گروه نرم افزاری آسمان






ملکان


فهرست:


۱-نام گذاری
۲-پیشینه تاریخی
۳-معماری و بافت
۴-اطلاعات جغرافیا
۵-مردم و جمعیت شناسی
۶-بزرگان
۷-اماکن تاریخی و تفریحی
۸-حمل و نقل
۹-رسانه‌ها
۱0-ورزش و مسابقات
۱1-اقتصاد و صنعت
12-سیاست

توضیحات


1-نام گذاری.
به عقیده برخی از کارشناسان، چون ملکان در گذشته حاکم (ملک) زیادی داشته، از همین‌روی نام آن را <ملک‌کندی> نهاده‌اند. به اعتقاد گروهی دیگر، پیش‌تر یکی از اربابان این شهر <ملک‌نیا> نام داشته و نام این شهر از نام این ارباب گرفته شده‌است
1-1-محل و نقشه
شهرستان ملکان یکی از شهرهای جنوب غربی استان آذربایجان شرقی است، که پایتخت باستانی آتروپاتکان یعنی گانزک را در خود جای داده است
ملکان در جنوب شرق دریاچه ارومیه و در محل اتصال استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی قرار گرفته‌است. ملکان در ۱۵۰ کیلومتری جنوب تبریز واقع شده‌است.
1-2-استان یا ایالت
این شهر در استان آذربایجان ی واقع شده است.
1-3-کشور
این شهر در کشور ایران واقع شده است
2-پیشینه تاریخی
به عقیده برخی از کارشناسان، چون ملکان در گذشته حاکم (ملک) زیادی داشته، از همین‌روی نام آن را <ملک‌کندی> نهاده‌اند. به اعتقاد گروهی دیگر، پیش‌تر یکی از اربابان این شهر <ملک‌نیا> نام داشته و نام این شهر از نام این ارباب گرفته شده‌است.وبرخی بر این عقیده اند که دختر چنگیز خان به نام ملائکه در یکی از سفرهای خود این شهر را به این نام نام گذاری کرده است .
ملکان در حدود ۱۰۰ سال پیش به صورت روستای کوچکی در محدود ه باغ اربابی و مسجد صحرا واقع شده بود که از طرف شرق به حمام قدیمی و تپه‌ای به نام تیچان تپه و از طرف جنوب به اراضی بایر و بدون کشت و قسمتی از باغ‌های چم چال به مالکیت نصرت السلطنه و مالکان آن آقایان ستارسلطان و صمد خان بود محدود می‌شد. ملک کندی تماماً متعلق به سلطنت قاجار بود و مالک آن نصرت السلطنه بوده‌است و نصرت السلطنه در سال ۱۳۲۰ه‍. ش ملک کندی را به آقای محسنی معروف به اصغر بقال انتقال داده‌است و در سال ۱۳۲۴ ه‍. ش آقای محسنی ملک کندی را به آقایان حاج نجف مددیان و مظفرخان صولتی واگذار کرده‌است در سال ۱۳۲۴ ه‍. ش آقای جمشید خان اسفندیاری بعد از آنها مالکیت آن را به دست گرفت.
شهر ملکان که پیش‌تر <ملک‌کندی> خوانده می‌شد، پیشینه تاریخی طولانی داشته و به‌دلیل آب و هوا و موقعیت گذرگاهی مناسب، از گذشته‌های دور مسکن اقوام مختلفی بوده‌است؛ به‌طوری که از ۶ هزار سال پیش از میلاد، روستاهای عباس‌آباد و قوریجان از اصلی‌ترین سکونتگاه‌های این منطقه به‌شمار می‌رفته‌است
تالاب عباس‌آباد (عباس‌آباد گلی) از ۵ تا ۶ هزار سال پیش از میلاد تا دوره پهلوی در محل کنونی بیمارستان ملکان قرار داشته‌است. این تالاب فصلی که براثر بارندگی‌های شدید هزاره‌های پیش از میلاد تشکیل می‌شد، باعث رونق کشاورزی در این منطقه شده بود
قدمت سفالینه‌های یافت‌شده از تپه‌های روستای بایقوت به ۷ هزار سال پیش برمی‌گردد و شواهد گویای آن است که ساکنان این منطقه با سرزمین میان‌رودان ارتباطات فرهنگی گسترده‌ای داشته‌اند. هم‌چنین خیش‌های پیداشده در منطقه ملکان که ۵ هزار سال قدمت دارند، نشانگر آن است که اصلی‌ترین عامل یک‌جانشینی انسان‌ها در این منطقه، موقعیت مناسب کشاورزی آن بوده‌است
شهر ملکان تا ۲۰۰ سال پیش، روستایی کوچک و کم‌جمعیت بوده که از سمت شرق به حمامی تاریخی{جمعه حمامی} و تپه تیچان‌تپه و از سمت جنوب به زمین‌های بایر و باغ‌های چمچمال محدود می‌شده‌است. این شهر در آن زمان به قاجاریان تعلق داشته و نصرت‌السلطنه مالک آن بوده‌است. در سال ۱۳۲۰ خورشیدی، نصرت‌السلطنه مالکیت ملکان را به محسنی (اصغربقال) واگذار کرد و در سال ۱۳۲۴ خورشیدی نیز محسنی مالکیت این شهر را به نجف مددیان و مظفرخان صولتی انتقال داد. از سال ۱۳۲۴ خورشیدی به بعد، جمشیدخان اسفندیاری ملکیت ملکان را برعهده گرفت

2-1-در اسطوره‌ها و روایات و قبل از تاریخ


2-1-پیش از اسلام(ایلامیان,ماد ها,هخامنشیان,سلوکیان,اشکانیان)


2-3-حمله اعراب به ایران(خلفای راشدین,بنی امیه,بنی عباس)


2-4-استقلال دوباره ایران(طاهریان,سامانیان,غزنویان,آل بویه,آل غور,صفاریان,سلجوقیان,خوارزم شاهیان)



2-5-حمله مغول ها به ایران(گورکانیان,ملوک الطوایف)


2-6-صفویه,زندیه,افشاریه,قاجاریه,پهلوی

3-معماری و بافت


3-1-سبک ساختمان ها


3-2-محله ها و تقسیمات
شهرستان ملکان دارای دو بخش مرکزی و لیلان و دو شهر لیلان و ملکان و پنج دهستان و ۸۴ روستا می‌باشد. این شهرستان در تاریخ ۱۳۷۴/۳/۲۸ از بخش ملکان به شهرستان ارتقاء یافت.
3-3-پل ها


3-4-فروشگاه ها


3-5-هتل ها و مسافر خانه ها


3-6-مراکز درمانی و بیمارستان ها


3-7-اماکن مذهبی(معابد,مساجد,کلیسا ها وکنیسه ها...)
پل دختر (قیزلار کورپوسی)، زیارتگاه علی بلاغی، مسجد جامع لیلان، قلعه بختک، پل آجری لیلان چای، آب معدنی شورسو، آب معدنی آرپادره سی، کوه شیروانشاهلوو همچنین دره گاومیش ئولن از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی شهرستان ملکان به شمار می‌آیند.



3-8-مراکز آموزشی(مدارس,حوزه علمیه,دانشگاه هاو...)


3-9-قنات ها و چشمه ها


3-10-استخر ها


3-11-رستوران ها


3-12-بازار ها و مراکز خرید


4-اطلاعات جغرافیا
مَلِکانْ مَلِک‌ْکَنْدی یکی از شهرهای جنوب‌غربی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان ملکان است. این شهر با ۳۱۴۸۷ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۰ خورشیدی به‌عنوان سیزدهمین شهر پرجمعیت استان شناخته می‌شود ملکان در جنوب‌شرق دریاچه ارومیه و در محل اتصال استان‌های آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی قرار گرفته‌است. این شهر با وسعت ۱۰۰۷ کیلومتر مربع (۲٫۲ درصد مساحت استان) برسر راه تبریز-میاندوآب و در ۱۵۰ کیلومتری جنوب مرکز استان واقع شده‌است
4-1-آب و هوا
آب و هوای ملکان تحت‌تأثیر جریان‌های آسیای مرکزی، اقیانوس اطلس، دریای خزر، دریای سیاه و دریای مدیترانه قرار می‌گیرد. جریان‌های آسیای مرکزی در فصل‌های بهار، پاییز و زمستان موجب بارندگی و گاهی برف می‌شوند. جریان‌های اقیانوس اطلس و دریای خزر بادهای خزری بیش‌تر در منطقه ارسباران موجب بارش می‌شوند و گهگاهی مناطق جنوبی‌تر را نیز تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهند. جریان‌های دریای سیاه و دریای مدیترانه (بادهای سفید) در فصل‌های بهار و زمستان موجب بارش می‌شوند

4-2-جلگه ها


4-3-رود ها
۱- رودخانه مردق (مردق چای): این رودخانه که در منطقه به مردی معروف است با آبدهی متوسط ۱۳۲ میلیون متر مکعب در سال از دامنه جنوبی کوه سهند سرچشمه گرفته و در جهت جنوب جریان یافته و با اتصال شاخه‌های فرعی نظیر مغانجیق چای مسیر خود را به شهر مراغه ادامه داده و از داخل شهر ملکان گذشته و وارد دریاچه اورمیه می‌شود.
۲- رودخانه لیلان چای: که از کوههای سهند سرچشمه می‌گیرد این رودخانه از دو شاخه اصلی تشکیل شده یکی بنام بلوک آباد و دیگری بنام سراجو چای که در محلی بنام روستای کوسه صفر بهم می‌رسند و تشکیل لیلا چای را می‌دهند و بعد این دو رودخانه به سمت جنوب غربی حرکت کرده و در روستای باغچه دیزج شاخه‌های کوچکی هم از روستای تبه اغبلاغ را دریافت کرده و پس از عبور از روستای قوشقیه جیغالو و شیرین کند در داخل شهر میاندوآب وارد زرینه رود می‌شود.


4-4-کوه ها و رشته کوه ها


4-5-تالاب ها


4-6-دریاچه ها


4-7-سد ها


4-8-زیست بوم ها


4-9-آلودگی محیط


5-مردم و جمعیت شناسی
این شهر با ۲۵٬۳۱۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۰ خورشیدی، به‌عنوان دوازدهمین شهرستان استان آذربایجان شرقی شناخته می‌شود

5-1-اقوام



5-2-زبان
به زبان ترکی صحبت می کنند.


5-3-دین
اسلام و مذهب شیعه است .

5-4-فرهنگ


5-5-جمعیت
جدیدترین آمار جمعیتی شهرستانهای کشور در سرشماری سال ۱۳۹۰ منتشر شد و طبق این آمار جمعیت شهرستان ملکان به این شرح است است: جمعیت کل شهرستان: ۱۰۶۱۱۸ نفر جمعیت مرد: ۵۴۰۹۰ نفر - جمعیت زن: ۵۲۰۲۸ نفر ---- تعدا کل خانوار: ۲۹۷۰۷ خانوار جمعیت شهری (مجموع ملکان و لیلان): ۳۱۴۸۷ نفر جمعیت شهری مرد: ۱۵۹۵۹ نفر—جمعیت شهری زن: ۱۵۵۲۸ نفر—خانوار شهری: ۹۱۴۲ خانوار جمعیت روستایی: ۷۴۶۳۱ نفر جمعیت روستایی مرد: ۳۸۱۳۱ نفر - جمعیت روستایی زن: ۳۶۵۰۰ نفر - تعداد خانوار روستایی: ۲۰۵۶۵ لازم به ذکر است کل جمعیت شهرستان در سال ۸۵ تعداد ۱۰۱۵۱۸ نفر بود که بدین ترتیب مشخص می‌شود از سال ۸۵ تا ۹۰ تعداد ۴۶۰۰ نفر به جمعیت کل شهرستان ملکان افزوده شده‌است.

5-6-آداب و رسوم

8-7-غذا ها محلی


8-8-سوغات ها

6-بزرگان



6-1-دانشمندان



6-2-معماران


6-3-نویسندگان




6-4-شاعران



6-5-استادان و معلمان



6-6-سیاست مداران



6-7-پزشکان و دکتران

6-8-نوازندگان

6-9-خوانندگان


6-10-بازیگران


6-11-ورزشکاران


6-12-روزنامه نگاران



6-13-نویسندگان


6-14-روحانیون ,علماء و افراد مذهبی


7-اماکن تاریخی و تفریحی
پل دختر (قیزلار کورپوسی)، زیارتگاه علی بلاغی، مسجد جامع لیلان، قلعه بختک، پل آجری لیلان چای، آب معدنی شورسو، آب معدنی آرپادره سی، کوه شیروانشاهلوو همچنین دره گاومیش ئولناز و غار آبی بنایم جاذبه‌های طبیعی و تاریخی شهرستان ملکان به شمار می‌آیند


7-1-قصر ها


7-2-قلعه ها


7-3-دروازه ها


7-4-موزه ها


7-5-باغ ها


7-6-پارک ها


7-7-بازار ها


7-8-آبشار ها


7-9-جنگل ها


7-10-سایر اماکن دیدینی





8-حمل و نقل


8-1-بزرگ راه ها


8-2-پایانه ها


8-3-فرود گاه ها


8-4-تاکسی رانی


8-5-اتوبوس داخل شهر


8-5-مترو


8-7-راه آهن


9-رسانه ها


9-1-صدا و سیما


9-2-رادیو


9-3-مخابرات


9-4-نشریات


9-5-تلفن همراه


9-6-اینترنت


9-7-سالن های همایش


10-ورزش و مسابقات


10-1-تیم های ورزشی

10-2-سالن ها و مکان های ورزش

10-3-مسابقات بین المللی



11-اقتصاد و صنعت


11-1-کارخانه ها
کارخانه‌های تولید و بسته‌بندی متعددی در زمینه تولید کشمش در این شهر وجود دارد. شرکت گلچین زارع از فعال‌ترین و موفق‌ترین شرکت‌ها در این زمینه است که محصولات این شرکت شهرت جهانی دارد.

11-2-محصولات کشاورزی
ملکان قطب تولید انگور در سطح استان آذربایجان شرقی بوده و به <الهه انگور> و سرزمین خوشه های طلایی مشهور است. این شهر یک شهر کشاورزی بوده و کارخانه‌های متعدد سبزه‌پاک‌کنی در آن فعال‌اند. کشورهای حوزه خلیج فارس، اروپا و کانادا، بزرگ‌ترین واردکنندگان این محصول هستند



.
ملکان به سبب حاصل خیزی خاک و مساعد بودن اوضاع جوی و دسترسی آسان به آب‌های سطحی و زیرزمینی مرکز کشاورزی مهمی است که عمده محصولات آن غلات، میوه به ویژه انگور، صیفی جات و سیب زمینی است
ملکان به سبب حاصل خیزی خاک و مساعد بودن اوضاع جوی و دسترسی آسان به آب‌های سطحی و زیرزمینی مرکز کشاورزی مهمی است که عمده محصولات آن غلات، میوه به ویژه انگور، صیفی جات و سیب زمینی است. دام داری و پرورش طیور نیز در ملکان اهمیت زیادی دارد و انواع فراورده‌های دامی نظیر لبنیات، پوست و پشم از جمله صادرات این شهرستان است. پرورش دام در این بخش بیش تر شامل: گاو، گوسفند و بز بوده که به شیوه روستایی و صنعتی توسط روستاییان صورت می‌گیرد و به صورت گوشت و یا دام زنده به سایر نقاط ارسال می‌شود. علاوه بر آن پرورش طیور به دو شیوه سنتی و صنعتی شامل: پرورش مرغ، خروس، بوقلمون رواج دارد که علاوه بر مصارف داخلی مقداری هم صادر می‌شود
11-3-محصولات دام و طیور
. دام داری و پرورش طیور نیز در ملکان اهمیت زیادی دارد و انواع فراورده‌های دامی نظیر لبنیات، پوست و پشم از جمله صادرات این شهرستان است. پرورش دام در این بخش بیش تر شامل: گاو، گوسفند و بز بوده که به شیوه روستایی و صنعتی توسط روستاییان صورت می‌گیرد و به صورت گوشت و یا دام زنده به سایر نقاط ارسال می‌شود. علاوه بر آن پرورش طیور به دو شیوه سنتی و صنعتی شامل: پرورش مرغ، خروس، بوقلمون رواج دارد که علاوه بر مصارف داخلی مقداری هم صادر می‌شود حدود 80 درصد روستاییان این شهر به این شغل مشغولند
ملکان به سبب حاصل خیزی خاک و مساعد بودن اوضاع جوی و دسترسی آسان به آب‌های سطحی و زیرزمینی مرکز کشاورزی مهمی است که عمده محصولات آن غلات، میوه به ویژه انگور، صیفی جات و سیب زمینی است. دام داری و پرورش طیور نیز در ملکان اهمیت زیادی دارد و انواع فراورده‌های دامی نظیر لبنیات، پوست و پشم از جمله صادرات این شهرستان است. پرورش دام در این بخش بیش تر شامل: گاو، گوسفند و بز بوده که به شیوه روستایی و صنعتی توسط روستاییان صورت می‌گیرد و به صورت گوشت و یا دام زنده به سایر نقاط ارسال می‌شود. علاوه بر آن پرورش طیور به دو شیوه سنتی و صنعتی شامل: پرورش مرغ، خروس، بوقلمون رواج دارد که علاوه بر مصارف داخلی مقداری هم صادر می‌شود
11-4-گردشگری


11-5-تولید انرژی


11-6-منابع و ذخایر معدنی
عمده ترین صنایع شهرستان ملکان، صنایع مرتبط با فراورده‌های کشاورزی است و انواع خشک بار از کارخانه‌های تهیه خشک بار در این شهرستان تولید می‌شود. از دیگر صنایع این شهرستان می‌توان از صنایع مربوط به آرد سازی، نان ماشینی، چوب بری، تولید مواد غذایی از قبیل ماکارونی، رب، کیک و … قطعات صنعتی و پلاستیکی، سنگ بری، اجاق گاز و… نام برد. هم چنین دو معدن سنگ ساختمانی لاشه با میزان برداشت سالیانه ۲۵۰۰۰ تن و چند معدن شن و ماسه در این منطقه مورد بهره برداری است
عمده‌ترین صنایع شهرستان ملکان، صنایع تبدیلی مرتبط با فراورده‌های کشاورزی است و اصلی ترین خشکبار تولیدی کشمش معروف به سبزه می باشد که در دو نوع کالفرم و سبزه زرد تولید می شود از دیگر فراورده های تبدیلی کشاورزی رب گوجه فرنگی می باشد. . از دیگر صنایع این شهرستان می‌توان از صنایع مربوط به چوب بری، تولید مواد غذایی از قبیل ماکارونی، رب، کیک و … قطعات صنعتی و پلاستیکی، سنگ بری، اجاق گاز و… نام برد. هم چنین با توجه با ساختار زمین شناسی خاص شهرستان ملکان که در زون سهند - بزمان قرار دارد معادن گوناگونی در آن دیده میشود از جمله این معادن میتوان معدن خاک نسوز در روستای چالی و لیلی داغی، زغال سنگ در کوههای شیروانشاهلو، سنگ آهک در روستای قره چناق و داشبلاغ، باریت در روستای باباقاضی، کائولن(خاک چینی) روستای اوجبلاغ، چندین معدن سنگ ساختمانی لاشه از جمله در روستای بایرامکندی و چند معدن شن و ماسه را میتوان ذکر کرد..
11-7-صنایع دستی
. قالی‌بافی نیز در این شهر رایج است

12-سیاست


12-1-وقایع مهم سیاسی


12-2-ادارات و اماکن سیاسی