گروه نرم افزاری آسمان






کلیبر


فهرست:


۱-نام گذاری
۲-پیشینه تاریخی
۳-معماری و بافت
۴-اطلاعات جغرافیا
۵-مردم و جمعیت شناسی
۶-بزرگان
۷-اماکن تاریخی و تفریحی
۸-حمل و نقل
۹-رسانه‌ها
۱0-ورزش و مسابقات
۱1-اقتصاد و صنعت
12-سیاست

توضیحات


1-نام گذاری.

1-1-محل و نقشه
این شهر در ۶۳ کیلومتری شمال غرب اهر، ۲۱۰ کیلومتری شمال شرق تبریز و ۸۱۲ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شده‌است. کلیبر دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است و سراسر پیرامون این شهر را جنگل‌های تنک و مراتع پوشانیده‌است. شهر، بعلت نزدیک بودن به قلعه بابک و قرار گرفتن در کانون ذخیره‌گاه زیست‌کره منطقه ارسباران، در دهه اخیر از نظر گردشگری توسعه چشمگیری یافته است.

1-2-استان یا ایالت
این شهر در استان آذربایجان شرقی واقع شده است.
1-3-کشور
این شهر در کشور ایران واقع شده است
2-پیشینه تاریخی
شهرستان کلیبر یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است. طبق قرأین، شهرستان با منطقه تاریخی بَذّ (البَذّ؛ مثنی : بذّین /البذین ) ـ نیز بَد ـ منطبق است ابن حوقل در سال ۳۶۷ هجری از کلیبر دیدن کرده و می‌نویسد، "سیاه کویه (قره داغ) کوهی بس بزرگ است و مردم آنجا به سیصد زبان تکلم دارند. در سراسر آن باغ‌ها و گل‌ها و آبراهه‌ها و نیز فلاحان دیده می‌شوند. سرزمینی پر برکت و حاصلخیز است، چنانکه میوه‌های آن هدر رود و خوردن آن رایگان است. در این ناحیه همیشه ابر است و آفتاب کمتر می‌تابد
کلیبر، که در نوشته‌های وقایع نگاران اسلامی تحت عنوان بذ یا بذین شناخته میشود، پایگاه بابک خرمدین بود. او در سال ۸۱۶ میلادی علیه خلافت اسلامی قیام کرد و در سال ۸۳۶ میلادی از افشین شکست خورد و کلیبر به دست اعراب افتاد. حوادث دوران مقاومت دو دهه‌ای بابک کلیبر را در کانون توجه مورخین مسلمان قرار داد..
2-1-در اسطوره‌ها و روایات و قبل از تاریخ


2-1-پیش از اسلام(ایلامیان,ماد ها,هخامنشیان,سلوکیان,اشکانیان)


2-3-حمله اعراب به ایران(خلفای راشدین,بنی امیه,بنی عباس)


2-4-استقلال دوباره ایران(طاهریان,سامانیان,غزنویان,آل بویه,آل غور,صفاریان,سلجوقیان,خوارزم شاهیان)



2-5-حمله مغول ها به ایران(گورکانیان,ملوک الطوایف)


2-6-صفویه,زندیه,افشاریه,قاجاریه,پهلوی

3-معماری و بافت


3-1-سبک ساختمان ها


3-2-محله ها و تقسیمات
• بخش مرکزی شهرستان کلیبر
o دهستان پیغان چایی
o دهستان مولان
o دهستان میشه پاره
o دهستان ییلاق
o دهستان چایکندی
o دهستان کلی قوزی
شهرها: کلیبر

o بخش آبش‌احمد
o دهستان آبش‌احمد
o دهستان سیدان
o دهستان قشلاق



.



.







.



..
3-3-پل ها


3-4-فروشگاه ها


3-5-هتل ها و مسافر خانه ها


3-6-مراکز درمانی و بیمارستان ها


3-7-اماکن مذهبی(معابد,مساجد,کلیسا ها وکنیسه ها...)
• مسجد جامع کلیبر: مسجد جامع کلیبر در مرکز شهر قرار دارد . طول بنا ۵۰ متر عرض آن ۳۰ متر می باشد مسجد دارای گنبدی بزرگ است که در گذشته مناره ای به ارتفاع ۴۵ متر و قطر ۱۷ متر داشته که تا سال ۱۳۳۰ شمسی پابرجا بوده . این مناره به علت بمباران روس ها در شهریور ۱۳۲۰ آسیب دیده و در سال ۱۳۳۰ فرو ریخته است .
• مقبره شاه قاسم: در 10 کیلومتری آبش احمد ودر 100 کیلومتری تپه معروف نادری و در 50 کیلومتری شهرستان کلیبر و نزدیکیهای روستای خالان و پیره لر واقع شده است .میگویند برادر امام هشتم ما ،امام رضا (ع) بوده و برای تبلیغ دین آمده بود.




3-8-مراکز آموزشی(مدارس,حوزه علمیه,دانشگاه هاو...)


3-9-قنات ها و چشمه ها


3-10-استخر ها


3-11-رستوران ها


3-12-بازار ها و مراکز خرید


4-اطلاعات جغرافیا
شهرستان کلیبر با ۳٫۷۰۲ کیلومتر مربع مساحت در ناحیه شمال شرقی استان آذربایجان شرقی واقع شده‌است. این شهرستان از سمت جنوب با شهرستان‌های اهر و ورزقان و از سمت غرب با شهرستان جلفا هم مرز است.
ارتفاعات مهم و پستی و بلندی ها : از لحاظ پستی و بلندي اين شهرستان منطقه اي کوهستاني بوده و رشته كوه اصلي آن با نام قره داغ داراي قلل متعدد با ارتفاعات متفاوت باشد بيشتر قلل اين رشته كوه در دو شهر اهر – كليبر واقع شده و تنها قله سايگرم با ارتفاع 2750 متر در اين شهرستان قرار دارد. قلل ديگر مانند گشت سر (2940 متر) قاضي بلاغ (2700 متر)، شيور (2652 متر)، سارپارق (2860 متر) و زينقالو (2900 متر) در دو شهرستان اهر و كليبر استقرار يافته اند
4-1-آب و هوا
کلیبر دارای آب و هوای معتدل کوهستانی بوده و سراسر منطقه را جنگل‌های تنک و مراتع سرسبز پوشانیده و محل ییلاق عشایر دشت مغان و ارسباران قره داغ می‌باشد. این شهرستان تحت تأثیر آب و هوای خزری بوده و اغلب اوقات کوهستان هاای مرتفع را مه غلیظ می‌پوشاند. رود ارس از شمال آن می‌گذرد.

4-2-جلگه ها


4-3-رود ها
رود کلیبر چایی



.

4-4-کوه ها و رشته کوه ها



.

4-5-تالاب ها


4-6-دریاچه ها


4-7-سد ها


4-8-زیست بوم ها


4-9-آلودگی محیط


5-مردم و جمعیت شناسی


5-1-اقوام



5-2-زبان
زبان گفتاری مردم ترکی است که متعلق به شاخه غربی گره جنوبی - غربی (اغوز) خانواده زبان‌های ترکی می‌باشد


5-3-دین
اکثریت مردم پیرو مذهب شیعه دوازده‌امامی هستند. تعداد قابل توجّهی از اهالی پیروان اهل حق گوران در زبان آذری هستند. همه گوران‌ها در اصل متعلق به طایفه شاملو هستند. این طایفه یکی از ارکان عمده قزلباش‌ها در عهد شاه اسماعیل بود.

5-4-فرهنگ


5-5-جمعیت
جمعیت این شهرستان ۸۹٫۶۹۸ نفر (سرشماری سال ۱۳۸۵خ.) و مرکز آن شهر کلیبر است.

5-6-آداب و رسوم

8-7-غذا ها محلی


8-8-سوغات ها
زغال اخته



.
6-بزرگان



6-1-دانشمندان



6-2-معماران


6-3-نویسندگان




6-4-شاعران
• خسرو سرتیپی شاعر معروفی‌ است. او در ترویج فرهنگ مردم منطقه نقشی اساسی‌ داشته است . از کارهای اساسی‌ او شناساندن شاعر معروف ارسباران، سید ابوالقاسم نباتی, بود.


6-5-استادان و معلمان



6-6-سیاست مداران
از دیگر اشخاص معروف و برجسته این شهر میتوان به سرتیپ پاسدار حاج علی حسینی اشاره کرد. وی سابقه جانشینی فرماندهی کل سپاه شهرستان کلیبر را در کارنامه خود دارد. تقریبا وی را همه مردم کلیبر و روستاهای اطراف آن می شناسند
• اسدلله خان محمد خانلوعشایری فرزند عبدالله خان، رئیس ایل محمد خانلو، آخرین نماینده کلیبر در مجلس شورای ملی بودو به علت وابستگی به رژیم شاه اموالش مصادره شد و خود نیز مدتی را در زندان گذراند.

6-7-پزشکان و دکتران

6-8-نوازندگان

6-9-خوانندگان
• عاشق علی‌ کلیبرلی یکی‌ از معروفترین عاشیقهای قرن نوزدهم است که ماجراهای زندگی‌ او یکی‌ از مهمترین داستانهای فولکوریک عاشیقی می‌باشد. عاشق حسین جوان یکی از سرشناسترین عاشیقهای قرن بیستم متولد آتی‌کندی است. عنصر رئالیسم با تاکید بر عشق زمینی در آثاراو برجسته است. یکی از آوازهای او با با تیتر " کیمین اولاجاقسان یاری، بخته ور؟ معروف دوستداران موسیقی عاشقی است. آواز دیگر او، با مطلع دونیا قرار توتوب ساکین اولاندان -- چوخ بلالر چکیب باشین قاراداغ، توصیف مجملی از ارسباران در زمینه‌ای حماسی است. عاشیق رحیم نظری، عضو هئیت مؤسسین انجمن صنفی ایفاگران موسیقی استان آذربایجان شرقی، متولد نوجه‌ده علیا در حومه کلیبر است

6-10-بازیگران
• علیرضا غضنفری متولد 1354 کلیبر، چهرۀ ماندگار کشور که در تاریخ 17 آبان 1391 در مرکز همایش‌های سازمان صدا و سیما به عنوان نام‌آور سازندگی جمهوری اسلامی ایران همراه با 52 مدیر برتر و برگزیده از سراسر کشور تجلیل شد، مرد اول تجارت الکترونیکی ایران، مدرس و مربی تجارت الکترونیکی . وی عضو هیأت مدیرۀ نظام صنفی رایانه‌ای استان آذربایجان شرقی است و بیش از 300 برنامۀ رادیویی و تلویزیونی به عنوان کارشناس حضور داشته است.

6-11-ورزشکاران


6-12-روزنامه نگاران



6-13-نویسندگان


6-14-روحانیون ,علماء و افراد مذهبی


7-اماکن تاریخی و تفریحی
• قلعه بابک در این ناحیه قرار دارد. این قلعه که به نام‌های <دژ بابک>، <بذ و قلعه جمهور> هم معروف است، دژ و مقر سردار تاریخی ایران، بابک خرم‌دین بوده‌است. این قلعه در نزدیکی شهر کلیبر در شمال شرق استان آذربایجان شرقی قرار دارد.
• قلعه پشتو یکی از آثار تاریخی بخش هوراند از شهرستان کلیبر، قلعه پشتو یا پشتاب است که بر بلندترین کوه بین روستاهای پشتاب و کوجان قرار گرفته است. قلعه در كوهستانی‌ به ارتفاع بيش از 3000 متر بنا شده است. از این قلعه که شبیه قلعه بابک و شاید همزمان با آن بوده است به هنگام نبرد با اعراب حاکم بر منطقه استفاده نظامی می‌شده است
• قلعه پیغام: این قلعه در ۱۰ کیلومتری جنوب کلیبر در نزدیکی روستای پیغام بر بالای کوهی که از سه طرف آن پرتگاه است و رود کلیبر از پای این کوه می‌گذرد قرار گرفته است . از ساختمانهای قلعه و دیوار آن آثار کمی باقی‌مانده است و حفاران و دزدان آثار باستانی همه چیز را تخریب کرده‌اند .مصالح به کار رفته در برج باروها و سیستم نگهداری آی و آب انبار مشابه قلعه بذ و قلعه آوارسین می باشد . باستان شناسان تاریخ این قلعه را به دوران قبل از اسلام و اشکانیان نسبت داده‌اند .این قلعه بر تمامی راههای ورودی و خروجی شهر تسلط داشته و تنها راه قدیم و جدید از کنار آن می‌گذرد .همان طور که از اسم این قلعه بر می آید وظیفه آن نگهبانی در درب ورودی شهر باستانی بَر یا کلیبر کنونی بوده است.
قلعه بابک، بنا شده در بالای کوهی به ارتفاع ۲۳۰۰ متر، در حدود سه‌ کیلومتر از شهر قرار دارد. قلعه از زمان ساسانیان ساخته شده و نام خود را از اسم بابک خرمدین، رهبر مقابله با مهاجمین عرب تا سال ۸۹۳ میلادی، گرفته است


7-1-قصر ها


7-2-قلعه ها
قلعه بابک



.

7-3-دروازه ها


7-4-موزه ها


7-5-باغ ها


7-6-پارک ها


7-7-بازار ها


7-8-آبشار ها


7-9-جنگل ها


7-10-سایر اماکن دیدینی





8-حمل و نقل


8-1-بزرگ راه ها


8-2-پایانه ها


8-3-فرود گاه ها


8-4-تاکسی رانی


8-5-اتوبوس داخل شهر


8-5-مترو


8-7-راه آهن


9-رسانه ها


9-1-صدا و سیما


9-2-رادیو


9-3-مخابرات


9-4-نشریات


9-5-تلفن همراه


9-6-اینترنت


9-7-سالن های همایش


10-ورزش و مسابقات


10-1-تیم های ورزشی

10-2-سالن ها و مکان های ورزش
بنا به نوشته روزنامه دنیای اقتصاد، تاسیسات آب‌درمانی کلیبر که در تیر ماه ۱۳۹۲ راه اندازی شد، بزرگ‌ترین مجتمع آب درمانی کشور است. این مجتمع در زمینی به وسعت ۱۲،۸۷۰ متر مربع در فاز اول احداث شده که شامل استخرهای سرپوشیده با سقف متحرک زنانه، مردانه، سونا و جکوزی، مجموعه رستوران، بوفه، کافی شاپ، سالن‌های ورزشی، بدنسازی، فضای بازی کودکان، رختکن‌های مجهز، پارکینگ و نمازخانه به علاوه واحدهای تجاری می‌باشد.
10-3-مسابقات بین المللی



11- اقتصاد و صنعت
کلیبر، به خاطر قرار گرفتن در میان کوه‌های بلند، دارای آب و هوای خاصی است که مشخصاً برای بار آوری زغال اخته مناسب است. می‌توان ادعا کرد که "زغال اخته" سمبلی از هویت اقتصادی کلیبر است. در اواخر تابستان میوه‌های رسیده در اغلب دکان‌های اطراف خیابان‌های اصلی شهر به فروش می‌رسد. بوی رسیدگی این میوه‌ها و منظرۀ زنبورهای نشسته بر طبق‌های پر از میوه، خاطرۀ ذهنی دلپذیری است که مسافران از شهر به یاد می‌سپارند. از طرفی دیگر، ساکنان محل منظره ‌ی شکوفه‌های زرد رنگ درختان زغال اخته در نیمۀ دوم فصل زمستان را به مثابۀ نشانی از رستاخیز سالیانه ‌‌‌ی طبیعت گرامی می‌دارند.
تا قبل از انقلاب اسلامی، اقتصاد منطقه نوعی خود کفایی محلی داشت؛ تمام غذا در محدوده روستاها تولید می‌شد، و محصول مازاد در شهر کلیبر با اضافه محصول عشایر معاوضه میشد. بعلاوه تعدادی زیاد از فروشندگان دوره گرد به روستاها و ییلاقها سرّ کشیده و نقش چشمگیری در مبادله کالا ایفا میکردند. بعد از انقلاب نظم اجتماعی دگرگون شد؛ شغلهایی مانند چوپانی تحقیر شدند و در نتیجه دامپروری تنزل کرد. از طرفی دیگر تغییرات آب و هوایی و کشت دیم در زمینهای شیب دار باعث فرسایش شدید خاک شده و بازدهی زمین‌ها را به تدریج کاهش داد. مردم مجبورشدند بخش عمده در آمد خود را از کارگری فصلی در تهران تامین کنند. از اواخر دهه ۶۰ دولت مرکزی سختگیری بر سخت و سازهای غیر قانونی در اطراف تهران کنار گذاشت. این کار به مهاجرت گسترده اهالی شهرستان به حاشیه تهران منجر شد. مهاجرین عموماً در کارهای ساختمانی، مخصوصا نقشی ساختمان، مشغول شدند. در سال‌های اخیر، زنبور داری به صورت یک شغل سود آور در آمده، اما، رقابت با عسل‌های تقلبی در بازار آینده زنبور داری را در ابهام برده است. آثار گردشگری در اقتصاد محل هنوز آشکار نشده است.متأسفانه، محدود بودن زمان گرشگری به فصل گرم تابستان امکان سود دهی در این صنعت را محدود کرده است. در سال‌های اخیر فرمانداری کلیبر با برگزاری جشنواره انار و زغال اخته برای ترویج تولید تجاری و بازاریابی این میوه‌ها تلاش کرده است. در اخبار منتشره اغلب بر جنبه‌های جذب گردشگری این جشنواره‌ها تاکید می‌شود. در حال حاضر معدود شغل‌های موجود کارگری در پروژه های تامين برق، گازو آب رساني مي باشد.



.
11-1-کارخانه ها


11-2-محصولات کشاورزی
باغداران کلیبری، مازاد محصول زغال اختۀ خود را برای عرضه در کارخانجات صنایع تبدیلی کشاورزی به تهران و سایر شهرهای بزرگ می‌فرستند. در خود شهر، خشکه و برگۀ زغال اخته توسط کدبانوان کلیبری در پخت آش رشته استفاده می‌شود. متأسفانه، در رستوران‌های سطح شهر، این واریته آش رشته عرضه نمی‌شود. اخیراً برخی فرآورده‌های زغال اخته از جمله؛ لواشک، ترشی، ژله، شربت، برگه و خشکۀ زغال اختۀ کلیبر، با بست‌ه بندی شیک و بهداشتی، به بازار آمده است. جشنوارۀ سالیانه زغال اخته، که با هدف جذب گردشگر به منطقه سازمان داده می‌شود، تاکیدی است بر اهمیت این میوه در هویت اقتصادی شهر کلیبر.

11-3-محصولات دام و طیور


11-4-گردشگری
یک گردشگر کانادایی کلیبر را اینگونه توصیف می‌کند، شهری دورافتاده و خواب آلود در میا‌‌ن کوه‌های آذربایجان... مکانی است عالی‌؛ به طراوت و سر سبزی انگلیس و ورای ذهنیت ما از طبیعت کویری و خشک ایران. این جملات قابل تعمیم به اکثر قسمتهای شهرستان میشود که در غرب کلیبر واقع شده‌اند. در مسیر جاده کلیبر به عاشقلو، ییلاق‌هایی‌ همانند چپرلی وآغداش قرار دارند که میتوانند در صورت ترویج مناسب شهرستان را در موقعیتی منحصر بفرد قرار دهند. استراحتگاه‌های ساخته شده در دره مکیدی و آینالو به مکانهای جا افتاده گردشگری تبدیل شده اند، با این‌حال قلعه دره سی در ۳ کیلومتری جنوب غرب کلیبربعلت نزدیکی‌ به شهر موقعیت بهتری دارد اخیراً در این منطقه عملیات اجرایی ساخت تله کابین و مجتمع تفریحی آغاز شده است. این مجموعه بسیار گسترده از بخشهای متنوعی مانند مجموعه تله کابین گردشگری، مجموعه رستوران های سنتی و مدرن، مجموعه اقامتی، مجموعه تفریحی و شهربازی، مجموعه ورزشی، مجموعه دهکده تندرستی، مجموعه شهرک سینمایی و رصدخانه، مجموعه باغ گل، باغ وحش، باغ پرندگان، پارک طبیعت، مجموعه خدمات عمومی و تجاری و فضاهای عمومی تشکیل شده است که در فازهای مجزا و زمان بندی های تعیین شده، اجرا خواهند شد
بنا به نوشته روزنامه دنیای اقتصاد، تاسیسات آب‌درمانی متعلق که در تیر ماه ۱۳۹۲ راه اندازی شد، بزرگ‌ترین مجتمع آب درمانی کشور است. این مجتمع در زمینی به وسعت 12870 متر مربع در فاز اول احداث شده که شامل استخرهای سرپوشیده با سقف متحرک زنانه، مردانه، سونا و جکوزی، مجموعه رستوران، بوفه، کافی شاپ، سالن‌های ورزشی، بدنسازی، فضای بازی کودکان، رختکن‌های مجهز، پارکینگ و نمازخانه به علاوه واحدهای تجاری می‌باشد.
یک تحقق اخیر سه نقطه را با بالاترین قبلیت توریستی مشخص کرده است این سه مکان، که در مجاورت جاده کلیبر - عاشقلو مسیر عباس آباد- آینالو - وایان قرار گرفته اند، عبارتند از قلعه بابک قلعه بذ ، مکیدی دره سی و آینالو. البته، مکان‌های زیادی وجود دارند، که علیرغم شناخته بودن به مردم محل، هنوز مورد توجه گردشگران قرار نگرفته اند. برای مثال، تاکنون از پتانسیل گردشگری ییلاق‌های عشایر ارسباران صرفنظر شده است. در طی‌ ماه‌های گرم سال این مکانها علاوه بر زیبایی طبیعی‌ امکان مشاهده زندگی‌ ساده و سنتی عشایر را فراهم می‌کنند.نزدیکترین ییلاق فعال به کلیبر اتراقگاه ایل بسطاملو در مراتع بین روستای شجاع آباد و قلعه بابک قلعه بذ است. از معروفترین ییلاق‌های نسبتا نزدیک میتوان از کوههای روستای علی‌آباد کلیبر , چپرلی و آقداش نام برد. فاصله این مراتع از شهر با ماشین کمتر از نیم ساعت است.
جیمز موریر، مؤلف ماجرا‌های حاجی بابای اصفهانی به نقل از یک مهندس انگلیسی‌ که بقصد جایابی برای ذوب آهن دویست سال پیش از کلیبر دیدن کرده، شهر را چنین توصیف میکند، کلیبر... قبلاً مکانی در خور توجه بوده است. باغ‌های وسیع جنگلی از درختان میوه درست کرده است، جنگلی که در آن درختان گردو به ابعادی باور نکردنی رشد کرده اند اخیرا، یک گردشگر کانادایی کلیبر را اینگونه توصیف می‌کند، شهری دورافتاده و خواب آلود در میا‌‌ن کوه‌های سر به فلک کشیده‌ای که قله‌هایشان در زیر مه‌ غلیظ از دیده پنهان شده اند. ... مکانی است عالی‌؛ به طراوت و سر سبزی انگلیس و ورای ذهنیت ما از طبیعت کویری و خشک ایران.
آثار گرد شگری در اقتصاد محل هنوز آشکار نشده است. گردشگران ترجیح میدهند در چادرها بمانند و از غذاهای کنسروی، که همراه آورده اند، بخورند. نتیجه به جا گذاشتن زباله در کنار جاده‌ها و، احیاناً، تخریب مراتع و مزارع روستائیان است. انتظار می‌رود گروهی از مهاجرین پیشین و ثروتمند با ساختن هتلها و جذب گردشگران اهل حساب به اقتصاد محل نفع برسانند. در سال‌های اخیر فرمانداری کلیبر با برگزاری جشنواره انار و زغال اخته برای ترویج تولید تجاری و بازاریابی این میوه‌ها تلاش کرده است در اخبار منتشره اغلب بر جنبه‌های جذب گردشگری این جشنواره‌ها تاکید می‌شود.

11-5-تولید انرژی


11-6-منابع و ذخایر معدنی

11-7-صنایع دستی


12-سیاست


12-1-وقایع مهم سیاسی


12-2-ادارات و اماکن سیاسی