به عضویت آن در می‌آیند. رئیس جمهور، هیئت دولت، نمایندگان مجلس، رئیس دیوان عالی، رئیس دادگاه عالی اقتصادی، دادستان کل، استانداران و خلق وکیل لری (نمایندگان هر کدام از مناطق مسکونی) عضو این مجلس هستند. رئیس خلق مصلحتی رئیس جمهور است.
مجلس نمایندگان: پارلمان ترکمنستان ۵۰ نماینده دارد که هر پنج سال یک بار از پنجاه حوزه انتخاباتی انتخاب می‌شوند. مجلس ابتکارات رئیس جمهور و تصمیمات خلق مصلحتی را به‌عنوان قانون تصویب می‌نماید و برنامه‌های کابینه وزیران، بودجه کشور و گزارش‌های اجرای بودجه را تأیید می‌نماید.
وزارت فرهنگ و راديو تلويزيون ، وزارت آموزش (آموزش عمومي وآموزش عالي)

جامعه تركمنستان به نوعي بافت قبيله اي دارد كه عمده آنها دو قبيله تكه و يموت نام دارند و تا حدودي رقابت بين اين دو قبيله در جامعه تركمن وجود دارد ليكن به علت تسلط كامل دولت هرگز قدرت بروز به شكل حاد و نگران كننده وجود نداشته است.

جايگاه و كاركرد رسانه هاي گروهي (راديو و تلويزيون، مطبوعات و اينترنت)

ترکمنستان دارای هفت شبکه تلویزیونی است

"آلتین عصر" (شبکه عمومی و مرکزی)،

"یاشلیق" (شبکه جوانان)،

"میراث" (شبکه ویژه فرهنگی و هنری)،

شبکه "ترکمنستان" (شبکه بین‏المللی است که به هفت زبان زنده دنیا از جمله زبان فارسی به صورت شبانه روز برنامه و اخبار داخلی ترکمنستان و تنها اخبار فرهنگی و هنری خارجی را پخش می‏کند.

شبکه "عشق‏ آباد" که همنام پایتخت کشور ترکمنستان است، تنها برنامه‌هایی در ارتباط با تحولات پایتخت، معماری، جاهای دینی و اخبار و گزارش‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی این کشور را پخش می‏کند.

شبکه "اسپورت ترکمنستان" شبکه ویژه ورزشی است که به صورت شبانه روز برنامه های ورزشی داخلی این کشور را پخش می‏کند.

دولت ترکمنستان به توسعه رادیو و تلویزیون این کشور اهمیت خاصی قائل است و در این زمینه در اکتبر 2011 میلادی بلندترین برج تلویزیونی در منطقه را احداث و راه اندازی کرد که به عنوان نگین و شاهکار معماری نوین ترکمنستان و جهان بوده كه در کتاب رکوردهای گینس نيز ثبت شده است .





مطبوعات در اختيار دولت هستند كه مهمترين آنها عبارت است از :

نيترالنی ترکمنستان - روزنامه، به زبان روسی، شش شماره در هفته

ترکمنستان - - روزنامه، به زبان ترکمنی، شش شماره در هفته

وطن - روزنامه، به زبان ترکمنی، ، سه شماره در هفته

گلکنيز - هفته نامه، به زبان ترکمنی، ارگان حزب دموکراتيک ترکمنستان

ترکمن دنياسی - ماهنامه به زبان ترکمنی، ارگان انجمن ترکمنهای جهان، عشق آباد

عدالت - به زبان ترکمنی

ادبيات و صنغات (هنر و ادبيات) - به زبان ترکمنی

روزنامه نسل روزنامه معلم به زبان تركمني با توجه به مطالب تكراري ويكسان و جمعيت كم از تيراژ پايين يرخودار هستند.

8-4-روابط با کشور هاي خارجي

8-5-احزاب و گروه هاي سياسي



8-7-عضويت در سازمان هاي بين المللي

8-8-دمکراسي و حقوق بشر

8-9-مراکز سياسي

8-10-وقايع مهم سياسي

8-11-تقسيمات کشوري(استان ها,ايالات ,شهر ها)


نقشه ترکمنستان

عشق‌آباد، پایتخت ترکمنستان
شهرهای ترکمنستان
رتبه
شهر
جمعیت

سرشماری ۱۹۸۹
سرشماری۲۰۱۰
استان
(بترتیب نوشته شده است)
۱. عشق‌آباد ۴۰۲٫۰۰۰ ۹۴۷٫۲۲۱ عشق‌آباد
۲. ترکمن‌آباد (نام سابق: چارجوی) ۱۶۱٫۰۰۰ ۲۷۹٫۷۶۵ استان لباب
۳. داش‌اغوز ۱۱۲٫۰۰۰ ۲۴۵٫۸۷۲ استان داش‌اغوز
۴. ماری ۹۲٫۳۰۰ ۱۲۶٫۱۴۱ استان مرو
۵. سردار ۳۳٫۴۰۰ ۹۳٫۶۹۲ استان بلخان
۶. بایرامعلی ۴۳٫۸۰۰ ۹۱٫۷۱۳ استان مرو
۷. بلخان‌آباد ۸۶٫۳۰۰ ۹۰٫۱۴۹ استان بلخان
۸. تجن ۴۰٫۱۰۰ ۷۹٫۳۲۴ استان آخال
۹. ترکمن‌باشی
(نام سابق: کراسنوودسک) ۷۰٫۹۶۲ ۷۳٫۸۰۳ استان بلخان
۱۰. معدنلی ۲۲٫۲۰۰ ۶۸٫۱۳۳ استان لباب
۱۱. آبادان اترپ (نام سابق: بوزمیین) ۳۱٫۶۰۰ ۴۲٫۸۶۸ استان آخال
۱۲. آتامراد (کرکوه) ۱۹٫۷۰۰ ۳۹٫۶۰۲ استان لباب
۱۳. یولوتن (یوْلؤتن) ۱۸٫۶۰۰ ۳۸٫۹۳۶ استان مرو
۱۴. کهنه‌گرگانج ۲۱٫۸۰۰ ۳۵٫۳۸۶ استان داش‌اغوز
۱۵. انائو k.A. ۳۰٫۰۴۲ استان آخال
۱۶. خزر ۱۳٫۹۰۰ ۲۹٫۱۳۱ استان بلخان
۱۷. ییلانلی k.A. ۲۷٫۴۵۱ استان داش‌اغوز
۱۸. Gumdag k.A. ۲۷٫۴۰۸ استان بلخان
۱۹. بهردن k.A. ۲۵٫۰۶۵ استان آخال
۲۰. Gazojak k.A. ۲۵٫۰۴۳ استان لباب
۲۱. برکت (نام سابق: Gazanjyk) ۱۴٫۴۰۰ ۲۳٫۷۶۲ استان بلخان
۲۲. بولدومساز k.A. ۲۳٫۷۲۸ استان داش‌اغوز
۲۳. گوگ‌تپه k.A. ۲۱٫۴۶۵ استان آخال
۲۴. صیاد k.A. ۲۱٫۱۶۰ استان لباب
۲۴. سیدی k.A. ۲۱٫۱۶۰ استان لباب
۲۶. کاکا k.A. ۲۰٫۲۱۸ استان آخال
۲۷. Tagta k.A. ۱۸٫۶۶۰ استان داش‌اغوز
۲۸. فرب k.A. ۱۷٫۲۷۷ استان لباب
۲۹. گوباداغ k.A. ۱۷٫۱۱۸ استان داش‌اغوز
۳۰. اکدپ k.A. ۱۵٫۸۹۸ استان داش‌اغوز
۳۱. مرغاب k.A. ۱۵٫۷۲۴ استان مرو
۳۲. سرحدآباد (نام سابق: Guşgy) ۴٫۸۰۰ ۱۵٫۷۱۳ استان مرو



8-12-مناطق خود مختار

8-13-پايتخت,مراکز سياسي

پايتخت:

مراکز سياسي:

8-14-سفارت خانه ها(سفارت ديگر کشور ها)

8-15-جنگ داخلي

8-16-اختلافات مرزي

8-17-گروه هاي مسلح داخلي(گرروه هاي شبح نظامي)

8-18-گروه ها و احزاب مخالف دولت(گروه هاي سياسي يا شبه نظامي)

9-توان نظامي و نيرو هاي مسلح

تركمنستان كه در دسامبر سال ۱۹۹۵ازسوی سازمان ملل متحد به عنوان كشوری بیطرف شناخته شده، همه ساله و به مناسبت های مختلف اقدام به برگزاری رزمایش و رژه نیروهای مسلح می كند.
مقامات تركمنستان بارها بر این نكته تاكید كرده اند كه این كشور هر چند دارای استقلال واقعی است اما نیروهای نظامی اش باید همیشه آماده ایجاد ثبات و امنیت با حفظ استقلال و سیاست بیطرفی در جهان متلاطم كنونی باشند.
تركمنستان در رزمایش «سپر۲۰۰۷» از انواع هواپیماهای جنگی «سوخو۲۵» با یكهزار كیلومتر سرعت، «میگ۲۹» با سرعت ۲۳۰۰كیلومتر در ساعت و سامانه های موشكی زمین به هوا و هوا به زمین در یك حمله فرضی استفاده كرد.نیروهای مسلح تركمنستان همچنین از انواع تجهیزات نظامی هوایی و زمینی دیگر شامل بالگرد، تانك، توپ كاتیوشا و سلاح های سبك برای نابود كردن اهداف تعیین شده در این رزمایش استفاده كردند. بردی محمداف در دوران مبارزات انتخابات ریاست جمهوری بر اقتدار نیروهای مسلح تركمنستان تاكید كرده بود.
به گفته رییس جمهوری تركمنستان، ارتش نیرومند ملی باید با ملت متحد بوده و توان دفاعی و قدرت نیروهای مسلح این كشور به عنوان كشوری «صلح جو» در راستای اهداف مسالمت آمیز منطقه باشد.بردی محمداف برای استدلال توان بالای قدرت نیروهای مسلح تركمنستان تاكید نمود كه «صفرمراد نیازاف» رییس جمهور اسبق این كشور این نیروها را به پیشرفته ترین تجهیزات نظامی مجهز كرده است.
رییس جمهوری جدید تركمنستان اخیرا، برای ارتقای سطح آمادگی دفاعی این كشور اقدام به تاسیس كرسی آمادگی دفاعی در مدارس و مراكز آموزش عالی تركمنستان كرده است.هفته نامه «عسكر» وابسته به وزارت دفاع تركمنستان در جدیدترین شماره نوشت: هدف از تاسیس كرسی آمادگی دفاعی، تربیت افسران و نیروهای نظامی احتیاط و ذخیره در كشور است.به نوشته این هفته نامه، دانشجویانی كه این دوره را طی كنند از خدمت نظام معاف هستند و می توانند در مراكز نظامی پذیرفته شوند.
هرچند كرسی آمادگی دفاعی در زمان اتحاد جماهیرشوروی سابق وجود داشت ولی این سیستم از زمان استقلال تركمنستان در سیستم آموزشی این كشور حذف شده بود. در زمینه توان نظامی تركمنستان، رسانه های این كشور تاكنون كمتر آمار و ارقامی را منتشر كرده اند ولی براساس اخبار منتشره از سوی برخی سامانه های اطلاع رسانی كشورهای مشترك المنافع، نیروهای مسلح تركمنستان هم اكنون دارای ۵۷۰تانك، سه هزار و ۳۵۴زره پوش، ۲۱۸فروند هواپیمای نظامی و ۱۰فروند بالگرد است.
به گزارش این سامانه ها، بودجه نظامی تركمنستان در سال جاری میلادی بیش از ۱۱۶میلیون دلار (هفت درصد تولید ناخالص داخلی) اعلام شده كه این كشور از نظر حجم هزینه های تخصیص یافته در این زمینه جایگاه سوم را در میان كشور های آسیای مركزی دارد. این سامانه های اطلاع رسانی گزارش دادند كه بودجه دفاعی تركمنستان در سال جاری میلادی ۳۷درصد در مقایسه با سال ۲۰۰۶میلادی افزایش داشته است.به نظر می رسد كه این مبلغ تنها برای حقوق نیروهای مسلح است و اعتبار مالی برای مجهز كردن ارتش تركمنستان به احتمال زیاد خیلی بیشتر از این رقم خواهد بود كه از محل های دیگر بودجه تامین می شود.
تركمنستان در قبال صدور گاز به اوكراین، اقدام به خرید فناوری نظامی وتعمیروبازسازی كارخانه های نظامی خود می كند. نیازاف رییس جمهوری سابق تركمنستان قبل از فوت در نشستی با فرماندهان نظامی ضمن تاكید بر تجهیز ارتش این كشور به فناوری های نوین نظامی، خبر از خرید رادارهای پیشرفته پوشش هوایی موسوم به «كالچوگا» را از اوكراین داده بود. سامانه های اطلاع رسانی كشورهای مشترك المنافع بودجه و هزینه های امنیتی و پلیس تركمنستان را كاملا محرمانه عنوان می كنند اما تحلیل ها نشان می دهد كه این هزینه ها خیلی بیشتر از بودجه نیروهای مسلح این كشور است. گفته می شود، تركمنستان باحدود شش میلیون نفر جمعیت دارای ۵۰هزار نیروی مسلح و حدود ۱۰۰هزار پلیس است كه از همین طریق می توان حدس زد كه بودجه دفاع و امنیت این كشور ۵۰۰الی ۶۰۰میلیون دلار باشد.
● تركمنستان و استفاده از تجهیزات نظامی روسیه
«آقاگلدی محمدگلدی اف» وزیر دفاع تركمنستان در شانزدهمین اجلاس مجلس مصلحت خلق تركمنستان در گزارشی از توانمندی نیروهای مسلح این كشور گفته بود: پس از فروپاشی شوروی سابق، تمامی تجهیزات نظامی حتی لوازم یدكی هواپیماهای جنگی توسط نظامیان شوروی سابق از تركمنستان خارج شد.
وی افزود: وضعیت در آن دوران به گونه ای بود كه برخی افسران نظامی حتی از ناممكن بودن شكل گیری ارتش ملی تركمنستان سخن می گفتند.با این حال، مقامات تركمنستان می گویند كه این كشور در سال های اخیر اقدام به خرید تجهیزات نظامی از كشورهای مختلف كرده است. خرید ۷۲۰دستگاه خودرو سبك و سنگین نظامی، ۲۰۵دستگاه تانك، ۱۰فروند هلی كوپتر و۱۵فروند هواپیمای میگ ۲۹از جمله این تجهیزات در سال ۱۳۸۴ بوده كه بطور قطع این میزان خرید در دو سال اخیر افزایش محسوسی داشته است.
نیروهای مسلح تركمنستان در رزمایش روز جمعه گذشته با به نمایش گذاشتن قدرت نظامی خود، موشك های جدیدی را آزمایش كرد كه این موشك ها قادر به سرنگونی اهداف هوایی بودند.در این رزمایش از موشك های«اف۱۲۵» با طول شش متر،استفاده از سامانه ضدموشكی «اوراگان»، «اوسا» با ۱۸تن وزن و سرعت ۵۰۰متر در ثانیه و همچنین تانك های «تی۷۲» استفاده شد.
استفاده از هواپیماهای «میگ۲۹» با سرعت دو هزار و ۳۰۰ كیلومتر در ساعت، بالگردهای «می۲۴» و «می۸» ازدیگر تجهیزات نظامی استفاده شده تركمنستان در این رزمایش بود. كارشناسان نظامی معتقدند: استفاده از این تجهیزات نشانگر آن است كه نیروهای مسلح تركمنستان در سال های اخیر به تجهیزات پیشرفته مجهز شده اند.بخش عمده تجهیزات استفاده شده در رزمایش «سپر۲۰۰۷»،ساخت روسیه و دیگر كشورهای مشترك المنافع بود كه به نظر می رسد تركمنستان در زمینه تامین تجهیزات نظامی همچنان رویكرد به روسیه دارد. البته در گذشته تعداد زیادی از افسران نظامی و امنیتی تركمنستان، آموزش های نظامی خود را زیر نظر كارشناسان آمریكایی فرا گرفته اند.
براساس آمارهای اعلام شده، آمریكا تاكنون حدود ۴۸۰افسر نظامی تركمن را آموزش و برای تجهیز ونوسازی پاسگاه های نظامی، امنیتی و مرزبانی تركمنستان نیز بیش از ۱۷میلیون دلار در اختیار این كشور قرار داده است.
بااین وجود، به نظر می رسد تركمنستان به دلیل وجود تجهیزات نظامی و همچنین استفاده از سیستم نظامی روسیه بیشترین تمایل به همكاری با این كشور را دارد، بطوریكه در سفر اخیر بردی محمداف رییس جمهوری تركمنستان به روسیه «آقاگلدی محمدگلدی اف» وزیر دفاع این كشور نیز همراه وی بود.هرچند رسانه های گروهی روسیه و تركمنستان در زمینه موضوعات نظامی هیچ مطلبی را منتشر نكردند، ولی به نظر می رسد در این سفر مقامات وزارت دفاع تركمنستان در زمینه خرید تجهیزات نظامی یا ایجاد دوره های آموزشی با روس ها به توافق رسیده باشند.
تركمنستان كه یك كشور بی طرف از سوی سازمان ملل متحد شناخته شده همواره تلاش كرده كه این سیاست را در عمل اثبات كند و در این راستا زمانیكه رسانه های روسیه در شهریور ۱۳۸۴خبر از انتقال پایگاه نظامی آمریكا از «خان آباد» ازبكستان به فرودگاه «مرو» در تركمنستان را مطرح كردند این خبر بشدت با واكنش مقامات تركمن مواجه شد.
این ادعا كه از سوی رسانه های گروهی روسیه شدیدا پوشش خبری داده شد بیش از همه موجب خشم مقام های تركمنستان گردید به نحوی كه«صفر مراد نیازاف» رییس جمهوری سابق این كشور خود وارد معركه شد و با مقام های بلندپایه روسیه در این زمینه تماس تلفنی برقرار كرد. عشق آباد همچنین «آندره كورتكو» سرپرست سفارت روسیه را در همین رابطه به وزارت خارجه احضار و مراتب اعتراض خود را به وی اعلام كرد.
وزارت امور خارجه تركمنستان نیز در بیانیه ای تند از رسانه های گروهی روسیه انتقاد كردند و ادعای آنها را در این باره توخالی و دور از واقعیت اعلام نمودند. مقامات تركمنستان همواره معتقدند كه این كشور بر اساس اصل بی طرفی خود عضو هیچ پیمان نظامی نیست و یا پایگاه نظامی در اختیار كشور ثالث قرار نمی دهند.با این وجود، برخی رسانه های غربی اخیرا اعلام كردند كه در ملاقات «ولادیمیر پوتین» رییس جمهوری روسیه با «قربان قلی بردی محمداف» رییس جمهوری تركمنستان بر آموزش دوره های نظامی با استفاده از كارشناسان روس تاكید شده است.
این منابع خبری معتقدند كه تجهیزات نظامی در بخش های سرحدآباد و مرو از زمان شوروی سابق بجا مانده و تاكنون چندین بار از سوی متخصصان روسیه مورد بازبینی قرار گرفته اند.به اعتقاد برخی تحلیلگران این رسانه ها، استفاده از كارشناسان نظامی روسیه برای دوره های آموزشی یا تاسیس دانشكده نظامی در حقیقت رویكرد جدید تركمن ها به سوی روس ها محسوب خواهد شد. آنها معتقدند كه به هرحال نیاز به داشتن تجهیزات پیشرفته و ایجاد دوره های آموزشی نظامی جدید برای نظامیان تركمن به دلیل وضعیت فعلی یك امر ضروری محسوب می شود.
به عقیده آنها، در صورت صحت برقراری دوره های جدید آموزش نظامی از سوی روسیه در تركمنستان در حقیقت ایجاد نوعی پایگاه در برابر اقدامات اخیر «ناتو» در لهستان است. البته در مطلب این تحلیلگران غربی باید تامل بیشتری كرد چرا كه «صفرمراد نیازاف» رییس جمهوری سابق تركمنستان در طول مدت حكومت خود اجازه ایجاد هیچ گونه پایگاه نظامی یا مواردی كه منجر به نفوذ نظامی در این كشور شود را به هیچ كشوری نداد.





9-1-نيروها و سازمان هاي دولتي

9-2-نيرو ها و سازمان هاي امنيتي

9-3-جنگ افزار ها

9-4-جنگنده,بمب افکن و رهگير,بالگرد,هواپيما هاي ترابري

جنگنده:

بمب افکن و رهگير:

بالگرد:

هواپيما هاي ترابري:

9-5-ناو,ناوچه,ناو هواپيما بر

ناو:

ناوچه:

ناو هواپيما بر:

9-6-سلاح هاي سبک(تفنگ,مسلسل,موشک ضد تانک,نارنجک اندازو....)

تفنگ:

مسلسل:

موشک ضد تانک:

9-7-سلاح هاي سنگين (توپخانه,توپ ضد هوايي,خمپاره انداز)

9-8-رادار ها و پدافن هوايي(سامانه هاي ضد هوايي)
9-9-موشک(بالستيک,هوا به هوا,هوا به سطح,ساحل به دريا,اژدر,کروز,ضد کشتي)
9-10-پهپاد ها
9-11-خودرو ها و زره پوش ها(تانک,نفربرو...)
9-11-رزمايش ها
9-12-فرماندهان,سرلشکران,رهبران
9-12-مراکز نظامي

10-سطح آموزش و توليد علم

وزارت آموزش ترکمنستان گفت: بیش از 60 مدرسه، 20 مهد کودک و یک مدرسه آموزش عالی جدید قرار است اول سپتامبر سال جاری میلادی که آغاز سال جدید تحصیلی در این کشور است، افتتاح شوند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در عشق‏‌آباد، پایگاه اینترنتی اطلاع رسانی دولت ترکمنستان به نقل از وزارت آموزش این کشور اعلام کرد: همه این مدارس و مهدهای کودک جدید بوده و با پیشرفته‌ترین تجهیزات و دستگاه‌های آموزشی و رایانه ای مجهز شده‏‌ و قرار است طی مراسم باشکوهی اول سپتامبر سال جاری میلادی افتتاح شوند.



این گزارش حاکی است: ساختمان مدرسه آموزش عالی جدید ترکمنستان موسوم به دانشگاه علوم انسانی و توسعه نیز قرار است ماه آینده میلادی راه‌‏اندازی شود.

افتتاحیه همزمان بیش از 80 مدرسه در سراسر ترکمنستان که جمیعت آن بالغ بر 6 میلیون نفر است، در واقع یک رکورد جدید مدرسه سازی در این کشور آسیای مرکزی محسوب می‏‌شود.

*نگاهی گذرا به نظام آموزش همگانی ترکمنستان

رئیس جمهور ترکمنستان به منظور ارتقاء سطح آموزشی این کشور دستور اصلاح قانون نظام آموزش همگانی را صادر کرد که به موجب فرمان «قربانقلی بردی‏‌محمداف» رئیس جمهور ترکمنستان، به وزارت آموزش و پرورش و نیز وزارت دادگستری این کشور دستور داده شده برای اجرای فرمان تغییر نظام تحصیلی این کشور، اقدام و اصلاحات لازم را انجام دهند.

به این ترتیب از سال تحصیلی 2013 - 2014 ، نظام تحصیل همگانی در ترکمنستان با هدف بالا بردن سطح کیفیت تحصیلات، 12 ساله و مقطعی خواهد شد.

وزیر آموزش و پرورش ترکمنستان ضمن توضیح موارد مهم قانون اصلاح نظام تحصیلی این کشور، تصریح کرد: در نظام جدید آموزشی، کودکان ترکمنستان از سن شش سالگی تحصیلات ابتدایی را آغاز کرده و مدت زمان تحصیلات ابتدایی چهار سال،‌ تحصیلات عمومی شش سال و دبیرستان 2 سال خواهد بود.

«گلشات محمداف» وزیر آموزش و پرورش ترکمنستان افزود: بر طبق اصلاحات نظام آموزشی مدت زمان دبیرستان در ترکمنستان 2 سال و در رشته‏‌های مختلف و بر اساس انتخاب دانش‌‏آموز خواهد بود.

اصلاحات نظام تحصیلی همگانی در کشور ترکمنستان با جمیعت بیش از 6 میلیون نفر، در حالی است که آموزش ابتدایی در مدارس این کشور قبلا از هفت سالگی شروع می‏‌شد و برای تمام افراد به صورت اجباری و رایگان و 10 ساله بود.



ارتقاء سطح آموزش و پرورش یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دولت قربانقلی بردی‌‌محمداف از نخستین روزهای انتخاب وی به سمت ریاست جمهوری این کشور بود.

به این تریب در سال 2007 میلادی وی در فرمانی نظام آموزشی همگانی که قبل از سال 2007 میلادی 9 ساله بود را یک سال دیگر افزایش داد و مدت زمان تحصیلات در دانشگاه‏‌ها را نیز از 4 سال به 5 سال تغییر داد.

ساخت ساختمان‏‌های مهد کودک، مدارس و دانشگاه‏‌های جدید در سراسر ترکمنستان و تجهیز آنها با مدرن‌ترین دستگاه‌‏های آموزشی بویژه تخته مولتی مدیا و اتصال آنها به شبکه اینترنت، افزایش حقوق معلمان و اساتید و اجازه تحصیل در کشورهای خارجی به دانشجویان این کشور از دیگر اقدامات دولت ترکمنستان است که در مدت 4 سال گذشته آغاز شده و این روند در حال حاضر نیز ادامه دارد.

















10-1-دانشگاه ها
10-2-مدارس ,آموزش عمومي ,سطح سواد
10-3-توليد علم
10-4-نانوتکنولوژي
10-5-هوا و فضا
10-6-پزشکي
10-7-هسته اي
10-8-رايانه و نرم افزار
10-9-زمين شناسي و زيست شناسي
10-10-المپياد هاي علمي
10-11-دانشمندان
10-12-اختراعات و اکتشافات
10-13-اساتيد دانشگاه ها
10-14-دستاورد هاي علمي


11-پزشکي و سلامت
تفاهم نامه همکاری های بخش سلامت جمهوری اسلامی ایران و ترکمنستان توسط وزرای بهداشت 2 کشور و در حضور روسای جمهور این دو کشور در سعد آباد به امضا رسید.

به گزارش وب دا؛ این تفاهم نامه که صبح امروز امضا شده درخصوص توسعه و تعمیق همکاری های فیمابین در زمینه های بهداشت، درمان، آموزش و ایجاد دانشگاه مشترک در عشق آباد، همکاری های پژوهشی، همکاری در حوزه دارو و سرمایه گذاری مشترک در صنایع دارویی، از جمله موضوعات توافق شده دو کشور در چارچوب برنامه های سازمان همکاری های اقتصادی (اکو) می باشد.

11-1-سلامت عمومي و واکسينه
11-2-خدمات درماني و بيمه
11-3-بيمارستان ها و مراکز درماني
11-4-پزشکان


12-راه و ترابري
مجوز مسافرت وزیر راه و ترابری به کشور ترکمنستان با هواپیمای اختصاصی
مجوز ‌مسافرت وزیر راه و ترابری به کشور
ترکمنستان با هواپیمای اختصاصی

شماره : .55071ت27965‌ه‍

‌تاریخ : 1381.11.09
‌وزارت راه و ترابری
‌هیأت وزیران در جلسه مورخ 1381.11.6 بنا به پیشنهاد وزارت راه و ترابری و به
استناد ماده (31) قانون‌تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت - مصوب 1380- تصویب نمود:
‌مسافرت وزیر راه و ترابری به کشور ترکمنستان با هواپیمای اختصاصی مجاز است.
‌محمدرضا عارف - معاون اول رییس‌جمهور عارف


12-1-راه آهن
12-2-فرودگاه(داخلي و خاجي)
12-3-راه هاي زميني
12-4-راه هاي دريايي

مناطق دیدنی کشور ترکمنستان
نیسا (nisa turkmenistan)














بنای تاریخی بی طرفی (monument of neutrality)
















موزه تاریخ ملی عشق آباد (ashgabat national museum of history)

































موزه فرش ترکمن (turkmen carpet museum)

















تپه مردنی (gonur tepe)






کاخ راخیت (rukhiyet palace)