گروه نرم افزاری آسمان






اهر


فهرست:


۱-نام گذاری
۲-پیشینه تاریخی
۳-معماری و بافت
۴-اطلاعات جغرافیا
۵-مردم و جمعیت شناسی
۶-بزرگان
۷-اماکن تاریخی و تفریحی
۸-حمل و نقل
۹-رسانه‌ها
۱0-ورزش و مسابقات
۱1-اقتصاد و صنعت
12-سیاست

توضیحات


1-نام گذاری

در اوایل قرن نوزدهم میلادی، جیمز موریر، دیپلمات انگلیسی ومؤلف "ماجراهای حاجی بابای اصفهانی در باره نام اهر چنین می‌نویسد، "بنظر میاید اهر کاندید خوبی است برای محل شهر تاریخی "هارا"، یکی از سه شهری که بر طبق نوشته تورات پادشاه آشور، تیلگته پیلنسر (Tilgath Pilneser)، افراد قبایل ربنیت (Reubenites)، گادیت (Gadites) و مناشه (Manasseh) را به آنجا تبعید کرد نظریه موریر توسط برخی تاریخنگاران غربی پذیرفته شده است


1-1-محل و نقشه
ا
َهَرْ یکی از شهرهای شمالی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان اهر است
اهر بزرگ‌ترین شهر منطقه ارسباران است و تا پیش از انقلاب اسلامی به عنوان مرکز این منطقه شناخته می‌شد.
1-2-استان یا ایالت
این شهر در استان اذربایجان شرقی واقع شده است.

1-3-کشور

این شهر در کشور ایران واقع شده است
2-پیشینه تاریخی

در کوههای اطراف اهر بازمانده‌های زیادی مربوط به دوره پیش از اسلام، مخصوصا زمان ساسانیان، پیدا شده است. از اواخر قرن دوم هجری تا سال ۲۲۲ (۸۳۷ میلادی) اهر در محدوده قلمرو جاودان و بابک خرمدین قرار می‌گرفت. در قرن سوم، اهر مرکز ناحیه میمذ (Mīmaḏ) بود. در سال ۹۴۵ (میلادی)، اهر شهری آبادان گزارش شده است. در اواخر قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم اهر پایتخت حکمرانان سلسله پیشتکین (Pīškīn) بود. یاقوت حموی هشتصد سال پیش اهر را اینگونه توصیف می‌کند، اهر، علیرغم وسعت کمش، اقتصاد شکوفایی دارد. این شهر بین تبریز و اردبیل قرار گرفته و توسط امیری به نام "ابن پشتگین" اداره می‌شود. اهر فقهای بزرگی پرورده است. دو روز راه آن را از "وراوی"، دیگر شهر بزرگ این دیار جدا می‌کند. من شخصی بس آگاه از آذربایجان با نام الهجان المنشی را، که صاحب چند رساله بود، می‌شناختم. او در نوشته‌هایش اهر را "اهریج" می‌نوشت، و بر این اساس فکر می‌کنم نام اولیه همان "اهریج" باشد
در دوره ایلخانان مغول، اهر استراحت گاه تابستانی ایلخانها بود (در اکتبر ۱۲۸۴ خواجه شمس الدین محمد جوینی در اهر اعدام شد). به نظر می‌آید که در طی یک و نیم قرن بعد از یاقوت حموی اهر اهمیت خود را در دوران مغولها از دست داد حمدالله مستوفی در نیمه قرن هشتم هجری چنین می‌نویسد، اهر شهرکی کوچک و هوایش سرد است و آبش از رودی که بدانجا منسوب است از جبال اشکنبر بر می‌خیزد و از عیون و قنوات نیز آب دارد. حاصلش قلعه و اندک میوه بود و مردمانش شافعی مذهب اند و حقوق دیوانیش بتمغا مقرر است و غرب ده هزار دینار حاصل دارد و ولایتش غریب بیست پاره دیه بود و غرب پنج هزار دینار قرب دارد جالب است در مقام مقایسه بدانیم که باز به گفته مستوفی در همان زمان حقوق دیوانی مردانقم، را که امروزه روستایی متوسط است، هشت هزار و پانصد دینار قید کرده است
در زمان صفویان اهر توجه پادشاهان را جلب کرد چرا که قبر شیخ شهاب الدین (مرشد شیخ صفی الدین) در آنجا قرار داشت. برای مثال شاه عباس بزرگ دو بار در سالهای ۱۶۰۵ و ۱۶۱۱ از شهر دیدن کرد. در دوره قاجاریان اهر توسط شاهزدگان قاجار اداره می‌شد
عباس میرزا برای مدتی این اهر را مرکز فرماندهی خود علیه روسها قرار داد. در آن زمان عشایر ارسباران قسمت عمده‌ای از جنگاوران قشون ایران را تامین می‌کردند اهر در طی‌جنگ به شدت آسیب دید. مسافرین فرنگی که در دوره بین ۱۸۳۷-۱۸۴۳ اهر را دیده‌اند آن را "شهری در وضعی اسفبار" وصف کرده‌اند. بر اساس برداشت آنها، شاهزادگان قاجار، که به عنوان حکمران قره داغ به شهر اعزام می‌شدند، به این فکر بودند که جیبشان را قبل از پایان ماموریت پر کنند
اهر یکی از کانون‌های جنبش مشروطه ایران بود. چرا که عشایر ارسباران در مناقشات مسلحانه جنبش درگیر شده بودند؛ فرماندهی نیروهای انقلابی و ضدّ-انقلابی به ترتیب بر عهد دو قره داغی، یعنیستار خان و رحیم خان چلبیانلو بود. بعد از برقراری پادشاهی دودمان پهلوی افول اهر شروع شد. شاهان پهلوی با تاکید بر آریاگرایی زمینه یک‌جانشینی اجباری عشایر را فراهم کرده و بدینسان به اقتصاد ناحیه ضربات مهلکی زدند. بالاخره، رضا شاه با تغییر دادن نام تاریخی قره داغ به ارسباران سعی کرد هویت تاریخی منطقه را منهدم کند


2-1-در اسطوره‌ها و روایات و قبل از تاریخ


2-1-پیش از اسلام(ایلامیان,ماد ها,هخامنشیان,سلوکیان,اشکانیان)


2-3-حمله اعراب به ایران(خلفای راشدین,بنی امیه,بنی عباس)


2-4-استقلال دوباره ایران(طاهریان,سامانیان,غزنویان,آل بویه,آل غور,صفاریان,سلجوقیان,خوارزم شاهیان)


2-5-حمله مغول ها به ایران(گورکانیان,ملوک الطوایف)


2-6-صفویه,زندیه,افشاریه,قاجاریه,پهلوی


3-معماری و بافت


3-1-سبک ساختمان ها


3-2-محله ها و تقسیمات
• بخش مرکزی
o دهستان آذغان
o دهستان اوچ هاچا
o دهستان
o بزکش
o دهستان قشلاق
o دهستان گویجه بل
o دهستان ورگهان
o شهر: اهر
o دوشتور
روستاها
• نقاره کوب قدیم
• زنجیربلاغ
• پیره یوسفان
• خرم‌آباد
• وردین
• قراجه
• کلهر
• کقالق
• کرداحمدعلیا
• کرداحمدسفلا
• کاشان
• گوموش آباد
• ساتی
• وینق
• آئینه‌لو
• حسن‌آباد
• دیزمار
• ریحان
• دیزبین
• وجنی
• آذغان
• کسانق
• زنگ ملک
• نهار
• تازه کند مَسقران
• قلندر
• مَسقران
• جاجان
• ابیللو
• گلوجه
• ابریق
• سیه دولان
• شیربت
• باباجان
• سامبران
• خونیق
• وجنی
• علی‌آباد
• دامن آباد
• گونجیک
• زنجیر بلاغ
• جوبند
• اشدلق
• یخفروزان
• خونیق
• شیشه
• زنداباد
• زگليك سفلي
• زگليك عليا
• سیدلر



3-3-پل ها


3-4-فروشگاه ها


3-5-هتل ها و مسافر خانه ها


3-6-مراکز درمانی و بیمارستان ها


3-7-اماکن مذهبی(معابد,مساجد,کلیسا ها وکنیسه ها...)



3-8-مراکز آموزشی(مدارس,حوزه علمیه,دانشگاه هاو...)


3-9-قنات ها و چشمه ها


3-10-استخر ها


3-11-رستوران ها


3-12-بازار ها و مراکز خرید


4-اطلاعات جغرافیا
ارتفاع از سطح دریا ۱۳۶۰ متر
پیش‌شماره تلفنی
41
۳۸°۲۸′۳۹″ شمالی ۴۷°۰۴′۱۲″ شرقی

4-1-آب و هوا
از لحاظ تغییرات آب و هوایی، بیشینه دمای اهر در فصل تابستان ۳۴ درجه سانتی‌گراد بالای صفر و کمینه دمای آن در فصل زمستان ۲۷ درجه سانتی‌گراد زیر صفر است؛ همچنین میانگین بارش سالانه اهر ۳۱۰ میلی‌متر گزارش شده‌است

4-2-جلگه ها


4-3-رود ها
رودخانه کیچیک‌چای از داخل، اهرچای از جنوب و علیرضاچای و رنگول‌چای از غرب اهر می‌گذرند

4-4-کوه ها و رشته کوه ها
این شهر در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده و کوه‌های شیور در شمال شرق، بزکش در جنوب و قاشقاداغ در جنوب شرق آن قرار گرفته‌است.
کوه سبلان در نزدیکی اهر قرار دارد



..
4-5-تالاب ها


4-6-دریاچه ها


4-7-سد ها
سد ستارخان اهر، در ۱۵ کیلومتری غرب شهر، این رود خانه بسته شده است.



.
4-8-زیست بوم ها


4-9-آلودگی محیط


5-مردم و جمعیت شناسی


5-1-اقوام
همه گوران‌ها در اصل متعلق به طایفه شاملو هستند. این طایفه یکی از ارکان عمده قزلباش‌ها در عهد شاه اسماعیل بود.

5-2-زبان
زبان گفتاری مردم زبان ترکی آذربایجانی است که متعلق به شاخه غربی گره جنوبی - غربی (اغوز) خانواده زبان‌های ترکی می‌باشد اغلب مردم، بعلاوه، با زبان فارسی آشنایی دارند.


5-3-دین
اکثریت مردم پیرو مذهب شیعه دوازده‌امامی هستند. تعداد قابل توجّهی از اهالی پیروان اهل حق (گوران در زبان آذری) هستند

5-4-فرهنگ


5-5-جمعیت
این شهر، با جمعیّت ۹۲٬۷۸۲ نفر به عنوان پنجمین شهر پرجمعیت استان محسوب می‌گردد.
دینامیک جمعیتی در دوران اخیر
در آغاز جنگهای روسیه - ایران بخش مهمی از مردم قره داغ زندگی عشایری داشتند. آن زمان، اهر به عنوان مرکز ناحیه ۳۵۰۰ نفر جمیعت داشت در میانه‌های دهه ۱۸۳۰ جمعیّت شهر در بین ۵ تا ۶ هزار نفر و تعداد خانه‌ها ۶۰۰ واحد تخمین زده شده‌اند جمعیّت در سال ۱۳۳۵ به۱۹۸۱۶ نفر رسیده بود علیرغم افزایش چهار و نیم برابری جمعیت در ۶۰ سال گذشته اهر شکوه پیشین خود را هیچگاه باز نیافت.

5-6-آداب و رسوم


8-7-غذا ها محلی


8-8-سوغات ها



6-بزرگان

• محمود آخوندی یکی از مشاهیر حقوق و نخستین پروفسور حقوقی ایران است.
بشیر آمر یکی از مشاهیر ادبیات ، تاریخ و از نوادگان شاهزاده عباس میرزا نائب السلطنه ایران بود. ایشان فارغ التحصیل دانشگاه تبریز و بعنوان معاون وقت آموزش و پرورش منطقه ارسباران خدمت می نمود .اشعار بسیار زیبایی از ایشان به زبان فارسی و ترکی آذربایجانی موجود است . منزل مسکونی ایشان در شهر اهر بعنوان یکی از مراکز تصمیم گیری جنگ های ایران - روس ماندگارمی باشد



6-1-دانشمندان



6-2-معماران


6-3-نویسندگان
علیرضا مدقالچی ریاضی‌دان، مترجم، نویسنده و استاد دانشگاه خوارزمی است. وی در سال ۱۳۸۹ به عنوان چهره ماندگار رشته ریاضیات معرفی شد



6-4-شاعران
• عباس اسلامی متخلص به بارز شاعر معاصر ترک‌زبان ایرانی بود.


6-5-استادان و معلمان
ابراهیم بابائی: پروفسور ابراهیم بابائی براساس داده‌های منتشر شده پایگاه بین‌المللی(ISI)، در زمره یک درصد برتر دانشمندان و نخبگان علمی جهان قرار دارند. از ایشان در مجلات معتبر و کنفرانسها بیش از 300 مقاله به چاپ رسیده است. هم چنین بیش از 15 اختراع از ایشان به ثبت رسیده است . این پژوهشگر جوان اهری هم اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز میباشند و با مرتبه علمی استادی (پروفسوری) مشغول به فعالیت علمی و پژوهشی در این دانشگاه میباشند


6-6-سیاست مداران
استوار ساقی به مدت ده سال (۱۳۵۲ ـ ۱۳۴۲) رئیس زندان قزل‌قلعه بود. او نمونه‌ای از یک نظامی وظیفه شناس، و در عین حال لوطی و عیار، بود. ساقی پس از پیروزی انقلاب اسلامی دستگیر و زندانی شد اما عده زیادی از زندانیان سیاسی و در رأس آنها آیت‌الله طالقانی با ارسال نامه‌ای به دادگاه انقلاب و توضیح ملایمت و مدارای ساقی نسبت به زندانیان در زندانهای شاه، باعث تبرئه و آزادی او شدند


6-7-پزشکان و دکتران
قاسم خان اهری نخستین چشم‌پزشک ایران چندین دوره به عنوان نماینده اهر در مجلس شورای ملی اننخاب شد. او در سال ۱۳۲۸ در اولین دوره مجلس سنا به عنوان سناتور آذربایجان انتخاب شد.
• دکتر حسن اهری ايشان به همراه دکتر محمد قريب پايه گذار طب نوين اطفال در ايران از بنيانگذاران بيمارستان مرکز طبی کودکان و اولين رئيس بيمارستان بود. از ديگر فعاليتهای علمی و ارزشمند ايشان انتشار اولين مجله علمی بيماريهای کودکان در ايران به زبان انگليسی و فارسی بود. انتشار اين نشريه که همزمان با افتتاح بيمارستان آغاز شد تا 3 سال ادامه يافت و وی تا پايان حيات خود به عنوان مدير مسئول اين نشريه فعاليت نمود.
6-8-نوازندگان
این شعر مطلع آوازی است که عاشق علعسگر بعنوان دستور العملی در ضروریات رفتاری یک عاشیق سروده است موسیقی عاشیقی، در فرم کنونی، یادگار شاه اسماعیل صفوی است این موسیقی، علیرغم سیاست‌های مرکز گرایانه و آسیمالسیون فرهنگی زمان رضا شاه، در منطقه ارسباران به بقای خود ادامه داد و در حال حاضر یکی از ستونهای فرهنگی مردم آذری بشمار میاید. نقش اهالی اهر در اشاعه موسیقی عاشیقی در چند دهه اخیر قابل توجه است؛ نخستین کلاس آموزش موسیقی عاشیقی در تبریز توسط عاشق عمران حیدری، متولد اهر، دایر شد.

6-9-خوانندگان


6-10-بازیگران


6-11-ورزشکاران


6-12-روزنامه نگاران



6-13-نویسندگان


6-14-روحانیون ,علماء و افراد مذهبی


7-اماکن تاریخی و تفریحی
اهر کمتر از دیدگاه گردشگری مورد توجه قرار گرفته است. برای مثال، در یک کتاب گردشگری غربی چنین نوشته شده است، "قرار گرفته در جلگه‌های مرتفع بادخیز بین تبریز و کلیبر، اهر ارزش یک توقف ده دقیقه‌ای، برای دیدن مقبره شیخ شهاب، را دارد. قابل توجه آنکه در گذشته‌های دور تر مسافرین فرنگی توصیفات بهتری از دیدنیهای شهر و محیط اطراف ارائه داده بودند تارنمای "اهر وصال"، مکان‌های دیدنی
شهر را به قرار زیر معرفی کرده است
• آرامگاه شیخ شهاب‌الدین اهری از عارفان سده هفتم هجری در پارک شیخ شهاب‌الدین شهر اهر قرار گرفته‌است. این مجموعه شامل ساختمان‌های خود خانقاه، مسجد، ایوانی بلند، مناره‌ها، و تعدادی غرفه است. پیشینه این بنا که با شیوه اسلامی ساخته شده، به دوره شاه عباس یکم صفوی می‌رسد؛ البته برخی از بخش‌های تاریخی آن به پیش از این دوره و به طور عمده به دوره ایلخانان مربوط می‌شود. این خانقاه از سال ۱۳۷۴ به موزه ادب و عرفان تبدیل شده است که تنها موزه عرفان در ایران است.


• خانه تاریخی قاسم خان اهری از خانه‌های تاریخی اهر است که در خیابان حزب‌الله این شهر قرار گرفته‌است. این بنا از اتاق‌ها، سرسرا و نورگیرهای مختلفی شکل گرفته‌است. در سال ۱۳۸۴ خورشیدی، پارک قاسم اهری در جوار خانه تاریخی مذکور احداث شده‌است.
• خانه بشیر آمر از نوادگان پسری عباس میرزا از خانه‌های تاریخی اهر است که در خیابان شیخ شهاب الدین اهری قرار گرفته‌است. این بنا از اتاق‌ها، اندرونی، زیرزمین، یخچال، سرسرا و فضاهای دیگری شکل گرفته‌است، قدمت این خانه به بیش از ۱۱۰ سال می‌رسد مساحت این ملک ۱۲۰۰ متر مربع و اعیانی آن بیش از ۹۵۰ متر مربع می باشداز معماری خانه نمای سه طبقه آن از پشت ساختمان و دوطبقه آن از مقابل است در ضمن آجر بکار رفته در ساختمان این بنا در حیاط و کوره‌ای که در زیر حوض بزرگ حیاط قراردارد بعمل آمده‌است. در روایات تاریخی این شهر آمده که این بنا بر روی یکی از ۵ قلعه ماد در دوران باستان ساخته شده‌است. در حال حاضر این ملک تحت تملک فرزندان ایشان قراردارد. در پی زمین لرزه ۲۱ مرداد ۱۳۹۱ بخشی از این ملک دچار تخریب گردید.



.



.
7-1-قصر ها


7-2-قلعه ها


7-3-دروازه ها


7-4-موزه ها


7-5-باغ ها


7-6-پارک ها


7-7-بازار ها
بازار اهر از شاخه‌های مختلفی تشکیل یافته و دارای ۴ بخش اصلی به نام‌های بازار جعفرقلی‌خان، بازار کفاشان، بازار نصیربیگ و راسته‌بازار است. این بازار در زمان رشیدالملک، حکمران وقت ارسباران مرمت شده‌است.



.
7-8-آبشار ها


7-9-جنگل ها


7-10-سایر اماکن دیدینی
از نقاط دیدنی آن می‌شود به بازار قدیمی شهر اهر و آرامگاه شیخ شهاب الدین اهری اشاره کرد



.



.



8-حمل و نقل


8-1-بزرگ راه ها


8-2-پایانه ها


8-3-فرود گاه ها


8-4-تاکسی رانی


8-5-اتوبوس داخل شهر


8-5-مترو


8-7-راه آهن


9-رسانه ها


9-1-صدا و سیما


9-2-رادیو


9-3-مخابرات
کلیه روستاهای بالای ۲۰ خانوار شهرستان اهر از امکان ارتباطات تلفن راه دور، بین‌الملل و تلفن خانگی بهره‌مند هستند.

9-4-نشریات


9-5-تلفن همراه


9-6-اینترنت


9-7-سالن های همایش


10-ورزش و مسابقات


10-1-تیم های ورزشی

10-2-سالن ها و مکان های ورزش

10-3-مسابقات بین المللی



11-اقتصاد و صنعت
تا قبل از انقلاب سفید، که نقشی عمده در فروپاشی نهایی ساختار ایلی ایران داشت، اهر مرکز اقتصادی قره داغ بود .ایلات کوچ نشین تولیدات خود را در بازار اهر با محصولات روستاییان ناحیه و کالاهای شهری مبادله می‌کردند. ذغال چوب تولیدی جنگلهای ارسباران با کاروانهای قاطر به اهر حمل شده و از آنجا به تبریز فرستاده می‌شد. بعلاوه بازار اهر مرکزی بود برای توزیع قالی قره داغ. معلم‌های ناحیه عموما از اهالی اهر بودند. استقرار عشایر، تخلیه جمعیتی روستاها، رواج سوختهای فسیلی، و تغییر الگوی مصرف به اقتصاد اهر ضربه زد.



.
11-1-کارخانه ها


11-2-محصولات کشاورزی


11-3-محصولات دام و طیور


11-4-گردشگری


11-5-تولید انرژی


11-6-منابع و ذخایر معدنی


11-7-صنایع دستی
کشاورزی و دامداری دو قطب اقتصادی و تولیدی در این منطقه می‌باشد در کنار آن باغداری، دامپروری و زنبورداری نیز صورت می‌گیرد. فرش‌بافی، ورنی‌بافی، جاجیم‌بافی، گلیم‌بافی در روستاها و در بین عشایر رواج دارد.



.
12-سیاست


12-1-وقایع مهم سیاسی


12-2-ادارات و اماکن سیاسی